II KO 147/25 · Sąd Najwyższy

II KO 147/25 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 stycznia 2026 r. wniosku skazanego M. D. o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie na postawie art. 41 § 1, art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie o sygn. akt II KO 147/25.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 27 maja 2022 r., sygn. akt V KK 85/21, M. D. za czyn z art. 148 § 1 k.k. został skazany na karę 15 lat pozbawienia wolności. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II AKa 374/22. Pismem datowanym 31 marca 2025 r. M. D., powołując się na art. 9 § 2 k.p.k., zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości „o podjęcie z urzędu czynności w sprawie wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20.01.2023 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II AKa 374/22”.

Efektem tych czynności miałoby być uchylenie wskazanego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. Konieczności wznowienia postępowania skazany upatrywał w zaistnieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającej na nienależytej obsadzie Sądu odwoławczego z powodu udziału w składzie orzekającym sędzi X. Y., która została powołana na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r., poz. 3). Ministerstwo Sprawiedliwości pismo skazanego przekazało Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie, a ten Sąd przedstawił je Sądowi Najwyższemu, gdzie sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II KO 147/25 i zarządzeniem Prezesa Izby Karnej przydzielona sędziemu SN Igorowi Zgolińskiemu.Kolejnym pismem z dnia 1 sierpnia 2025 r. skierowanym do Sądu Apelacyjnego w Warszawie i przekazanym Sądowi Najwyższemu skazany M. D. wystąpił o wyłączenie sędziego Igora Zgolińskiego od cyt. „orzekania w mojej sprawie apelacyjnej”, podnosząc, że „udział w/w Sędziego w rozpoznaniu sprawy II AKa 147/25 spowoduje wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającej na nienależytej obsadzie Sądu poprzez branie udziału w wydaniu orzeczenia Sędziego nie spełniającego kryterium niezależności i niezawisłości”.

W dalszej części pisma skazany podał, że „Prokuratura Krajowa wszczęła postępowanie o sygn. akt [...], kontynuowane przez Prokuraturę Regionalną w Warszawie pod sygn. akt [...], wobec faktu, że Sędzia Y. poddawana w innych postępowaniach przed Sądem Najwyższym testom niezależności z uwagi na istotne błędy w jej powołaniu do pełnienia funkcji Sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie nie spełniała kryterium niezależności i niezawisłości. W/w postępowanie doprowadziło do wznowienia postępowania apelacyjnego II AKa 374/22 od wyroku V K 85/21, z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. polegającej na nienależytej obsadzie Sądu poprzez branie udziału w wydaniu orzeczenia Sędziego nie spełniającego kryterium niezależności i niezawisłości” Następnie skazany podał, że „do ponownego rozpatrzenia Apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie obecnie rozpoznawanej w sprawie o sygn. akt II AKa 147/25 został wyznaczony Sędzia Igor Zgoliński”.Podjęte czynności doprowadziły do ustalenia, że dotychczas w Sądzie Najwyższym nie wydano orzeczenia wznawiającego postępowanie w sprawie M.

D. oraz że pod podaną przez niego sygnaturą II AKa 147/25 Sąd Apelacyjny w Warszawie prowadzi sprawę innych osób. O tych ustaleniach powiadomiono M. D. i zwrócono się do niego o sprecyzowanie w terminie 7 dni wniosku o wyłączenie sędziego Igora Zgolińskiego, podkreślając, że sędzia ten pełni obowiązki orzecznicze w Sądzie Najwyższym, zatem nie mógł być wyznaczony do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie. W piśmie datowanym 20 października 2025 r. skazany nie odniósł się do tego wezwania, natomiast zadeklarował, że występuje z wnioskiem o wyznaczenie mu w trybie art. 42 k.k.w. przedstawiciela w osobie jego żony D.

D.. Udzielono mu odpowiedzi, że postępowanie wznowieniowe jest prowadzone na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego i instytucja z art. 42 Kodeksu karnego wykonawczego nie ma w nim zastosowania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Opisane zachowanie M. D., polegające na podawaniu nieprawdziwych informacji, uchylaniu się od wyjaśnienia rodzących się na tym tle wątpliwości, utrudnia odniesienie się do jego wniosku o wyłączenie sędziego. Skoro jednak pierwsze pismo skazanego zawiera zgłoszoną w trybie art. 9 § 2 k.p.k. sygnalizację postulującą wznowienie z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II AKa 374/22, zaś do podjęcia decyzji w tym przedmiocie jest właściwy Sąd Najwyższy (art. 544 § 2 k.p.k.), niezależnie od tego, że skazany nie wiadomo dlaczego wskazał sędziego Igora Zgolińskiego jako mającego rozpoznać jego nieistniejącą sprawę apelacyjną, trzeba uznać, że wniosek o wyłączenie tego sędziego odnosi się do wyłączenia od udziału w sprawie zarejestrowanej w Sądzie Najwyższym pod sygn.

II KO 147/25, która rzeczywiście znajduje się w referacie sędziego Igora Zgolińskiego. Wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Konieczność wznowienia postępowania z urzędu skazany upatruje w nienależytej obsadzie orzekającego w jego sprawie Sądu Apelacyjnego w Warszawie, które to uchybienie ma polegać na udziale w składzie Sądu sędzi X. Y.. Skazany uważa, że fakt, iż wymieniona sędzia do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie została powołana na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw skutkuje tym, że sędzia nie spełnia „kryterium niezależności i niezawisłości”, przy czym skazany zaznaczył, iż wie, że z taką konkluzją w innych postępowaniach Sąd Najwyższy przeprowadził test niezależności w odniesieniu do sędzi X.

Y.. Jest faktem, że Pan Igor Zgoliński do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego również został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami wspomnianej ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. W takim razie rodzi się uzasadnione przypuszczenie, że oceniając wystąpienie skazanego, sędzia Igor Zgoliński nie byłby w stanie zachować niezbędnego obiektywizmu, bowiem oceniałby to wystąpienie przez pryzmat własnego statusu zawodowego, który podałby w wątpliwość, gdyby podzielił argumentację skazanego.

W tej sytuacji trzeba uznać, że zachodzi przypadek zbliżony do opisanego w art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. i jest konieczne wyłączenie sędziego Igora Zgolińskiego od udziału w przedmiotowej sprawie. W tym względzie należało również mieć w polu widzenia uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, w której m.in. wskazano, że środek odwoławczy zawierający zarzuty dotyczące uchybienia w procedurze powołania sędziego nie może być rozpoznany przez sąd, w skład którego wchodzi osoba powołana w takiej samej procedurze.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. [J.J.][r.g.] ‎