Supreme Court dismisses defense counsel's fee claim for filing a cassation appeal initiated by the convicted person.

Sygn. akt II KKN 230/98

POSTANOWIENIE

Dnia 11 stycznia 2001 r.

Sąd Najwyższy - Izba Karna w Warszawie

na posiedzeniu w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia SN Tomasz Grzegorczyk

w sprawie A. G.

po rozpoznaniu wniosku obrońcy z urzędu o zasądzenie od Skarbu Państwa

wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji

p o s t a n o w i ł:

wniosku nie uwzględnić

UZASADNIENIE

Po oddaleniu kasacji w trybie przewidzianym w art. 535 § 2 kpk, jako

oczywiście bezzasadnej, obrońca z urzędu, będący autorem tej skargi wystąpił z

wnioskiem o przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu jej sporządzenia,

podpisania i wniesienia. Rozpatrując ten wniosek Sąd Najwyższy zważył, co

następuje.

Pierwszą nasuwającą się kwestią jest tu problem trybu procedowania

przez Sąd Najwyższy w przedmiocie niniejszego wniosku. Nie budzi

wątpliwości, że skoro – zgodnie z art. 534 § 1 – gdy ustawa nie wymaga

wydania wyroku, Sąd Najwyższy orzeka jednoosobowo, to w sprawie tej

orzekanie w takim właśnie składzie wchodzi w rachubę. Jest to bowiem kwestia

rozstrzygnięcia uzupełniającego orzeczenie kończące postępowanie, jakim było

postanowienie o oddaleniu skargi kasacyjnej, a rozstrzygnięcie takie nie

wymaga innej formy jak postanowienie (art. 626 § 2 kpk). Ponieważ przy tym w

przedmiocie samej kasacji Sąd Najwyższy orzekał na posiedzeniu bez udziału

stron (art. 535 § 2 kpk) i co więcej rozstrzygnął tu także o kosztach

postępowania kasacyjnego, in concreto zwalniając od nich skazanego i

obciążając nimi Skarb Państwa, to należy – a maiori ad minus – przyjąć, że

także wniosek o dodatkowe rozstrzygnięcie w przedmiocie tych kosztów może

być rozpoznany pod nieobecność stron. Tam bowiem gdzie kodeks upoważnia

Sąd Najwyższy do orzekania w zasadniczym nurcie postępowania na

posiedzeniu bez udziału stron trzeba konsekwentnie przyjmować, że takie

odnośnie

„uzupełnienia”

wydanego

w

tym

trybie

orzeczenia

o

rozstrzygnięcia, które mogły być w nim zawarte, a o których wolno

rozstrzygać również po wydaniu tego orzeczenia, Sąd Najwyższy może

procedować na posiedzeniu bez udziału stron. Tym samym przedmiotowy

wniosek

obrońcy

podlega

rozpoznaniu

na

posiedzeniu,

w

składzie

jednoosobowym, pod nieobecność stron.

Przechodząc do aspektu merytorycznego tego wniosku zgodzić się należy,

iż obrońcy z urzędu przysługuje odrębne wynagrodzenie „za sporządzenie i

wniesienie kasacji”, zgodnie z § 16 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

(Dz. U. Nr 154, poz. 1013 z późn. zm.). Nie można jednak zapomnieć, że

zarówno w świetle art. 75 § 2 d.kpk, jak i na gruncie obecnego art. 84 § 2 kpk

wyznaczenie obrońcy z urzędu w toku procesu nakłada nań obowiązek

podejmowania czynności procesowych tylko do prawomocnego zakończenia

postępowania, aczkolwiek jest on też uprawniony – ale nie zobowiązany – do

działania i po uprawomocnieniu się orzeczenia (art. 75 § 1 d.kpk i art. 84 § 1

kpk). W sprawie tej obrońca z urzędu został ustanowiony w toku procesu (vide

k. 230) i jak wyraźnie podaje on w swym wniosku o wynagrodzenie z 2 stycznia

2001 r. kasacja była przezeń składana, „na wyraźne żądanie skazanego”.

Tymczasem już pod rządem poprzedniego kpk, po wprowadzeniu kasacji w

1995 r. w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że jeżeli obrońca

wyznaczony z urzędu podejmuje czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia,

do których jest wprawdzie uprawniony ale nie zobowiązany, to nie może

skutecznie domagać się od sądu zasądzenia mu wynagrodzenia za te czynności

od Skarbu Państwa (zob. wyrok SN z 7 maja 1997 r., IV KKN 106/96, OSNKW

7-8 z 1997 r., poz. 68), a pogląd ten aprobuje doktryna (zob. np. P.Hofmański,

E.Sadzik, K.Zgryzek. Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa

1999, t. II, s. 824, Z.Doda, A.Gaberle. Kontrola odwoławcza w procesie

karnym, Warszawa 1997, s. 453). Nie przysługuje więc wynagrodzenie obrońcy

z urzędu, gdy podejmuje on czynności po prawomocnym zakończeniu

postępowania z własnej inicjatywy albo na prośbę oskarżonego, chyba że został

ustanowiony dla dokonania tych właśnie czynności (art. 84 § 3 kpk). W

niniejszej sprawie, skoro obrońca był powołany z urzędu w toku postępowania i

po jego prawomocnym zakończeniu, nie ustanowiono go dla rozważenia

wniesienia kasacji, a samodzielnie, na życzenie klienta, sporządził i wniósł

skargę kasacyjną, nie służy mu żądanie o zasądzenie wynagrodzenia za tę

czynność. Tym samym przedmiotowy wniosek musiał być oddalony. Dlatego

też orzeczono jak na wstępie.

aw

f/ak