Supreme Court excludes judge from appeal due to conflict of interest regarding his own nomination validity.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court granted the defense lawyer's request to exclude Judge Ryszard Witkowski from hearing the appeal. The defense argued that the judge's nomination by the executive branch violated the separation of powers, a claim previously raised against other judges in the same case. The court ruled that this specific conflict of interest regarding the judge's own appointment created a justified doubt about his impartiality, necessitating his removal from the proceedings.
Legislator headnote
AI generatedArt. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.; Art. 42 § 1 k.p.k.: A judge must be excluded if circumstances exist that could reasonably raise doubts about their impartiality, including conflicts where the judge's own appointment is challenged in the same proceedings.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
II KK 483/22 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie K. W. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 października 2023 r., wniosku o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze akt II KK 483/22 na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie rozpoznawanej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt II KK 483/22. UZASADNIENIEZarządzeniem Prezesa Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2023 r.
SSN Ryszard Witkowski został wyznaczony do rozpoznania kasacji wniesionych przez obrońców skazanych K. W. i D. H. od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r., IV Ka 248/21.W dniu 18 września 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego D.H. o wyłączenie od rozpoznania sprawy SSN Ryszarda Witkowskiego wobec tego, że uzyskał on „nominację decyzją Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. (uchwałą z dnia 28.08.2018 r.) w sposób sprzeczny z trójpodziałem władzy, a zatem wytwarzający z punktu widzenia odbioru społecznego możliwości zależności od władzy wykonawczej”.
Podniósł nadto, że „okoliczności tożsame de facto dotyczące sędziego ze składu Sądu odwoławczego podniósł szczegółowo w pkt III kasacji”, a Sąd Najwyższy z tych samych powodów wyłączył od rozpoznania przedmiotowej sprawy SSN Małgorzatę Bednarek i SSN Antoniego Bojańczyka.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek obrońcy skazanego w pełni zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że bezstronność należy rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu (zob. uchwała SN z 26.04.2007 r., I KZP 9/07, OSNKW 2007, z. 5, poz. 39; wyroki SN: z 8.01.2009 r., III KK 257/08, LEX nr 532400, oraz z 18.03.2009 r., IV KK 380/08, LEX nr 491543).Tym samym wątpliwość co do bezstronności sędziego powinna być „uzasadniona”.Analiza podniesionych przez obrońcę skazanego okoliczności w przedmiotowym wniosku w pełni uzasadniają przekonanie o jego trafności.
Jako wręcz oczywiste jawi się bowiem to, że rozpoznawanie przez sędziego kasacji obrońcy w której podniesiono zarzut kwestionujący status sędziego orzekającego w sprawie w II instancji z uwagi na wadliwość trybu jego powołania w sytuacji, w której ta wadliwość jest tego rodzaju, że dotyczy również tego sędziego Sądu Najwyższego wyznaczonego do rozpoznania tej kasacji, mogłoby implikować w odczuciu społecznym wątpliwości co do bezstronności tego sędziego. Tym bardziej zasadnie przy uwzględnieniu reguły nemo iudex idoneus in propria causa, co do trafności, której i niezbędności respektowania w rzetelnym procesie, nie może być uzasadnionych kontrowersji.
Równocześnie poza sporem pozostaje też i to, że problem zgłoszony przez obrońcę skazanego (w przedmiotowym wniosku i kasacji) był przedmiotem obszernej analizy, tak w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I- 4110 – 1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7 oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNKW 2022, z.6, poz. 22, co czyni zgłaszane w niniejszym postępowaniu przez niego wątpliwości „uzasadnionymi” i skutkuje niezbędnością uwzględnienia jego wniosku.Z tych względów postanowiono jak wyżej.[SOP] [ał]