II KO 140/23 · Sąd Najwyższy

II KO 140/23 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie J. M., oskarżonego o przestępstwo z art. 258 § 3 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 listopada 2023 r. wystąpienia Sądu Okręgowego w Siedlcach w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu ‎o właściwość, przedstawionego postanowieniem z dnia 13 października 2023 r., sygn. akt II K 73/19, II Zaż 67/23 na postawie art. 38 § 1 k.p.k. postanowił: rozstrzygnąć spór między Sądem Okręgowym w Siedlcach, a Sądem Apelacyjnym w Lublinie, co do właściwości w sprawie rozpoznania zażalenia obrońcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II K 73/19, o nieuwzględnieniu wniosku obrońcy oskarżonego o zmianę środka zapobiegawczego w postaci poręczenia majątkowego – w ten sposób, że jako właściwy do rozpoznania zażalenia wskazać Sąd Okręgowy w Siedlcach.

UZASADNIENIEPismem z dnia 1 czerwca 2023 roku obrońca oskarżonego J. M. wystąpił do Sądu Apelacyjnego w Lublinie z wnioskiem o zmianę środka zapobiegawczego, zastosowanego postanowieniem Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 22 kwietnia 2015 roku w związku z wydanym względem tego oskarżonego listem żelaznym, poprzez zmniejszenie kwoty poręczenia majątkowego (k. 6981 akt sprawy). Postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 roku sygn. II Aka 81/23, Sąd Apelacyjny w Lublinie, w którym zawisło postępowanie odwoławcze, stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazał celem rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Siedlcach (k. 7016 akt sprawy).

Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2023 roku, sygn. akt II K 73/19, Sąd Okręgowy w Siedlcach nie uwzględnił wniosku obrońcy oskarżonego o zmianę środka zapobiegawczego w postaci poręczenia majątkowego (k. 7015 akt sprawy). Zażalenie na powyższą decyzję wniósł obrońca, podnosząc m. in. zarzut rozpoznania sprawy przez sąd niższego rzędu, a akta sprawy przekazane zostały do Sądu Apelacyjnego w Lublinie (k. 7060 akt sprawy). Postanowieniem z dnia 27 września 2023 roku, sygn. akt II AKz 693/23, Sąd Apelacyjny w Lublinie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał zażalenie do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Siedlcach (k. 7086 akt sprawy).

Postanowieniem z dnia 13 października 2023 roku, sygn. akt II K 73/19, II Zaż 67/23, Sąd Okręgowy w Siedlcach zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w przedmiocie ustalenia właściwości sądu funkcjonalnie właściwego do rozpoznania zażalenia obrońcy (k. 7094). Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zaistniałe w sprawie okoliczności procesowe nakazują uznać, że aktualnie sądem właściwym do rozpoznania zażalenia obrońcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II K 73/19, o nieuwzględnieniu wniosku obrońcy oskarżonego o zmianę środka zapobiegawczego w postaci poręczenia majątkowego jest Sąd Okręgowy w Siedlcach.

Przedstawiona przez sąd wnioskujący argumentacja, stanowiąca podstawę wszczęcia sporu, jest całkowicie irrelewantna odnośnie do kwestii rozpoznania zażalenia obrońcy. W istocie bowiem koncentruje sią ona na zasadności rozpoznania przez sąd okręgowy przedmiotowej sprawy w incydentalnym postępowaniu pierwszoinstancyjnym, w oparciu o postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 26 lipca 2023 roku, czego jednak Sąd Najwyższy w aktualnym stanie sprawy badać nie może. Właściwość do rozpoznania zażalenia wynika natomiast wprost z literalnego brzmienia art. 254 § 3 k.p.k. i brak jest podstaw do poszukiwania innych rozwiązań za pomocą odmiennych metod wykładniczych.

Przepis ten jednoznacznie stanowi, iż zażalenie na postanowienie sądu rozpoznaje ten sam sąd w składzie trzech sędziów. Skoro zatem sprawę rozpoznał w pierwszej instancji Sąd Okręgowy w Siedlcach, nie wszczynając wówczas sporu o właściwość z Sądem Apelacyjnym w Lublinie, to z mocy przywołanego przepisu to ten sąd właśnie, w składzie trzech sędziów, winien rozpoznać także zażalenie. Rysujący się zaś na kanwie postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach ‎z dnia 13 października 2023 roku i części końcowej uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 września 2023 roku pogląd o braku właściwości Sądu Okręgowego w Siedlcach do rozpoznawania wniosku obrońcy w tej sprawie w I instancji, będzie mógł być przedmiotem ewentualnych dalszych rozważań i rozstrzygnięć sądowych jedynie w przypadku uchylenia postanowienia z dnia 8 sierpnia 2023 roku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. (M.R.) [ał]