Supreme Court dismisses defense request to exclude judge appointed by controversial KRS composition under Art. 41 k.p.k.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the defense's request to exclude Judge Marka Motuka from the case, despite his appointment by the KRS formed under the 2017 Act. The defense argued that this appointment method violated judicial independence standards under Article 6 of the ECHR. The court ruled that the defense failed to prove a specific, concrete bias in this instance, distinguishing it from prior cases where the same KRS composition was challenged.
Legislator headnote
AI generatedArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1, 4 k.p.k.; A judge's removal is not automatic merely because the KRS was formed under the 2017 Act, but requires proof of specific bias or a violation of the independence standard under Article 6 ECHR.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
II KK 365/24 POSTANOWIENIE Dnia 4 czerwca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie K. P. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 4 czerwca 2025 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motukaod udziału w sprawie II KK 365/24.
UZASADNIENIE
Obrońca K. P. pismem z dnia 15 kwietnia 2024 r. (k.148-152) złożył wniosek o wyłączenie SSN Marka Motuka od rozpoznania sprawy kasacyjnej, zarejestrowanej pod sygn. akt II KK 365/24, wskazując, że wyznaczony sędzia sprawozdawca został powołany na urząd sędziego przez Prezydenta RP przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że rozpoznaniu wniosku nie stało na przeszkodzie to, że wcześniejszy wniosek o wyłączenie tego samego sędziego został pozostawiony bez rozpoznania na mocy postanowienia SN z dnia 27 lutego 2025 r., KRI 835. Rzecz bowiem w tym, że w jego wydaniu brał udział sędzia Sądu Najwyższego Ryszard Witkowski, co do którego zachodzą takie same okoliczności dotyczące powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego, jak te wskazane we wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka. W takim układzie procesowym ww. postanowienie nie stanowi przeszkody w rozpoznaniu ponowionego wniosku o wyłączenie tego sędziego, albowiem „orzeczenie wydane z udziałem sędziego Sądu Najwyższego powołanego na ten urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 8 grudnia 2017 r. dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a w konsekwencji nie zostało wydane przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2024 r., II KK 540/23, zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2024 r., III KK 147/24).Jeśli chodzi o samą kwestię wadliwości powołania sędziego, związaną z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie.W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22).
Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie II KK 365/24. Jest to tym bardziej uzasadnione, jeśli zważy się dodatkowo na fakt, że w kasacji obrońcy skazanego podniesiono zarzut dotyczący takiej samej wadliwości powołania sędziów Sądu Apelacyjnego w Warszawie, co sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka, który – w konsekwencji przydzielenia mu niniejszej sprawy – orzekałby z naruszeniem zasady nemo iudex idoneus in propria causa.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.][a.ł]