II KK 72/20 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KK 72/20 POSTANOWIENIE Dnia 21 maja 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie M. M. skazanego z art. 272 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 21 maja 2020 r. wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. i art. 532 § 2 k.p.k. w zw. z art. 275 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł wstrzymać wykonanie wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 8 października 2019 r., sygn. akt II AKa [...], zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt XII K [...];

UZASADNIENIE

M. M. został oskarżony o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k.Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt XII K [...], w ramach zarzucanego oskarżonemu czynu uznał go za winnego występku z art. 272 k.k., za który wymierzył mu karę 200 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 300 zł. Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i prokuratora Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 8 października 2019 r., sygn. akt II AKa [...], zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w części dotyczącej orzeczenia o karze w ten sposób, że wymierzył M.

M. kary roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 200 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 300 zł. W uzasadnieniu wskazał m.in., że podziela pogląd prokuratora, iż celem działania oskarżonego było osiągnięcie korzyści majątkowej, jednak nie zgadza się z tezą, że poczynienie takiego ustalenia przesądza o konieczności skazania oskarżonego za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. W podsumowaniu wywodu stwierdził, iż „zarzut prokuratora i jego argumentacja nie zasługują na uwzględnienie”.

Stwierdził też jednak, że „z uwagi na fakt, iż wyrok został zaskarżony przez prokuratora w całości na niekorzyść oskarżonego, sąd apelacyjny z urzędu uznał, iż kara wymierzona oskarżonemu jest rażąco niewspółmiernie łagodna (…)”, co przemawiało za jej skorygowaniem.W kasacji wniesionej od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego obrońca skazanego, powołując się na przepis art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 9 § 2 k.p.k., wniósł o „wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w W., XII Wydział Karny, z dnia 3 grudnia 2018 r., o sygn. akt:

XII K [...] zmienionego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […], II Wydział Karny, z dnia 8 października 2019 r., o sygn. akt: II AKa [...] do czasu rozpoznania niniejszej kasacji”. Zaznaczył, że „waga zarzutów podniesionych w niniejszej kasacji jest znaczna, a ich charakter oraz treść w pełni uzasadnia przyjęcie stanowiska, iż istnieje znaczne prawdopodobieństwo ich uwzględnienia, albowiem działanie Sądu II instancji w żadnym stopniu nie zasługuje na aprobatę i miało charakter rażącego naruszenia prawa”. Przytoczył też orzeczenia Sądu Najwyższego wskazujące na potrzebę wstrzymania wykonania orzeczenia, gdy zachodzi duże prawdopodobieństwo zasadności podniesionego w kasacji zarzutu, a wykonanie orzeczenia pociągnęłoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Złożony przez obrońcę M. M. wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia (art. 532 § 1 k.p.k. przewiduje, co do zasady, wstrzymanie wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją) zasługuje na uwzględnienie, bowiem wypada uznać, że wymienione wyżej przesłanki podjęcia takiej decyzji w niniejszej sprawie zaistniały. Nie przesądzając na tym etapie postępowania kwestii zasadności kasacji, trzeba uznać, niezależnie od poglądu prokuratora o jej oczywistej bezzasadności, iż prawdopodobieństwo uwzględnienia skargi jest znaczne.

Na uwagę zasługuje zwłaszcza okoliczność, że chociaż zarzuty kasacji podnoszą rażące naruszenie przez Sąd odwoławczy przepisów art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 427 § 1 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k., to w uzasadnieniu skarżący sygnalizuje, w sposób nie całkiem wyrazisty, ale widoczny, również naruszenie art. 434 § 1 k.p.k., określającego fundamentalny w postępowaniu odwoławczym zakaz reformationis in peius.Przytacza wypowiedzi doktryny, jak też orzecznictwo sądowe wskazujące, że przy braku zarzutu rażącej niewspółmierności kary w apelacji wniesionej na niekorzyść oskarżonego, zaskarżenie wyroku co do winy pozwala na zaostrzenie kary, jednakże pod warunkiem stwierdzenia uchybień podniesionych w środku odwoławczym.

Akcentuje, że „jak wynika z uzasadnienia sporządzonego przez tenże Sąd (tj. Sąd drugiej instancji – uw. SN), nie uznał on zarzutów oskarżyciela za zasadne, wobec czego nie był on uprawniony do zmiany orzeczenia o karze (…)”. Jak wspomniano, nie uznając zasadności wiodącego zarzutu podniesionego w apelacji prokuratora, Sąd drugiej instancji orzekł na niekorzyść ówcześnie oskarżonego, chociaż w świetle art. 434 § 1 k.p.k. takie postąpienie było dopuszczalne w razie stwierdzenia uchybień podniesionych w tej apelacji.

Mając nadto na uwadze, że wykonanie zaskarżonego kasacją orzeczenia, którym wymierzono skazanemu nieobecną w wyroku Sądu pierwszej instancji karę bezwzględnego pozbawienia wolności, pociągnęłoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. Uznał przy tym, że realia procesowe sprawy nie uzasadniają stosowania wobec skazanego środków wymienionych w art. 532 § 2 k.p.k.