II KK 453/23 · Sąd Najwyższy

II KK 453/23 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie A. K.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu‎w dniu 31 lipca 2024 r.,‎wniosku w przedmiocie wyłączenia sędziego od rozpoznania kasacji, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć SSN Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie sygn. akt II KK 453/23 UZASADNIENIEAdw. Ł.C. jest obrońcą oskarżonej A. K., w której sprawie pełnomocnik oskarżyciel posiłkowego wniósł kasację na jej niekorzyść.

Po otrzymaniu zawiadomienia o składzie Sądu najwyższego rozpoznającego tę sprawę złożył on wniosek do Sądu Najwyższego o „rozważenie, czy w przypadku Sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka nie zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 41 § 1 k.p.k.”. uzasadniając go wskazał, że jest on pracownikiem tej samej katedry w […]. U postronnego obserwatora ta okoliczność może budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Przepis ten nie wiąże przyczyn wyłączenia sędziego z istnieniem „stosunku osobistego” między sędzią a stroną lub jej pełnomocnikiem, lecz podstawę wyłączenia traktuje szerzej, w postaci wystąpienia okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.Jak słusznie przyjmuje się w orzecznictwie, należy wyróżnić obiektywną bezstronność sędziego (w tym subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności) i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną poprzez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu.

Proponuje się zatem uznanie, że przyczyna podana we wniosku jest uzasadniona, jeżeli jest ona w stanie wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego u nieuprzedzonego w jakimkolwiek kierunku członka społeczeństwa (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 18 marca 2009 r., IV KK 380/08; z dnia 8 lutego 2011 r., V KK 227/10). Odnosząc się do wątpliwości co do bezstronności SSN Antoniego Bojańczyka w sprawie, w której obrońcą jest adw. Ł. C. zatrudniony z nim w tej samej jednostce organizacyjnej, to zauważyć należy, że obrońca nie podał okoliczności dotyczących łączących ich relacji koleżeńskich, czy podległości służbowej.

Pomimo tego, opowiedzieć należy się jednak za stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2022 r., I KO 25/22. Okoliczność zatrudnienia w jednej, stosunkowo niewielkiej (ta sama Katedra) jednostce uczelnianej obrońcy oskarżonej i sędziego – członka składu orzekającego rozpoznającego kasację - może budzić u postronnego obserwatora tego rodzaju wątpliwości, o których mowa w art. 41 § 1 k.p.k. W takim wypadku w odbiorze zewnętrznym obiektywnie uzasadnione jest pojawienie się przypuszczenia, że pomiędzy sędzią a adwokatem zaistniały relacje znajomości i współpracy, które podają w wątpliwość zdolność sędziego do w pełni bezstronnego rozpoznania wniesionej kasacji.Z tych powodów postanowiono jak w sentencji. [J.I.][ał]