II KKN 291/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KKN 291/98

POSTANOWIENIE

Dnia 2 lutego 2001 r.

Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie

następującym:

Przewodniczący: SSN Elżbieta Sadzik

Sędziowie: SN

Józef Szewczyk

Wiesław Kozielewicz (spr.)

SN

Protokolant: Katarzyna Głodowska

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Bogumiły Drozdowskiej

po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2001 r.

sprawy P. F.

skazanego z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i

kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 3, poz. 6 z późn. zm.)

z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w S.

z dnia 9 września 1997 r., sygn. II Ka […]

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S.

z dnia 7 marca 1997 r., sygn. II K […]

oddala

kasację,

a

kosztami

kasacyjnego obciąża skazanego

sądowymi

postępowania

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 7 marca 1997 r. sygn. akt II K […]

uznał P. F. za winnego tego, że w okresie od listopada 1992 r. do 20 czerwca

1995 r. będąc właścicielem browaru w D. wbrew ciążącemu na nim

obowiązkowi nie eksploatował we właściwy sposób bezodpływowego zbiornika

mającego na celu ochronę środowiska przed zanieczyszczeniem poprzez fakt

odprowadzania

ścieków

produkcyjnych

bezpośrednio

do

środowiska

naturalnego z pominięciem urządzeń ochronnych i niedostateczne opróżnianie

owych urządzeń tj. czynu wyczerpującego znamiona występku z art. 108 ust. 1

ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska

(Dz. U. Nr 3, poz. 6 z późn. zm.) i za to na mocy tego przepisu wymierzył mu

karę dwóch lat pozbawienia wolności. Na podstawie art. 73 § 1 i 2 kk i art. 74

§ 1 kk z 1969 r. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo

zawiesił na okres trzech lat próby, zaś z mocy art. 75 § 1 kk z 1969 r. orzeczono

karę 1500 złotych grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia jej w terminie

na zastępczą karę pozbawienia wolności przyjmując jeden dzień pozbawienia

wolności za równoważny grzywnie w kwocie 10 złotych. Na podstawie art. 83

§ 3 kk z 1969 r. na poczet orzeczonej kary grzywny zaliczył mu okres

tymczasowego aresztowania od dnia 5 grudnia 1996 r. do dnia 29 stycznia

1997 r. przyjmując jeden dzień tymczasowego aresztowania za równoważny

grzywnie w kwocie 10 złotych (k. 217-217v).

Od tego wyroku apelację złożył obrońca oskarżonego i zarzucając

1. obrazę przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 108 ust. 1 ustawy

z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr

3 poz. 6 z późn. zm.) poprzez bezzasadne przyjęcie, ze bezodpływowy

zbiornik ścieków, czyli po prostu szambo, jest w rozumieniu tego przepisu

urządzeniem zabezpieczającym środowisko przed zanieczyszczeniem,

2. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, mający

wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu, że oskarżony P. F.

nie eksploatował we właściwy sposób bezodpływowego zbiornika ścieków,

mimo że nie pozwala na to ujawniony w sprawie materiał dowodowy,

wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od

dokonania zarzucanego mu czynu ewentualnie o uchylenie zaskar4żonego

wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania

(k. 234-236).

Po rozpoznaniu tej apelacji Sąd Wojewódzki w S. wyrokiem z dnia

9 września 1997 r. sygn. akt II Ka […] zaskarżony wyrok utrzymał w mocy

(k. 248).

Od powyższego wyroku Sądu Wojewódzkiego kasację złożył obrońca

skazanego i zarzucając rażące naruszenie prawa mające wpływ na jego treść,

w szczególności art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie

i kształtowaniu środowiska, przez bezzasadne przyjęcie, że bezodpływowy

zbiornik

ścieków

jest

w

rozumieniu

tego

przepisu

urządzeniem

zabezpieczającym środowisko przed zanieczyszczeniem, co spowodowało

utrzymanie z mocy wyroku Sądu Rejonowego w S., mimo iż przypisany P. F.

czyn nie zawierał znamion przestępstwa za które został skazany, wniósł

o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od dokonania

zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania (k. 265-266).

Sąd Najwyższy zważył co następuje;

Kasacja nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu kasacji skarżący wywodzi, iż bezodpływowy zbiornik

ścieków nie jest urządzeniem w rozumieniu art. 108 ust. 1 powołanej ustawy z

dnia 31 stycznia 1980 r. albowiem „urządzenie” stanowi rodzaj mechanizmów

lub zespół elementów, zaś przedmiotowy zbiornik nie spełnia wymogów tak

ujętej definicji urządzenia. Wprawdzie, jak słusznie zauważył skarżący w

doktrynie podnosi się, że przez urządzenia o których mowa w powołanym wyżej

przepisie, należy rozumieć urządzenie techniczne. Podając jednak przykłady

takich urządzeń technicznych wymienia się: oczyszczalnie ścieków, filtry i inne

urządzenia chroniące powietrze przed zanieczyszczeniami, osłony tłumiące

hałas i wibracje, urządzenia ochrony przed promieniowaniem, odpowiednie

ekrany, urządzenia służące do unieszkodliwiania odpadów (por. M.Bojarski,

W.Radecki. Pozakodeksowe przepisy karne z komentarze. W-wa 1992, s. 206).

Już chociażby z tego przykładowego wyliczenia urządzeń technicznych można

wyciągnąć wniosek, iż nie są to tylko, jak chciałby skarżący cyt. „rodzaje

mechanizmów lub zespoły elementów czy przyrządów do wykonywania

określonych czynności”, a więc wyłącznie urządzenia charakteryzujące się

pewnym „technicznym skomplikowaniem”. Przy interpretacji bowiem pojęcia

„urządzenie zabezpieczające” użytego w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia

31 stycznia 1980 r.

o ochronie i kształtowaniu środowiska, nie ma

decydującego znaczenia czy przedmiotowe urządzenie jest urządzeniem:

technicznym,

budowlanym,

instalacyjnym,

wodnym,

mechanicznym,

kanalizacyjnym czy jeszcze innego rodzaju urządzeniem, z katalogu urządzeń

jakimi posługuje się prawo budowlane czy prawo wodne, zaś rozstrzygające

znaczenie ma aspekt funkcjonalny tj., stwierdzenie czy urządzenie to służy

do zabezpieczenia wody, powietrza lub ziemi przed zanieczyszczeniem.

W niniejszej sprawie, jak wynika z niekwestionowanych ustaleń faktycznych,

bezodpływowy

zbiornik

wraz

z

instalacją

kanalizacyjną

służył

do

odprowadzania ścieków tj. substancji ciekłych które wprowadzone bezpośrednio

lub za pośrednictwem urządzeń kanalizacyjnych do wody lub ziemi mogą je

zanieczyszczać, zmieniać ich stan fizyczny lub biologiczny, albo działać

niszcząco na świat roślinny lub zwierzęcy (por. art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 31

stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska), stanowił zatem

urządzenie zabezpieczające przed zanieczyszczeniem w rozumieniu art. 108 ust.

1 w/w ustawy.

Skoro zatem Sąd Wojewódzki w S. wbrew odmiennemu wywodowi

skarżącego, nie dopuścił się obrazy tegoż przepisu, a w sprawie nie zachodzą też

powody o jakich mowa w art. 536 kpk, Sąd Najwyższy z mocy art. 537 § 1 kpk

orzekł jak w postanowieniu.

Przewodniczący: SSN (Elżbieta Sadzik)

Sędziowie: SSN (Józef Szewczyk)

SSN (Wiesław Kozielewicz)

aw

f/ak