II KKN 24/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KKN 24/98

POSTANOWIENIE

Dnia 1 grudnia 2000 r.

Sąd Najwyższy w Warszawie – Izba Karna na rozprawie w składzie

następującym:

Przewodniczący: Sędzia SN – Elżbieta Sadzik (spraw.)

Sędziowie:

SN – Andrzej Deptuła

SN – Antoni Kapłon

Protokolant: Katarzyna Głodowska

przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej – Franciszka Pasturczaka

po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2000 r.

sprawy A. B.

skazanego z art. 236 w zw. z art. 59 § 1 kk z 1969 r.

z powodu kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w R.

z dnia 11 sierpnia 1976 r., sygn. II Kr […]

i zmienionego nim wyroku Sądu Rejonowego w R.

z dnia 27 czerwca 1976 r., sygn. II Kp […]

oddala kasację, a kosztami sądowymi postepowania kasacyjnego

obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

A. B. oskarżono o to, że w dniu 25 czerwca 1976 r. w R. dopuścił się

czynu o charakterze chuligańskim w ten sposób, że w miejscu publicznym

bez powodu znieważył funkcjonariuszy MO używając pod ich adresem słów

uznanych powszechnie za obelżywe podczas i w związku z pełnieniem przez

nich obowiązków służbowych, tj. o czyn z art. 236 kk w zw. z art. 59 § 1 kk

z 1969 r.

Wyrokiem z dnia 27 czerwca 1976 r. sygn. II Kp […] Sąd Powiatowy

w R. uznał A. B. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył

mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz nawiązkę na rzecz Polskiego

Czerwonego Krzyża Oddział w R. w wysokości 2000 zł.

Powyższy wyrok zaskarżył rewizją obrońca oskarżonego A. B. zarzucając

mu błąd w ustaleniach faktycznych, przez przyjęcie, że oskarżony dopuścił się

zarzucanego mu czynu, w sytuacji gdy w/w nie przyznał się do winy.

Obrońca podniósł także, że zgrupowana na balkonie większa ilość osób

nie dała podstaw, by zeznający świadek – funkcjonariusz Milicji mógł

rozpoznać oskarżonego z całą pewnością, tym bardziej że było to wieczorem,

a świadek przechodził w zwartej grupie.

W związku z powyższym obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku

i uniewinnienie oskarżonego.

Sąd Wojewódzki w R. wyrokiem z dnia 11 sierpnia 1976 r. sygn.

II Kr […] zmienił zaskarżony wyrok w części orzeczenia o karze w ten sposób,

że za przypisany oskarżonemu czyn na mocy art. 236 w zw. z art. 59 § 1 kk

oraz art. 33 § 1 i 34 § 1 kk z 1969 r. wymierzył mu karę 6 miesięcy ograniczenia

wolności z obowiązkiem wykonania nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele

publiczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie, w pozostałej części zaskarżony

wyrok utrzymał w mocy.

Kasację na korzyść A. B. wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich

zarzucając obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 236 kk z 1969 r.

polegającą na przyjęciu, że wymieniony zachowaniem swoim wyczerpywał

znamiona przypisanego mu przestępstwa, podczas gdy w rzeczywistości

nie można

mu

było

przypisać

działania

polegającego

znieważeniu

funkcjonariuszy MO podczas i w związku z pełnieniem przez nich

obowiązków służbowych.

W związku z powyższym kasacja wnosiła o zmianę zaskarżonych

wyroków przez uniewinnienie A. B. od popełnienia zarzuconego mu

przestepstwa.

Prokurator Krajowy na rozprawie kasacyjnej wniósł o uwzględnienie

kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie jest uzasadniona.

Z dokonanych przez oba Sądy ustaleń faktycznych, nie kwestionowanych

w kasacji, wynika, że w dniu 25 czerwca 1976 r., w czasie tzw. wypadków

czerwcowych, gdy funkcjonariusze MO przechodzili zwartą formacją w pobliżu

miejsca zamieszkania A. B., ten stojąc na balkonie, wypowiadał głośno pod ich

adresem słowa obelżywe. Zdaniem Autora kasacji jednak – oskarżony nie miał

zamiaru „znieważenia” funkcjonariuszy MO w rozumieniu art. 236 kk z 1969 r.,

albowiem, chociaż funkcjonariusze MO wykonywali wówczas obowiązki

służbowe, to nie było podstaw do ich łączenia z zachowaniem A. B..

Powyższy pogląd, na tle ustalonego i nie kwestionowanego stanu faktycznego,

nie jest trafny. Do znamion ówcześnie obowiązującego art. 236 kk z 1969 r.

należało, by działanie sprawcy było podjęte podczas i w związku z pełnieniem

przez

funkcjonariusza

obowiązków

służbowych.

Przez

pełnienie

tych

obowiązków należało rozumieć takie czynności, które formalnie należą

do zakresu działania funkcjonariuszy, zaś kwestia ich merytorycznej słuszności

nie miała znaczenia. Warunkiem zastosowania art. 236 kk z 1969 r. było

istnienie związku przyczynowego między czynem sprawcy, a wykonywaniem

obowiązków służbowych. Mógł on wypływać z treści zarówno samej

wypowiedzi znieważającej, jak i z innych okoliczności zdarzenia (J. Bafia,

K. Mioduski, M. Siewierski: Kodeks karny. Komentarz, W-wa 1977 r. s. 634).

W rozpoznawanej sprawie ustalono po pierwsze, iż A. B. wypowiadał

słowa obelżywe, po wtóre, że było to zbieżne czasowo z przemarszem

funkcjonariuszy MO przez ulice miasta w związku z tzw. wydarzeniami r.,

a więc z wykonywaniem przez nich obowiązków służbowych (niezależnie

od oceny merytorycznej słuszności tych działań), a wreszcie, że motywem

działania sprawcy było wyrażenie niezadowolenia w odniesieniu do czynności

wykonujących swe obowiązki funkcjonariuszy MO. Wszystkie te elementy

mieszczą się w znamionach określonych art. 236 kk z 1969 r., stąd też

nie można uwzględnić zarzutu kasacji, iż zaskarżone wyroki wydane zostały

z obrazą prawa materialnego, tj. art. 236 kk z 1969 r.

Z uwagi na powyższe kasację oddalono, orzekając o kosztach sądowych

postepowania kasacyjnego na podstawie art. 636 kpk.

aw

f/es