Supreme Court excludes judge from case due to reasonable doubt about impartiality from nomination by same council.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court granted the defense's request to exclude Judge Antoni Bojańczyk from the case. The defense argued that the judge was nominated by the same Council of Judiciary that appointed the appellate court judges involved in the trial, creating a conflict of interest. The court ruled that this shared nomination process created sufficient external doubt regarding the judge's impartiality, necessitating the exclusion under Article 41 of the Code of Criminal Procedure.
Legislator headnote
AI generatedArt. 41 § 1 k.p.k.; A judge must be excluded if there are circumstances that could reasonably raise doubts about their impartiality, including situations where the judge was appointed by the same body that appointed other judges in the case, creating an appearance of bias.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
II KK 507/23 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 18 grudnia 2024 r., w sprawie P. Ś. i H. G. skazanych za czyn z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in., wniosków obrońcy skazanego P. Ś. oraz H. G. o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania sprawy II KK 507/23 p o s t a n o w i ł: na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania sprawy II KK 507/23.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 4 grudnia 2024 r. SSN Antoni Bojańczyk został wyznaczony do rozpoznania sprawy II KK 507/23. W dniu 9 grudnia 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego P. Ś. , zaś w dniu 16 grudnia 2024 r. skazanego H. G. - o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania sprawy z uwagi na podniesione w obu kasacjach wywiedzionych na rzecz skazanych, zarzutu zaistnienia bezwzględnej podstawy odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. związanej z niewłaściwą obsadą sądu na etapie postępowania apelacyjnego, co przekonuje, że w sprawie zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy wskazany sędzia zachowa bezstronność.
Uzasadniając swoje wnioski obrońca i skazany podlił, że zarzut niewłaściwej obsady sądu II instancji związany jest z powołaniem sędziów zasiadających w składzie tego sądu w wadliwej procedurze nominacyjnej, w której został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego również SSN Antoni Bojańczyk. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.Podstawą wyłączenia sędziego jako iudex suspectus może być każda okoliczność, jeśli tylko uzasadnia wątpliwość co do bezstronności sędziego, którą należy rozumieć zarówno jako subiektywne odczucie sędziego, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu (por. np. wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 27 stycznia 1999 r., K 1/98, OTK-A 1999, z. 1, poz. 3, oraz z dnia 20 lipca 2004 r., SK 19/02, OTK-A 2004, z. 7, poz. 67, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 9/07, OSNKW 2007, z. 5, poz. 39, wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 stycznia 2009 r., III KK 257/08, LEX nr 532400, oraz z dnia 18 marca 2009 r., IV KK 380/08, LEX nr 491543).
Również Europejski Trybunał Praw Człowieka zwraca uwagę na bezstronność sędziego w aspekcie subiektywnym. Kryterium subiektywne opiera się na ocenie osobistego przekonania sędziego orzekającego w danej sprawie, przy czym osobista bezstronność członka składu sędziowskiego jest dorozumiana, chyba że pojawią się dowody przeciwne (por. wyroki ETPCz: z dnia 10 października 2000 r., nr 42095/98, Daktaras v. Litwa, LEX nr 76722, oraz z 10 kwietnia 2003 r., nr 39731/98, Sigurdsson v. Islandia, LEX nr 78238).Podkreślić należy, że instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności.
Zatem o potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może decydować jedynie zasadność in casu zarzutu leżącego u podstaw wniosku o wyłączenie, ale również ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2022 r., IV KO 20/22). Faktem jest, że w niniejszej sprawie, w kasacjach, które zostały wniesione od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r, sygn. akt II AKa 165/20, podniesiono m.in. zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia przez Sąd odwoławczy, w którego składzie orzekającym zasiadały osoby powołane na stanowisko sędziów Sądu Apelacyjnego w Warszawie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.W tej sytuacji, skoro SSN Antoni Bojańczyk został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że jego udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy mógłby w odbiorze zewnętrznym zostać odebrany jako niezapewniający bezstronnego rozpoznania tej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.][a.ł.]