Defense request to disqualify Supreme Court judge based on nomination procedure is inadmissible under law.
Legislator summary
AI generatedThe defense lawyer requested the disqualification of Supreme Court Judge Anna Dziergawka, arguing that her nomination by the National Council of the Judiciary compromised her impartiality. The court ruled this request inadmissible because the Criminal Procedure Code does not allow challenges based solely on the nomination procedure. Consequently, the request was left without examination as it lacks legal basis.
Legislator headnote
AI generatedArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1 i 4 k.p.k.: A request to disqualify a judge based solely on the procedure of their appointment by the National Council of the Judiciary is inadmissible as it falls outside the scope of the Criminal Procedure Code.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
II KK 569/24 POSTANOWIENIE Dnia 15 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński w sprawie M. P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 569/24, na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario postanowił: wniosek pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 15 grudnia 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego), obrońca skazanego M. P. , powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., wniósł o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II KK 569/24. W uzasadnieniu tego wniosku podniesiono, że Sędzia Anna Dziergawka została powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. i w związku z tym udział SSN Anny Dziergawki w rozpoznaniu kasacji, w której podniesiono zarzut w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., powodowałby konieczność zajęcia stanowiska odnośnie do okoliczności, która bezpośrednio dotyczy SSN Anny Dziergawki i jej procedury nominacyjnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki jest niedopuszczalny z mocy ustawy, wobec czego należało go pozostawić bez rozpoznania.Z części motywacyjnej wniosku o wyłączenie wynika, że obrońca skazanego jako podstawę żądania wyłączenia Sędzi Anny Dziergawki wskazał okoliczność jej powołania na urząd sędziego w procedurze nominacyjnej przeprowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., podnosząc przy tym, że - w jego ocenie – okoliczność ta może rodzić wątpliwości co do zachowania standardów niezawisłości i bezstronności przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy.
Obrońca skazanego nie uwzględnił jednak w swoim stanowisku, że okoliczności dotyczące powołania na urząd sędziego nie wchodzą w zakres stosowania art. 41 § 1 k.p.k., wskazanego przez niego w podstawie żądania wyłączenia. W wyroku z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19 Trybunał Konstytucyjny uznał bowiem, że „[a]rt. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), stosowany odpowiednio na podstawie art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.
U. z 2020 r. poz.
75) w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. Z tego względu wniosek o wyłączenie sędziego, w którym na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. kwestionuje się niezawisłości i bezstronności sędziego tylko z powodu jego powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. jest niedopuszczalny z mocy ustawy (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2024 r., I KO 52/23 i wiele innych).Jest również oczywiste to, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
W doktrynie dominuje pogląd, że moc powszechnie obowiązująca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż wszystkie inne organy władzy publicznej, również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania i stosowania tych orzeczeń. W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak jest normatywnych podstaw do podważania konstytucyjnego umocowania Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz jej uprawnień do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, a także kwestionowania ważności i skuteczności powołań sędziowskich dokonanych przez Prezydenta RP w ramach przysługującej mu wyłącznej i nie podlegającej weryfikacji prerogatywy, na podstawie rekomendacji udzielonej przez ten organ (zob. m.in.: postanowienie TK z dnia 3 czerwca 2008 r., Kpt 1/08; wyrok TK z dnia 25 czerwca 2012 r., K 18/09; wyrok TK z dnia 11 września 2017 r., K 10/17, OTK-A 2017, poz. 64).Należy stanowczo podkreślić, że skoro art. 41 § 1 k.p.k. nie obejmuje swoim zakresem badania okoliczności związanych z powołaniem na urząd sędziego, to zarzut orzekania przez sędziego we własnej sprawie (nemo iudex in causa sua), formułowany na gruncie tego przepisu, pozostaje całkowicie bezprzedmiotowy.Z podanych względów, wniosek obrońcy skazanego złożony na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., którego argumentacja oparta została wyłącznie na stwierdzeniu wadliwości powołania SSN Anny Dziergawki należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. [J.J.] [a.ł]