Legislator Case Law & Legislation
II KK 542/25 AI generated

Supreme Court dismisses appeal, allowing judge withdrawal due to conflict of interest in nomination process.

Case Number II KK 542/25
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court granted the defense's request to exclude Judge A.B. from the case due to a conflict of interest. The defense argued that the judge was appointed via the same controversial procedure as the judges whose appointment was challenged in the appeal. The court ruled that this created an objective bias, applying the principle that a judge cannot adjudicate on their own nomination.

Legislator headnote

AI generated

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1, 4 k.p.k.; A judge must be excluded from a case if their appointment procedure is identical to the one allegedly flawed in the appeal, as this creates an objective conflict of interest.

Keywords

AI generated
conflict of interest judicial impartiality nomination procedure nemo iudex in causa sua Supreme Court composition withdrawal of judge appeal procedure

Cited Legislation

AI generated
Art. 41 § 1 k.p.k.
od udziału w sprawie, na postawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
Art. 42 § 4 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Nie sposób odrzucić twierdzenia, że w sytuacji, gdy w kasacji obrońca podniósł zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
art. 41 § 1 k.p.k
od udziału w sprawie, na postawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
Nie sposób odrzucić twierdzenia, że w sytuacji, gdy w kasacji obrońca podniósł zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Cited Case Law

AI generated
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

II KK 542/25 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 czerwca 2026 r. w sprawie W.G. i Z.W. wniosku obrońcy W.G. o wyłączenie sędziego A.B. od udziału w sprawie, na postawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.B. od udziału w sprawie o sygn. akt II KK 542/25.

UZASADNIENIE

Do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońców skazanych W.G. i Z.W. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 14 sierpnia 2025 r., sygn. akt V Ka 357/25, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 31 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 114/20. Z uwagi na wymierzenie skazanym tylko kar grzywny, jedynym zarzutem podniesionym w obu kasacjach był zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., mającej zaistnieć z powodu udziału w składzie orzekającym Sądu Okręgowego w Lublinie sędziów powołanych do pełnienia urzędu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r., poz. 3; dalej – ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.).Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II KK 542/25 i przydzielona do referatu sędzi SN A.D. Obrońca skazanego W. G. złożył wniosek o wyłączenie tej sędzi od udziału w sprawie, uzasadniając go istnieniem uzasadnionych wątpliwości co do jej bezstronności, wynikających faktu, że do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego została powołana w trybie kwestionowanym w apelacji, tj. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w sposób określony przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 4 lutego 2026 r. wyłączył sędzię A.D. od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 542/25.Następnie w trybie losowego przydziału przedmiotowa sprawa trafiła do referatu sędziego SN I.Z., który na wniosek obrońcy W. G. postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2026 r. został wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy z takich samych powodów co sędzia A.D.Po przeprowadzeniu kolejnej procedury losowania sprawa została przypisana do referatu sędziego SN A.B. Obrońca skazanego W. G. konsekwentnie wystąpił o wyłączenie również tego sędziego od rozpoznania sprawy.

W piśmie zbliżonym treścią do poprzednich pism inicjujących wyłączenie sędziów:- jako podstawę prawną wniosku powołał art. 41 § 1 k.p.k., - wskazał, że sędzia A.B. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.,- wskazał, że w odniesieniu do wymienionego sędziego zachodzi okoliczność rodząca uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, bowiem wniesiona kasacja zawiera zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., sygnalizujący nienależytą obsadę sądu drugiej instancji, będącą skutkiem udziału w procesie nominacyjnym sędziów orzekających Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.

„Oznacza to, że sędzia Sądu Najwyższego A.B. sam powołany na urząd w analogicznym trybie, miałby rozstrzygać, czy udział sędziego powołanego na wniosek nowej KRS w składzie sądu meriti stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek obrońcy W. G. o wyłączenie sędziego A.B. od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 542/25 zasługiwał na uwzględnienie. Nie sposób odrzucić twierdzenia, że w sytuacji, gdy w kasacji obrońca podniósł zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu udziału w składzie orzekającym Sądu odwoławczego sędziów powołanych do pełnienia urzędu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., a sędzia A.B. do pełnienia urzędu również został powołany na wniosek tego organu, to zachodzi uzasadniona obawa, że rozpoznanie sprawy z jego udziałem nie byłoby w pełni obiektywne.

Jest bowiem wysoce prawdopodobne, że oceniając zarzut kasacji, sędzia miałby w polu widzenia własny status zawodowy, który podałby w wątpliwość, gdyby podzielił argumentację obrońcy w zakresie wspomnianego uchybienia. Zatem odpowiednio stosowana zasada nemo iudex in causa sua przemawia za uwzględnieniem przedmiotowego wniosku. Podejmując decyzję, należało również mieć w polu widzenia uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, w której m.in. wskazano, że środek odwoławczy zawierający zarzuty dotyczące uchybienia w procedurze powołania sędziego nie może być rozpoznany przez sąd, w skład którego wchodzi osoba powołana w takiej samej procedurze.

Niewątpliwie odnosi się to również do rozpoznania nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Chociaż wniosek o wyłączenie sędziego A.B. od udziału w sprawie pochodzi tylko od obrońcy skazanego W. G., uznano za słuszne wyłączenie sędziego „od udziału w sprawie o sygn. akt II KK 542/25”, tj. także w sprawie kasacyjnej skazanego Z. W., bowiem sprawa obu skazanych powinna być rozpoznana w jednym postępowaniu. Nadto nie można było pominąć, że względy, które przemawiały za wyłączeniem sędziego A.B. od udziału w sprawie skazanego W.

G., były aktualne także w odniesieniu do skazanego Z. W. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB][r.g.] ‎