II KKN 510/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KKN 510/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 kwietnia 2001 r.

Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie

następującym:

Przewodniczący: SSN Halina Gordon-Krakowska

Sędziowie: SN Elżbieta Sadzik (spr.)

SN Marek Sokołowski

Protokolant: Teresa Jarosławska

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry

po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2001 r.

sprawy E. Z.

skazanego z art. 145 § 2 kk z 1969 r.

z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w O.

z dnia 17 czerwca 1998 r., sygn. II Ka (…)

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W.

z dnia 18 września 1997 r., sygn. II K (…)

1. uchyla zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Rejonowego w W.

z dnia 18 września 1997 r. i sprawę przekazuje Sądowi

Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania,

2. zarządza zwrot na rzecz E. Z. kwoty 450 zł uiszczonej z tytułu

opłaty od kasacji.

UZASADNIENIE

E. Z. skazany został wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 18

września 1997 r. (sygn. II K (…)) za przestępstwo z art. 145 § 2 kk z 1969 r.

polegające na tym, że w dniu 12 lutego 1991 r. na trasie W.-B. nieumyślnie

naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że kierując

samochodem m-ki Skoda nie dostosował prędkości do panujących warunków

atmosferycznych – gęsta mgła i śliska nawierzchnia – podczas manewru

omijania stojących na poboczu pojazdów, stracił panowanie nad kierowanym

przez siebie pojazdem, w wyniku czego doprowadził do potrącenia idącego

wzdłuż stojących pojazdów pieszego J. S., u którego spowodował złamanie

kości skroniowej, krwiaka nadtwardówkowego po stronie lewej i krwiaka

podtwardówkowego po stronie prawej z następowym zapaleniem mózgu z

rozmiękaniem płata skroniowego, co spowodowało jego zgon w dniu 2 kwietnia

1991 r.

Za czyn ten wymierzono oskarżonemu E. Z. karę 1 roku 6 miesięcy

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem tej kary na okres próby 3

lat, a nadto karę grzywny w kwocie 300 zł na podstawie art. 75 § 1 kk z 1969 r.

Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zarzucając obrazę

przepisów postępowania tj. art. 3 § 1, art. 357 i art. 37 § 1 pkt 1 kpk z 1969 r.

oraz art. 391 § 3 tegoż kodeksu przez orzeczenie wyłącznie na podstawie

dowodów

obciążających,

przy

pominięciu

dowodów

korzystnych

dla

oskarżonego bez należytego uzasadnienia takiego stanowiska, a nadto błąd w

ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na

stwierdzeniu, że oskarżony spowodował śmierć J. S., chociaż żaden z dowodów

nie wskazywał w sposób stanowczy, że do potrącenia pieszego doszło przez

samochód kierowany przez oskarżonego, a wskazywały, że obrażenia ciała u

pokrzywdzonego nastąpiły wskutek przewrócenia się pieszego.

W konkluzji apelacja wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i

uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.

Sąd Wojewódzki w O. wyrokiem z dnia 17 czerwca 1998 r. (II Ka (…))

utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji.

Kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego w O., utrzymującego w mocy

wyrok Sądu Rejonowego w W., wniósł obrońca oskarżonego.

Zarzucił w niej rażące naruszenie prawa procesowego mogące mieć

istotny wpływ na treść wyroku, a to:

1. naruszenie art. 3 § 3 kpk z 1969 r. poprzez rozstrzygnięcie nie dającej się

usunąć wątpliwości, czy obrażenia, a następnie zgon pieszego J. S. nastąpił

w wyniku potrącenia go samochodem kierowanym przez oskarżonego, czy

też w wyniku upadku tegoż pieszego na śliskiej jezdni – na niekorzyść

oskarżonego,

2. naruszenie art. 4 § 1, art. 357 i art. 372 § 1 pkt 1 kpk z 1969 r. poprzez

naruszenie swobodnej oceny dowodów w szczególności z pominięciem w

uzasadnieniu wyroku opinii biegłych z Akademii Medycznej w B., która

wskazywała możliwość zgonu J. S. od obrażeń odniesionych wskutek

upadku na twarde podłoże, z powołaniem się na zeznania św. W. W.,

obcojęzycznego cudzoziemca, przesłuchanego bez tłumaczy i tylko w

dochodzeniu,

3. naruszenie art. 406 § 2 kpk z 1969 r. poprzez nieustosunkowanie się w

uzasadnieniu Sądu Wojewódzkiego do zarzutów zawartych w apelacji

obrońcy.

W konkluzji kasacja wnosiła o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego w

O. oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w W. i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Prokurator Prokuratury Krajowej wniósł na rozprawie kasacyjnej o

uwzględnienie kasacji, uchylenie wyroków Sądu Wojewódzkiego i Sądu

Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Kasacja obrońcy oskarżonego E. Z. jest zasadna.

Zaskarżony kasacją wyrok, a także utrzymany nim w mocy wyrok sądu

rejonowego, zapadły z rażącą obrazą przepisów prawa procesowego

wymienionych w kasacji, która mogła mieć istotny wpływ na treść tych

orzeczeń,

1. Sąd odwoławczy zaakceptował ustalenia sądu pierwszej instancji

dokonane ewidentnie z naruszeniem przepisów art. 3 § 3 i art. 4 § 1 kpk z 1969

r. Polegało ono po pierwsze, na dokonaniu ustaleń faktycznych z pominięciem i

nie odniesieniem się w ogóle do opinii biegłych z AM w B. stwierdzającej, że

obrażenia ciała u pokrzywdzonego J. S. mogły powstać „w wyniku potrącenia

przez samochód od silnego uderzenia jakimś tępym elementem lub też od

upadku na twarde podłoże”. Po wtóre, oparto te ustalenia na opinii biegłych z

zakresu ruchu samochodowego inż. B. P. i mgr inż. T. D. przyjmując w oparciu

o treść tej opinii wersję potrącenia pokrzywdzonego przez samochód kierowany

przez oskarżonego. Nie uwzględniono jednak i nie omówiono w motywach

wyroku stwierdzenia biegłego mgr inż. T. D. na rozprawie, że wprawdzie mniej

prawdopodobna, lecz także prawdopodobna jest wersja, iż pokrzywdzony

doznał obrażeń ciała na skutek upadku i uderzenia o podłoże. Biegły T. D.

stwierdził wszak: „Ja nie wykluczam wersji, że pieszy uderzył się o podłoże.

(...) Nie ma podstaw, aby wykluczyć wersję podaną przez Zakład Med. Sąd.,

choć jest mniej prawdopodobna” (k. 414 odwr.).

Sąd pierwszej instancji, a także sąd odwoławczy nie rozważyły

powyższych dowodów we wzajemnym ich powiązaniu i przyjmując wersję

wypadku niekorzystną dla oskarżonego, nie wypowiedziały się dlaczego

odrzucają wersję dla oskarżonego korzystną.

2. Dokonując ustaleń faktycznych oparto się nadto o zeznanie świadka W.

W. złożone w postępowaniu przygotowawczym i odczytane na rozprawie.

Świadek ten był jedynym naocznym świadkiem wypadku obciążającym

oskarżonego. Rzecz w tym jednak, że świadek ten został w postępowaniu

przygotowawczym przesłuchany z naruszeniem przepisów art. 136 § 1 i art. 159

§ 1 pkt 2 kpk z 1969 r. Jest on bowiem obywatelem rosyjskim i brak danych,

także przy uwzględnieniu zeznań św. K. B., czy włada on językiem polskim,

gdyż w przeciwnym przypadku winien być przesłuchany przy udziale tłumacza,

a nadto protokół jego przesłuchania nie zawiera zapisu, aby został mu

odczytany.

3. Przyznać należy rację zarzutowi kasacji wskazującemu na obrazę art.

406 § 2 kpk. Uzasadnienie sądu odwoławczego bowiem jest zbyt lakoniczne i

nie zawiera omówienia dotyczącego wszystkich zarzutów podniesionych w

apelacji.

Wyżej wskazane uchybienia przepisom prawa procesowego są rażące i

mogły mieć wpływ na treść wyroku, z tego powodu zatem Sąd Najwyższy

uwzględnił kasację i na podstawie art. 537 § 1 i 2 kpk uchylił zaskarżony wyrok

oraz wyrok sądu rejonowego i przekazał sprawę temu ostatniemu sądowi do

ponownego rozpoznania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawcy należy:

1. rozważyć w świetle dowodów z opinii biegłych obie wersje wypadku i

odpowiedzieć na pytanie, czy J. S. doznał śmiertelnych obrażeń od

potrącenia przez samochód kierowany przez oskarżonego, czy na skutek

upadku na twarde podłoże

2. zważywszy na uchybienia związane z przesłuchaniem świadka W. W.

rozważyć,

czy

protokół

jego

przesłuchania

w

postępowaniu

przygotowawczym może być odczytany na rozprawie na podstawie art. 391

§ 1 kpk, a w razie pozytywnej decyzji w tym przedmiocie ocenić, czy

zeznania złożone w takich warunkach mogą stanowić wiarygodne źródło

dowodowe.

Winien również rozważyć sąd, czy aby nie należy skorzystać z pomocy

prawnej i po ustaleniu miejsca pobytu tego świadka zlecić jego

przesłuchanie sądowi właściwemu ze względu na jego miejsce pobytu.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w części dyspozytywnej

wyroku orzekając w kwestii opłaty od kasacji na podstawie art. 527 § 4 kpk.