II KKN 335/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KKN 335/98

POSTANOWIENIE

Dnia 13 marca 2001 r.

Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie

następującym:

Przewodniczący: SSN Marek Sokołowski (spraw.)

Sędziowie:

Wiesław Kozielewicz

Ewa Strużyna

Protokolant: Teresa Jarosławska

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Aleksandra Herzoga

po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2001 r.

sprawy J. P.

oskarżonego z art. 265 § 1 kk z 1969 r.

z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ł.

z dnia 22 stycznia 1998 r., sygn. V Ka […]

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Ł.

z dnia 11 września 1997 r., sygn. VIII K […]

oddala

kasację

a

kosztami

sądowymi

kasacyjnego obciąża oskarżonego J. P.

postępowania

UZASADNIENIE

J. P. oskarżony został o to, że: „w grudniu 1966 r. w Ł. na stacji

diagnostycznej przy ul. T. […] posłużył się dowodem rejestracyjnym

samochodu „Ż.” nr rej. […] ze sfałszowaną pieczęcią i podpisem diagnosty –

Z. G.” – to jest o przestępstwo z art. 265 § 1 kk z 1969 r.

Sąd Rejonowy w Ł. wyrokiem z dnia 11 września 1997 r. sygn. akt

VIII K […] uznał J. P. za winnego tego, że: „przed dniem 16 grudnia 1996 r.

w Ł. nakłonił inną nieustaloną osobę do podrobienia dowodu rejestracyjnego

samochodu „Ż.” nr rej. […] poprzez wbicie do tego dowodu rejestracyjnego

pieczęci stacji diagnostycznej oraz diagnosty Z. G. oraz opatrzenie jej

sfałszowanym podpisem Z. G. przy czym czyn oskarżonego stanowi wypadek

mniejszej wagi” czym wyczerpał on dyspozycję art. 18 § 1 kk z 1969 r.

w zw. z art. 265 § 2 kk z 1969 r. i postępowanie karne wobec niego warunkowo

umorzył.

Sąd Wojewódzki w Ł. – po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez

obrońcę oskarżonego – wyrokiem z dnia 22 stycznia 1998 r. sygn. akt V Ka […]

zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, iż przyjął, „że oskarżony dopuścił się

zarzuconego mu czynu wyczerpującego dyspozycję art. 265 § 2 kk”,

a w pozostałej części wyrok utrzymał w mocy.

Powyższy wyrok zaskarżył kasacją obrońca oskarżonego zarzucając:

„1. obrazę przepisów postępowania:

a/ art. 383 § 1 kpk przez złamanie fundamentalnej zasady zakazu reformationis

in peius i zmianę zaskarżonego wyroku na niekorzyść oskarżonego, wobec

uznania, że działanie oskarżonego nie stanowi wypadku mniejszej wagi, a po

wtóre przyjmując sprawstwo z art. 265 § 1 kk,

b/ art. 9 kpk poprzez naruszenie prawa do obrony będące konsekwencją zmiany

zaskarżonego wyroku, a polegające na uniemożliwieniu się ustosunkowania

się obrony do przyjęcia przez Sąd, iż oskarżony dopuścił się przestępstwa

posługiwania się sfałszowanym dokumentem opisanego w art. 265 § 1 kk,

c/ art. 357 w zw. z art. 372 § 1 pkt 1 i 2 kpk poprzez przytoczenie okoliczności

nie znajdujących odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym i

wyroku Sadu Rejonowego, a w szczególności :

- stwierdzenia „że w dowodzie rejestracyjnym znajdowała się pieczątka, którą

nie posługiwała się stacja diagnostyczna oraz podpis diagnosty T. K.” mimo,

iż ustalono, że podpis na pieczątce brzmiał „diagnosta Z. G.”,

- wykluczenia, że do fałszerstwa doszło na stacji „M.”,

- stwierdzenia, że sąd meriti uznał, że oskarżony dopuścił się przestępstwa z

art. 18 § 1 kk w zw. z art. 265 § 1 kk, mimo, że Sąd Rejonowy przyjął

kwalifikację prawną z art. 265 § 2 kk,

2. obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 265 § 1 kk poprzez

przyjęcie sprawstwa oskarżonego mimo, iż z prawidłowo poczynionych ustaleń

przez Sąd Rejonowy wynikało, że sprawstwo oskarżonego jest wykluczone”.

W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i wyroku Sadu

Rejonowego oraz uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu.

Prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie.

Rozstrzygając sprawę Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzuty podniesione w kasacji nie są zasadne, co prowadzi do oddalenia

skargi.

ad. 1. a/ : Zarzut ten najprawdopodobniej wynika z doręczenia obrońcy

błędnego

odpisu

zaskarżonego

wyroku.

W

oryginale

wyroku

Sądu

Wojewódzkiego (k. 101) przyjęto, że czyn oskarżonego wyczerpuje dyspozycję

art. 265 § 2 kk, a w odpisie (k. 105), że art. 265 § 1 kk. Oczywiście decydujące

znaczenie ma treść oryginału, a nie odpisu. Wprawdzie Sąd Wojewódzki

starannie formułując orzeczenie winien w sentencji wyroku zamieścić także

stwierdzenie „... dopuścił się zarzuconego mu czynu, stanowiącego wypadek

mniejszej wagi, wyczerpującego ....”, lecz nawet samo powołanie w sentencji

kwalifikacji z art. 265 § 2 kk z 1969 r. jest wystarczające do stwierdzenia, że nie

doszło do pogorszenia sytuacji oskarżonego przez przyjęcie surowszej

kwalifikacji. W realiach niniejszej sprawy przyjęcie popełnienia przestępstwa w

postaci zarzucanej w akcie oskarżenia (sprawstwo) zamiast przyjętej w wyroku

sądu I-szej instancji (podżeganie) w niczym nie pogorszyło sytuacji

oskarżonego.

ad. 1. b/ Skoro J. P. był oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 265 § 1 kk

(jako sprawca) to nie zachodziła potrzeba pouczenia go o możliwości przyjęcia

takiej kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu (art. 346 kpk z 1969 r.).

ad. 1. c/

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest sporządzone bardzo

niestarannie, lecz nie wyklucza prawidłowej kontroli kasacyjnej. Oczywiste

omyłki w nazwisku diagnosty, którego podpis został sfałszowany oraz w

kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku I-szej

instancji nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. W kasacji nie podjęto próby

wykazania na czym miałby polegać wpływ tych pomyłek na treść

rozstrzygnięcia.

Stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że „zebrane

dowody z całą oczywistością muszą wykluczyć, że fałszerstwa dopuszczono się

na wzmiankowanej stacji M.” (k. 104) należy oceniać w kontekście zarzutów

apelacji sugerujących, że dokonano tego bez wiedzy oskarżonego na tej stacji

w czasie ostatniej naprawy samochodu „Ż.”. Taką zaś możliwość należy

wykluczyć wobec ustalenia, że oskarżony sam oświadczył, iż „załatwił sobie”

wpis w dowodzie rejestracyjnym.

ad. 2. Z obrazą prawa materialnego mamy do czynienia wówczas, gdy do

ustalonego stanu faktycznego została zastosowana nieprawidłowa subsumcja

prawna (tj. sąd zastosował niewłaściwą kwalifikację prawną lub też nie

zastosował przepisu, który winien był zastosować) bądź też sąd dokonał

wadliwej wykładni zastosowanego prawa. Należy zatem porównywać treść

zastosowanego przepisu prawa z ustalonym przez sąd stanem. W wypadku

wydania wyroku skazującego dla stwierdzenia jaki stan faktyczny ustalił sąd

orzekający podstawowe znaczenie ma sentencja wyroku. Skoro w zaskarżonym

wyroku Sądu Wojewódzki uznał, że oskarżony popełnił czyn zarzucany mu

aktem oskarżenia to właśnie kwalifikacja z art. 265 kk była prawidłowa.

Taka kwalifikacja – wbrew stanowisku zaprezentowanemu w kasacji – nie jest

sprzeczna z ustaleniami Sądu Rejonowego. Z ustaleń tych wynika, że oskarżony

nakłonił nieustaloną osobę do przerobienia dowodu rejestracyjnego, a następnie

odbierał z naprawy samochód „Ż.” oddany do naprawy na podstawie tego

sfałszowanego dowodu. Niezależnie od tego kto oddał samochód do naprawy,

to oskarżony,

odbierając z naprawy samochód ze sfałszowanym (z jego

inicjatywy) dowodem rejestracyjnym, dokument ten używał jako autentyczny.

Sfałszowanie dokumentu i użycie go jako autentycznego należy traktować jako

jeden czyn (czyny współukarane); tak samo należy traktować podżeganie do

sfałszowania dokumentu i następnie użycie tego dokumentu. Sądy orzekające w

tej sprawie eksponowały w opisie czynu tylko część ustalonego zachowania

oskarżonego. Nie

miało to jednak istotnego wpływu na treść orzeczenia.

Prawidłowo przyjęte bowiem zostało, że działanie oskarżonego należy

traktować jako jeden czyn, wyczerpujący dyspozycję art. 265 § 2 kk z 1969 r. –

jako wypadek mniejszej wagi. Przy warunkowym umorzeniu postępowania

pominięcie w opisie czynu pewnego fragmentu działania oskarżonego

(podżegania) nie ma istotnego znaczenia.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O

kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 518

kpk.

Przewodniczący: SSN (Marek Sokołowski)

Sędziowie: SSN (Wiesław Kozielewicz)

SSN (Ewa Strużyna)

aw

f/ak