Legislator Case Law & Legislation
II KK 381/18 AI generated

II KK 381/18 · Sąd Najwyższy

Case Number II KK 381/18
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome wyrok

Legislator summary

AI generated

J.H.K. obwiniony został o to, że „w czasie bliżej nieokreślonym przypadającym do dnia 10 lutego 2015 r. w Z., pow. […] przy ul. C. poprzez umieszczenie na portalu […] filmu dot. hymnu narodowego demonstracyjnie okazuje lekceważenie Narodowi Polskiemu, Rzeczypospolitej Polskiej”, który to czyn oskarżyciel publiczny zakwalifikował jako wykroczenie z art. 49 § 2 k.w.Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II W (…), Sąd Rejonowy w W. J.H.K. uznał za winnego tego, że „w dniu 17 lipca 2015 r. w Z. opublikował na serwisie internetowym […] film zatytułowany „Mazurek […]”, na którym wspólnie z trzema innymi osobami wykonuje hymn Rzeczypospolitej Polskiej ze zmienionymi przez siebie słowami, czym naruszył przepisy art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 15 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych”, tj. popełnienie wykroczenia określonego w art. 49 § 2 k.w. i za to ukarał go karą grzywny w wysokości 1000 zł.Orzeczenie powyższe zaskarżone zostało przez obrońcę obwinionego.

Legislator headnote

AI generated

art. 54 ust. 1 Konstytucji RP, art. 119 § 2 pkt 1 k.p; II KK 381/18 · Sąd Najwyższy: Ta natomiast nie pozostawia wątpliwości, że w istocie w kasacji skarżący kwestionuje sposób rozpoznania zarzutów apelacyjnych w tym w szczególności nieuwzględnienie, w toku rozważań nad zasadnością przypisania J.H.K. czynu określonego w art. 49 § 2 k.w., relewantnego elementu wykroczenia jakim jest stopień szkodliwości społecznej czynu.Dla oczyszczenia przedpola należy wszelako na wstępie poczynić dwa zauważenia.Pierwsze dotyczy samej istoty wykroczenia stypizowanego w art. 49 § 2 k.w. Przepis ten jest normą blankietową, a jego treść jest dopełniana przepisami o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej.

Keywords

AI generated
civil copyright infringement hate speech plagiarism freedom of expression plea of constitutional grievance insult

Cited Legislation

AI generated
art. 54 ust. 1 Konstytucji RP
art. 119 § 2 pkt 1 k.p
Implikowało to uchyleniem zarówno zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w W., jak i utrzymanego nim w mocy wyroku sądu meriti i uniewinnieniem obwinionego od popełnienia zarzuconego, a następnie przypisanego mu czynu.O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w.as
AI generated
VIII Ka 833/15
R. został oskarżony o to, że w dniu 6 lutego 2014 roku w M. przy ulicy (...) publicznie nawoływał do nienawiści na tle różnic rasowych w ten sposób, że umieścił komentarz do wątku zamieszczonego na portalu www.b1.pl/spotted w treści którego zawarł stwierdzenie: „walić ciapciaków, to jest POLSKA”, tj. o czyn z art. 256 § 1 k.k.
II K 16/21
Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem.
II NSNk 12/23
T. (dalej: „skazany”) został oskarżony o to, że 9 grudnia 2018 r., w nieustalonym miejscu, za pośrednictwem portalu społecznościowego [...], posługując się nazwą użytkownika „P. W.”, poprzez zamieszczenie wpisu „[…]” publicznie nawoływał do nienawiści na tle różnic narodowościowych i rasowych, tj. o czyn z art. 256 § 1 k.k. Wyrokiem z 4 lutego 2021 r. (II K 1004/20) Sąd Rejonowy w Żywcu uznał go za winnego zarzucanego czynu i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat.
XII K 172/24
Sygn. akt XII K 172/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lutego 2025 roku Sąd Okręgowy w Warszawie XII Wydział Karny w składzie: Przewodnicząca: SSO Katarzyna Stasiów Protokolant: Natalia Krzywkowska przy udziale prokuratora Wojciecha Łuniewskiego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10.02.2025 r. sprawy R. Z. syna R. i A. z domu U., urodzonego (...) w W. oskarżonego o to, że: w nieustalonym dniu, jednakże nie później niż do dnia 2 lutego 2023 r. w K. znieważył Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej A. D. poprzez użycie w nagraniu udostępnionym na portalu (...) wobec niego określeń powszechnie uznawanych za obraźliwe oraz pomówił go za pomocą środków masowego komunikowania o takie postępowanie oraz właściwości, które mogą go poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, mając ograniczoną w stopniu znacznym zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem z powodu (...) tj. o czyn z art. 135 § 2 k.k. w zb. z art. 212 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. I. R. Z. uznaje za winnego zarzucanego mu czynu, z tym, że ustala, że popełniony został w nieustalonym dniu w okresie od 16 stycznia 2023 r. do 2 lutego 2023 r. i za to na podstawie art. 135 § 2 k.k. w zb. z art. 212 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. skazuje go, a na podstawie art. 135 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. wymierza mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności; II. na podstawie art. 69 § 1 i 2 i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary warunkowo zawiesza na okres 3 (trzech) lat; III. na podstawie art. 71 § 1 k.k. wymierza oskarżonemu 20 (dwadzieścia) stawek dziennych grzywny, określając wysokość jednej stawki na 50 (pięćdziesiąt) złotych; IV. na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej grzywny zalicza oskarżonemu jeden dzień zatrzymania – 2 listopada 2023 r., uznając grzywnę za wykonaną do wysokości 2 (dwóch) stawek dziennych; V. na podstawie art. 73 § 1 k.k. oddaje oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora; VI. na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązuje oskarżonego do informowania kuratora o przebiegu okresu próby; VII. na podstawie art. 93 a pkt 2 k.k. orzeka względem oskarżonego środek zabezpieczający w postaci terapii; VIII. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. M. kwotę 1200 (jednego tysiąca dwustu) złotych powiększoną o obowiązującą stawkę podatku VAT tytułem wynagrodzenia za obronę R. Z. z urzędu; IX. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, obciążając wydatkami Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt XII K 172/24 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1. USTALENIE FAKTÓW 1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1 R. Z. R. Z. w nieustalonym dniu w okresie od 16 stycznia 2023 r. do 2 lutego 2023 r. w K. znieważył Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej A. D. poprzez użycie w nagraniu udostępnionym na portalu (...) wobec niego określeń powszechnie uznawanych za obraźliwe oraz pomówił go za pomocą środków masowego komunikowania o takie postępowanie oraz właściwości, które mogą go poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, mając ograniczoną w stopniu znacznym zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem z powodu (...) to jest popełnił przestępstwo kwalifikowane z art.135 § 2 k.k. w zb. z art. 212 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty R. Z. był użytkownikiem mediów społecznościowych, na portalu użytkował konto o nazwie (...), zaś na portalu (...) konto o nazwie (...) Jego aktywność na wymienionych portalach społecznościowych skupiała się głównie wokół polityki oraz polegała m.in. na nagrywaniu i publikowaniu filmów, w których komentował wydarzenia polityczne i społeczne. Przebywając w biurze przedsiębiorstwa małżonki D. Z. w K. przy (...) w nieustalonym dniu w okresie od 16 stycznia 2023 r. do 2 lutego 2023 r., nagrał film, w którym znieważył Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej A. D., a następnie udostępnił ten film do publicznej wiadomości dla nieograniczonej grupy użytkowników na portalu społecznościowym (...). Na przedmiotowym nagraniu oznaczonym w tle napisem „(...)” oraz nazwą użytkownika (...) R. Z. wypowiedział się na temat Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej następująco: (...) R. Z. cierpi na(...) W czasie wyżej opisanego zdarzenia R. Z. miał ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. - nagranie z (...) na płycie CD k. 3 t. 1 - protokół oględzin utrwalonych zapisów (nagrania z (...)) k. 12-14 t. 1 - zeznania P. P. k. 37-38 t. 1 - protokół oględzin danych telekomunikacyjnych uzyskanych od (...) zapisanych na płycie CD k. 94-95 t. 1 - dane telekomunikacyjne k. 106-112 t. 1 - częściowo wyjaśnienia oskarżonego R. Z. k. 137-139 t. 1, k. 337-338 t. II - protokół przeszukania oskarżonego wraz ze spisem i opisem zatrzymanych rzeczy k. 127-129 t. 1 - protokół z wykonanych czynności z zakresu badań fonoskopijnych k. 158-160 k. 1 - sprawozdanie oraz protokół z pobrania materiału porównawczego w postaci mowy wraz z załącznikami k. 161-171 t. 1 - protokół oględzin danych ujawnionych w telefonie oskarżonego k. 249-250 t. 2 - opinia sądowo-psychiatryczna k. 308-311 t. 2 - dokumentacja medyczna oskarżonego k. 312-324 t. 2 1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) ---- ---------------- ------------------------------------- Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty ------------------------------------- --------------------------- ----------- 2. OCena DOWOdów 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu - nagranie z (...) na płycie CD (k. 3 t. 1) - treść nagrania zgodna z wyjaśnieniami oskarżonego R. Z. oraz zdjęciami z telefonu komórkowego oskarżonego - protokół oględzin utrwalonych zapisów - nagrania z (...) (k. 12-14 t. 1), protokół oględzin danych telekomunikacyjnych uzyskanych od (...) zapisanych na płycie CD (k. 94-95 t. 1), protokół przeszukania oskarżonego wraz ze spisem i opisem zatrzymanych rzeczy (k. 127-129 t. 1), protokół z wykonanych czynności z zakresu badań fonoskopijnych (k. 158-160 k. 1), sprawozdanie oraz protokół z pobrania materiału porównawczego w postaci mowy wraz z załącznikami (k. 161-171 t. 1), protokół oględzin danych ujawnionych w telefonie oskarżonego (k. 249-250 t. 2) - protokoły sporządzone zostały przez organ do tego uprawniony zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie, jak również nie były kwestionowane przez strony - zeznania P. P. (k. 37-38 t. 1) - zeznania świadka były spontaniczne, rzeczowe i odpowiadały treści nagrania z (...), które świadek zobaczył na (...) przesłał w wiadomości e-mail do (...) w celu zawiadomienia o znieważeniu Prezydenta RP - dane telekomunikacyjne (k. 106-112 t. 1), dokumentacja medyczna oskarżonego (k. 312-324 t. 2) - dokumentacja ta sporządzona została przez podmioty do tego uprawnione wedle odpowiednich regulacji prawnych i z tego względu nie wzbudziła zastrzeżeń sądu co do swej wiarygodności - częściowo wyjaśnienia oskarżonego R. Z. (k. 137-139 t. 1, k. 337-338 t. 2) – na uwzględnienie zasługiwały wyjaśnienia oskarżonego w zakresie, w jakim odnosiły się do faktu nagrania i opublikowania na portalu (...) filmu objętego zarzutem aktu oskarżenia, albowiem w tej części były zgodne z zabezpieczonym nagraniem z (...) - opinia sądowo-psychiatryczna (k. 308-311 t. 2) - opinia została wydana przez biegłych sądowych, uznanych specjalistów w swych dziedzinach, po zapoznaniu się przez biegłych z aktami sprawy, a także po przeprowadzeniu badania oskarżonego, ponadto w toku postępowania nie ujawniły się okoliczności świadczące o braku wiedzy i bezstronności biegłych 2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -częściowo wyjaśnienia oskarżonego R. Z. (k. 137-139 t. 1, k. 337-338 t. 2) – na uwzględnienie nie zasługiwały wyjaśnienia oskarżonego, w ramach których oskarżony wskazał, że jego wypowiedź stanowiła jedynie krytykę mieszczącą się w granicach wolności słowa i jest uzasadniona działalnością A. D. piastującego urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, albowiem - jak wynika z treści filmu ujawnionego na (...) – oskarżony, wypowiadając się o Prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej, określał go słowami uznawanymi powszechnie za obraźliwe, wulgaryzmami i pomawiał go o działalność godzącą w dobro państwa i narodu polskiego, zaś sposób wypowiedzi, to jest monolog do internautów miał charakter nie tylko ocenny, ale i perswazyjny, nakłaniający do podzielania poglądu oskarżonego o Prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej. 3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☒ 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem 1 R. Z. Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Zgodnie z art. 135 § 2 Kodeksu karnego, kto publicznie znieważa Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Znieważeniem Prezydenta RP będzie każde zachowanie, które w sposób obraźliwy, poniżający, pogardliwy odnosi się do głowy państwa. Przy ocenie takiego zachowania z całą pewnością trzeba uwzględnić charakter i zamysł sprawcy w kontekście sytuacyjnym, w którym do danego zachowania doszło. O ile jak najbardziej za dopuszczalne należy uznać zachowania (publikacje, wywiady) krytykujące głowę państwa, w tym wszelkiego rodzaju czyny natury satyrycznej (wywiady, grafiki itp.) odnoszące się do Prezydenta RP, o tyle używanie wobec niego zwrotów obraźliwych, wyzwisk czy innego rodzaju obraźliwych epitetów, niezależnie od kontekstu, realizuje znamiona czynu znieważenia Prezydenta RP (zob. też J. Piórkowska-Flieger, S. Patyra, Przestępstwo zniewagi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Prok. i Pr. 2012/3, s. 15 i n.). Jak trafnie wskazał W. Kulesza, istota nieważenia polega na okazaniu pogardy, która głębiej wyraża ujemny stosunek do wartości, jaką reprezentuje człowiek aniżeli lekceważenie (W. Kulesza, Zniesławienie i zniewaga (ochrona czci i godności człowieka w polskim prawie karnym – zagadnienia podstawowe), Warszawa 1984, s. 174; A. Błachnio [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. J. Majewski, Warszawa 2024, art. 135.) Zgodnie z art. 212 § 1 Kodeksu karnego, kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności. Zgodnie z§ 2 art. 212 Kodeksu karnego, jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 za pomocą środków masowego komunikowania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Znamieniem przestępstwa określonego w art. 212 § 1 k.k. jest zachowanie sprawcy polegające na pomawianiu, tj. przypisywaniu pomawianemu czegoś, co jest oceniane negatywnie i co w konsekwencji może doprowadzić do jego poniżenia w opinii publicznej lub może narazić go na utratę zaufania potrzebnego do danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Jednak o zniesławiającym charakterze wiadomości przekazywanych przez sprawcę nie decyduje subiektywne poczucie pokrzywdzonego, lecz wyłącznie ocena obiektywna, tj. stwierdzenie, czy w odczuciu społecznym jest to zniesławienie. Ochrona czci człowieka podlega jednak ograniczeniom w imię konieczności zapewnienia korzystania w niezbędnym zakresie z wolności słowa i z prawa do krytyki, które to prawo wpisuje się w wolność słowa. Istotna jest kwestia wytyczenia granicy pomiędzy ochroną jednostki przed zniesławieniem a wolnością wypowiedzi. Wolność słowa sprowadzić trzeba do możliwości komunikacji innym osobom wszelkich treści, w tym idei i poglądów. Wolność wypowiedzi nie jest uzależniona od formy korzystania z tego prawa. Ustawa zasadnicza nie ustanawia ograniczeń wobec wolności słowa, co jednak nie oznacza, że jest to prawo absolutne. Art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko w zakresie, w jakim są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Uzasadnienie dla reakcji prawnokarnej stanowią jednak wypowiedzi drastycznie godzące w cudze dobra prawne, prawa i wolności jednostki. Zgodnie z art. 11 §1,2 i 3 Kodeksu karnego, ten sam czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo. Jeżeli czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy karnej, sąd skazuje za jedno przestępstwo na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów i wówczas sąd wymierza karę na podstawie przepisu przewidującego karę najsurowszą, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu innych środków przewidzianych w ustawie na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów. W ocenie sądu wypowiedź oskarżonego w ramach inkryminowanego zdarzenia bezspornie stanowiła zarówno zniesławienie Prezydenta RP A. D., jak i jego znieważenie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że określenia: „(...)”, „(...)” oraz „(...)” stanowią określenia powszechnie uznawane za obelżywe. Natomiast używanie w wypowiedzi o A. D. słów: „(...)”, „(...)”, „(...)” oraz „(...)” stanowi intencjonalne pomówienie go o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć go w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla sprawowania urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrażenia te mają bowiem wydźwięk wyjątkowo negatywny, stanowią o postępowaniu przestępczym oraz o braku kompetencji do sprawowania urzędu Prezydenta RP. Oskarżony pod pretekstem swobody wypowiedzi intencjonalnie w Internecie opublikował wcześniej nagrany przez siebie film przedstawiający jaskrawie negatywną, obraźliwą i szkalującą wypowiedź o Prezydencie RP i działanie to miało nie tylko charakter prywatnej oceny, ale i perswazyjny, nakłaniający do podzielania poglądu oskarżonego przez internautów. Ponadto, z całą pewnością posługiwanie się inwektywami i kolokwialnymi określeniami zarezerwowanymi dla sprawców przestępstw, nie ma nic wspólnego z rzetelną informacją o poglądach politycznych, o funkcjonowaniu instytucji państwa czy też o innych kwestiach budzących społeczne zainteresowanie. ☐ 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem ------------------- --------------------- Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej --------------------- ☐ 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania ------------------- ------------------------ Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ------------------------------------------- ☐ 3.4. Umorzenie postępowania ---------------- -------------------------------- Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ------------------------------------------- ☐ 3.5. Uniewinnienie ------------------ ---------------------------------- Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia ------------------------------------------------ 4. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności R. Z. I, II, III, V, VI, VII I Wymierzając oskarżonemu karę sąd miał na uwadze: dyrektywy wymiaru kary z art. 53 k.k.,tj. : - ustawowe zagrożenie karą za przypisane przestępstwo - jako okoliczności łagodzące: stwierdzoną u oskarżonego (...) oraz znacznie ograniczoną poczytalność w chwili popełnienia przypisanego mu przestępstwa - okoliczności obciążające: wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu oraz znaczny stopień winy oskarżonego, uprzednia karalność, popełnienie przestępstwa bez powodu, pomimo świadomości jego karalności, co wprost wynika z treści opublikowanego przez oskarżonego nagrania jego wypowiedzi o Prezydencie RP - ponadto wymierzając oskarżonemu karę sąd miał na uwadze tę okoliczność, że proces kształtowania jego osobowości został już zakończony, oskarżony bezkrytycznie ocenia swoje zachowanie w ramach inkryminowanego zdarzenia Z powyższych względów wymierzona oskarżonemu kara 4 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie sąd zawiesił na okres 3 lat próby oraz kara grzywny w wysokości 20 stawek dziennych po 50 złotych każda stawka stanowi adekwatną reakcję na przestępne działanie oskarżonego i będzie oddziaływała na niego dyscyplinująco przed popełnianiem kolejnych przestępstw w przyszłości. W przypadku bowiem ponownego wejścia przez oskarżonego w konflikt z prawem w okresie próby i pół roku po okresie próby, możliwe będzie zarządzenie wykonania orzeczonej przez sąd kary pozbawienia wolności. Grzywna będzie bezpośrednią dolegliwością wobec zawieszenia wykonania kary. Dla wzmocnienia wychowawczego odziaływania na oskarżonego, sąd oddał go w okresie próby pod dozór kuratora oraz zobowiązał do informowania kuratora o przebiegu okresu próby. Rolą kuratora jest bowiem śledzić funkcjonowanie oskarżonego w społeczeństwie zgodnie z obowiązującymi normami prawnymi w okresie resocjalizacji. Mając zaś na uwadze fakt, że oskarżony cierpi na (...)i jego zdolność rozpoznania czynu i pokierowania postepowaniem w chwili popełnienia przypisanego mu przestępstwa była ograniczona, sąd uznał za celowe orzeczenie wobec oskarżonego środka zabezpieczającego w postaci terapii, gdyż stanowi on zarówno represję, jak i metodę zabezpieczenia przed niepożądanymi zachowaniami oskarżonego w przyszłości. 5. 1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności R. Z. IV Sąd zaliczył okres zatrzymania oskarżonego na poczet orzeczonej kary grzywny, działając zgodnie z art. 63 § 1 k.k., który stanowi, że na poczet orzeczonej kary zalicza się okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, zaokrąglając w górę do pełnego dnia, przy czym jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności, dwóm dniom kary ograniczenia wolności lub dwóm dziennym stawkom grzywny. 1.6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IX Mając na uwadze aktualną sytuację majątkową oskarżonego, który osiąga niski dochód, oraz orzeczoną karę grzywny, sąd zwolnił oskarżonego z ponoszenia kosztów sądowych. 6. Podpis
II W 305/16
w czasie bliżej nieokreślonym przypadającym do dnia 10 lutego 2016 roku w Z., pow.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II KK 381/18 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 października 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Jerzy Grubba‎SSN Przemysław KalinowskiProtokolant Elżbieta Wawer przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej,‎w sprawie J.H.K. ‎ukaranego z art. 49 § 2 k.w.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 8 października 2019 r.,‎kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść ‎od wyroku Sądu Okręgowego w W. ‎z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt VI ka (…),‎utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. ‎z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II W (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymujący nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. i uniewinnia J.H.K. od popełnienia zarzucanego mu czynu;

2. obciąża Skarb Państwa kosztami procesu.

UZASADNIENIE

J.H.K. obwiniony został o to, że „w czasie bliżej nieokreślonym przypadającym do dnia 10 lutego 2015 r. w Z., pow. […] przy ul. C. poprzez umieszczenie na portalu […] filmu dot. hymnu narodowego demonstracyjnie okazuje lekceważenie Narodowi Polskiemu, Rzeczypospolitej Polskiej”, który to czyn oskarżyciel publiczny zakwalifikował jako wykroczenie z art. 49 § 2 k.w.Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II W (…), Sąd Rejonowy w W. J.H.K. uznał za winnego tego, że „w dniu 17 lipca 2015 r. w Z. opublikował na serwisie internetowym […] film zatytułowany „Mazurek […]”, na którym wspólnie z trzema innymi osobami wykonuje hymn Rzeczypospolitej Polskiej ze zmienionymi przez siebie słowami, czym naruszył przepisy art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 15 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych”, tj. popełnienie wykroczenia określonego w art. 49 § 2 k.w. i za to ukarał go karą grzywny w wysokości 1000 zł.Orzeczenie powyższe zaskarżone zostało przez obrońcę obwinionego.

W apelacji podniesiono zarzuty obrazy prawa materialnego:1)art. 49 § 2 k.w. w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 15 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (tj.: Dz. U. 2016, poz. 625 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że modyfikacja tekstu hymnu narodowego niezależna od sposobu modyfikacji, a więc dokonana w sposób pochlebny dla Narodu Polskiego oraz spójny z wartościami wyrażanymi w oryginalnym tekście hymnu, a także jego wykonanie w ramach twórczości artystycznej oraz w celu zajęcia stanowiska w istotnej debacie publicznej, przy zachowaniu należytej powagi oraz rygorów art. 14 ust. 1 powołanej ustawy, stanowi przejaw braku czci i szacunku dla hymnu narodowego, a w konsekwencji błędne zastosowanie ww. przepisów wobec obwinionego;2)art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wynika z niego a contrario bezwzględny zakaz przetwarzania hymnu narodowego w jakimkolwiek celu, w tym w ramach działalności artystycznej, podczas gdy przepis ten traktuje wyłącznie o przetwarzaniu symboli narodowych dla celów komercyjnych”.W oparciu o tak zredagowane zarzuty skarżący wniósł o zmianę wyroku w całości i uniewinnienie J.K. od zarzucanego mu czynu.Po rozpoznaniu apelacji Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt VI Ka (…), zaskarżony wyrok sądu a quo utrzymał w mocy.Kasację na korzyść ukaranego wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich.

Zaskarżył on orzeczenie Sądu Okręgowego w całości zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa materialnego, to jest art. 49 § 2 k.w. w zw. z art. 1 k.w., polegające na jego błędnym zastosowaniu i przypisaniu obwinionemu odpowiedzialności za wykroczenie, podczas gdy jego zachowanie z uwagi na brak społecznej szkodliwości czynu nie stanowiło wykroczenia”. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w W. i uniewinnienie obwinionego od popełnienia przypisanego mu wykroczenia.W toku rozprawy kasacyjnej przedstawiciele Rzecznika Praw Obywatelskich oraz obrońca ukaranego popierali wniesioną kasację, natomiast prokurator Prokuratury Krajowej wniosła o jej oddalenie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich wniesiona na korzyść J.H.K. jest zasadna.Wprawdzie można mieć wątpliwości co do samego zredagowania zarzutu, który w tej postaci, jaka zawarta została w petitum nadzwyczajnego środka zaskarżenia, wydaje się być skierowany przeciwko orzeczeniu Sądu pierwszej instancji, to bowiem ten Sąd stosował prawo materialne, rzecz wszelako w tym, że kasację – w wypadku jej wniesienie na korzyść – odczytywać należy nie tylko przez samą treść zarzutu, lecz również w oparciu o argumentacje zawartą w jej części motywacyjnej.

Ta natomiast nie pozostawia wątpliwości, że w istocie w kasacji skarżący kwestionuje sposób rozpoznania zarzutów apelacyjnych w tym w szczególności nieuwzględnienie, w toku rozważań nad zasadnością przypisania J.H.K. czynu określonego w art. 49 § 2 k.w., relewantnego elementu wykroczenia jakim jest stopień szkodliwości społecznej czynu.Dla oczyszczenia przedpola należy wszelako na wstępie poczynić dwa zauważenia.Pierwsze dotyczy samej istoty wykroczenia stypizowanego w art. 49 § 2 k.w. Przepis ten jest normą blankietową, a jego treść jest dopełniana przepisami o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej.

Przepisy te zamieszczone zostały w szczególności w ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (tj.: Dz. U. 2019, poz. 1509 ze. zm. – dalej w tekście powoływanej jako Ustawa). Tego rodzaju określenie znamion wykroczenia powoduje, że teoretycznie każde naruszenie przepisów wskazanej wyżej ustawy może stać się podstawą odpowiedzialności z art. 49 § 2 k.w. Słusznie w tym kontekście Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacyjny zarzut obrazy art. 16 ust. 2 Ustawy stwierdził, że dokonanie przetworzenia hymnu RP, w przeciwieństwie do umieszczanych na przedmiotach przeznaczonych do obrotu handlowego (w formie stylizowanej lub artystycznie przetworzonej) godła lub barw Rzeczypospolitej Polskiej – lege non distinguente – nie jest prawnie dopuszczalne.

Drugie związane jest przedmiotem ochrony objętym art. 49 § 2 k.w. Niewątpliwie celem ochrony tego przepisu, wobec jednoznacznej treści art. 1 ust. 2 Ustawy, jest zapewnienie czci i szacunku dla symboli narodowych, co formalnie zostało skonkretyzowane w kolejnych przepisach tego aktu prawnego, zaś w wypadku hymnu znalazło swoje odzwierciedlenia również m.in. w art. 14 ust. 1 i art. 15 Ustawy. O ile więc naruszenie wskazanych przepisów, w tym zwłaszcza art. 16 ust. 2 Ustawy, może z punktu widzenia omawianej tu normy, stać się podstawą oceny konkretnego zachowania jako wyczerpującego znamiona art. 49 § 2 k.w., o tyle dla uznania sprawstwa konieczne jest również uwzględnienie tego materialnego aspektu wykroczenia jakim jest jego społeczna szkodliwość, dla którego nie bez znaczenia pozostaje również ratio legis zawartej w omawianym przepisie regulacji.Trafnie w tym ostatnim kontekście Rzecznik Praw Obywatelskich, w ślad za T.

Grzegorczykiem zauważa, że „ustawodawca penalizuje, także w prawie wykroczeń, z założenia jedynie zachowania mające ujemny ładunek społeczny, ale czyni to ogólnie in abstracto. Jeżeli zatem uwzględni się tu ratio legis danej normy karnej i przedmiot ochrony danego przepisu, to może in concreto okazać się, że określone zachowanie, z uwagi na okoliczności, w jakich nastąpiło, albo nie godzi bynajmniej w ów chroniony przepisem przedmiot, a więc nie może być szkodliwe społecznie, albo godząc w niego jest jednak, z uwagi na te okoliczności, pozbawione owej szkodliwości” (zob.

T. Grzegorczyk: Kodeks wykroczeń. Komentarz do art. 1 Kodeksu wykroczeń, LEX 2013, teza 8).Przedmiotem ochrony art. 49 § 2 k.w. jest – jak to zauważono wyżej – cześć i szacunek dla symboli narodowych w tym również symbolu w postaci hymnu państwowego, chronionego przed bezprawną deformacją. Wartość ta, w postaci określonego przedmiotu ochrony, powinna jednak pozostawać w równowadze z koniecznością ochrony innych wartości, to jest między innymi prawem do wolności wypowiedzi, czy też prawem do wolności artystycznej. O ile kwestia pozaustawowego kontratypu, związanego w działalnością artystyczną, znalazła swoje odzwierciedlenie w rozważaniach Sądu Okręgowego w W. a z wyprowadzoną przez ten Sąd konkluzją można się zgodzić (brak celu artystycznego, jako motywu działania obwinionego), o tyle wywód sądu ad quem, w zakresie, w którym odnosi się do standardów konwencyjnych, jest co najmniej mało pogłębiony, a w szczególności nie uwzględnia w należytym stopniu celu w jakim J.H.K. dokonał modyfikacji słów pieśni „Mazurek Dąbrowskiego”, w szczególności w kontekście określonych w art. 47 § 6 k.w. przesłanek uwzględnianych przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu.Zgodnie z art. 47 § 6 k.w. przy ocenie tego stopnia bierze się pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiar wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.Oceniając, przez pryzmat wskazanych wyżej przesłanek społecznej szkodliwości, czyn popełniony przez ukaranego w dniu 17 lipca 2015 r.

Sąd odwoławczy skupiając się na formalnym naruszeniu przepisów Ustawy pominął te wszystkie aspekty, które dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy mają priorytetowe znaczenie.Z zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji wywodu wynika, że nie dostrzega on naganności zachowania obwinionego w samym sposobie wykonania hymnu RP, które spełniało – jak sam to stwierdził – wymogi określone w art. 14 ust. 1 Ustawy (co zresztą oczywiste, jeżeli uwzględni się znajdujący się w aktach sprawy i zaliczony w poczet materiału dowodowego film J.H.K. wyemitowany na portalu […].), uznał natomiast, że zapewnienie hymnowi czci i szacunku wymaga również jego wykonania w sposób właściwy językowo.

Tego rodzaju konstatacja skłania jednak do spojrzenia na sposób wykonania hymnu objęty przedmiotowym postępowaniem przez pryzmat zmian w nim dokonanych. Trafnie Rzecznik Praw Obywatelskich zauważył w kasacji, odwołując się do będącej dowodem w tej sprawie opinii prof. P. Ś. (k. 42 - 43), że zmiany jakie wprowadził do treści hymnu J.K. są stosunkowo niewielkie i nie zawierają w sobie jakichkolwiek elementów agresywnych. Co więcej, eksponują one fakt, że pieśń napisana przez Józefa Wybickiego była właśnie pieśnią uchodźców, skazanych na gościnność na obczyźnie.

Takie były bowiem historyczne uwarunkowania, które powodowały emigrację Polaków i w okresie porozbiorowym, i po powstaniach narodowych, i w okresie wojen światowych, i wreszcie w czasach współczesnych, chociażby w związku z wprowadzonym w naszym kraju stanem wojennym. Przy takich uwarunkowaniach trudno doprawdy w słowach utworu „Mazurek […]” doszukiwać się chociażby elementów świadczących o uwłaczaniu czci, czy też braku szacunku dla tego symbolu narodowego. Motywem tych działań było przecież – co wynika z uznanych za wiarygodne wyjaśnień ukaranego – wyrażenie swojego poglądu na temat istotnego problemu społecznego i politycznego jakim stała się i pozostaje do chwili obecnej kwestia uchodźców z ogarniętych wojną obszarów, szukających bezpiecznego schronienia.Należy w związku w tym miejscu, w ślad za skarżącym, przypomnieć również, że wolność wypowiedzi jest nie tylko zasadą konstytucyjną (art. 54 ust. 1 Konstytucji RP), lecz również obejmuje ją ochroną – w art. 10 ust. 1 i 2 – Europejska Konwencja Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz.

U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 – dalej w tekście EKPCz), Powszechna Deklaracji Praw Człowieka (art.

19) oraz Międzynarodowy Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (art. 17 i 19). Słusznie podnosi się w związku z tym w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka – daje ETPC (także tym powoływanym w kasacji przez jej autora), że ochrona wolności wypowiedzi, zagwarantowana w art. 10 ust. 1 EKPCz nie zależy od formy jej wyrażenia i dlatego prawo chroni nie tylko opinie (oceny) wyważone i rozsądne, ale również przesadzone, drażniące, a nawet odpychające. Pogląd może być ostrzejszy, jeżeli ocena dotyczy ważnej kwestii społecznej, a pod tym pojęciem należy rozumieć sprawy o istotnym znaczeniu dla społeczeństwa.

Ocena nawet przesadzona, ale oparta na faktach prawdziwych, która nie zawiera treści znieważających nie powinna być uznana za naruszenie czci (zob. wyroki ETPC: z dnia 23 października 1994 r., Jersild v. Danii, skarga nr 13470/87; z dnia 8 lipca 2008 r., Vajnai v. Węgrom, skarga 33629/06; z dnia 15 marca 2011 r., Otegi Mondragon v. Hiszpanii, skarga 2034/07; z dnia 12 czerwca 2012 r., Tatar i Faber v. Węgrom, skargi nr 26005/08 i 26160/08; z dnia 21 października 2014 r., Murat Vural v. Turcji, skarga nr 9540/07; z dnia 13 marca 2018 r., Stern Taulats i Roura Capellera v.

Hiszpanii, skargi nr 51168/15 i 51186/15).Uwzględniając powyższe zapatrywania trudno odmówić racji skarżącemu, gdy dostrzegając możliwość różnego odbioru wykonania hymnu w sposób sprzeczny z załącznikiem do Ustawy zauważa, że swoboda wypowiedzi nie ogranicza się do informacji i poglądów, które są odbierane – również z uwagi na określoną formę wyrazu – przychylnie przez wszystkich, czy uważane za neutralne przez każdą jednostkę, lecz odnosi się także do takiej ekspresji, która może oburzać, razić czy niepokoić część społeczeństwa.

Jeżeli więc z uwagi na wymagania pluralizmu, tolerancji i otwartości na inne poglądy dopuszczalne jest przekazywanie tych poglądów, czy też głoszenie prezentowanych wartości w sposób nawet prowokacyjny czy też wręcz szokujący, to dopóty, dopóki nie będzie się do wiązało z przemocą lub wzywaniem do jej zastosowania, a także nie będzie miało na celu obrażenia kogokolwiek i będzie dotyczyło istotnych problemów społecznych czy politycznych, dopóty będzie to dopuszczalna forma wyrażania poglądów, mieszcząca się w konstytucyjnym oraz konwencyjnym pojęciu „wolności wypowiedzi”.Powracającą więc na grunt niniejszej sprawy raz jeszcze podkreślić należy, że działanie ukaranego mające formę wystąpienia dotyczącego istotnej kwestii publicznej, nawiązującego do historycznych okoliczności powstania pieśni, która stała się hymnem narodowym Rzeczypospolitej Polskiej, a jednocześnie niezawierającego elementów agresywnych czy też obraźliwych, w świetle określonych w art. 47 § 6 k.w. przesłanek oceny społecznej szkodliwości czynu, w tym w głównej mierze motywacji J.H.K., prowadzi do jednoznacznego wniosku, że zarzucony mu czyn był tej społecznej szkodliwości pozbawiony.Skoro zaś tak, to ukaranie wymienionego przez Sąd Rejonowy w W., a następnie utrzymanie orzeczenia tego Sądu w mocy przez Sąd odwoławczy było oczywiście niesłuszne, ponieważ zarzucony obwinionemu czyn nie był społecznie szkodliwy.

Implikowało to uchyleniem zarówno zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w W., jak i utrzymanego nim w mocy wyroku sądu meriti i uniewinnieniem obwinionego od popełnienia zarzuconego, a następnie przypisanego mu czynu.O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w.as