II KK 361/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KK 361/05

POSTANOWIENIE

Dnia 11 lipca 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tomasz Grzegorczyk – spr. (przewodniczący)

SSN Andrzej Deptuła

SSN Jacek Sobczak

Protokolant Anna Janczak

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego

w sprawie S. M.

skazanego z art. 263 § 2 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 11 lipca 2006 r.

kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego

od wyroku Sądu Okręgowego w S.

z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt II Ka (…)

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W.

z dni 9 lutego 2005 r., sygn. akt II K (…)

oddala

kasację

obciążając

postępowania kasacyjnego.

skazanego

kosztami

sądowymi

UZASADNIENIE

S. M. został, wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 9 lutego 2005 r. (II

K (…)), uznany winnym przestępstwa z art. 263 § 2 k.k. i skazany za to na karę

80 stawek dziennych grzywny po 10 złotych każda. Po rozpoznaniu apelacji

obrońcy oskarżonego, Sąd Rejonowy w S., wyrokiem z dnia 1 czerwca 2005 r.

(II Ka (…)), zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy, Od prawomocnego

wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie kasację wywiódł

obrońca oskarżonego podnosząc zarzut obrazy art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z

art. 450 § 3 k.p.k., polegający na rozpoznaniu apelacji mimo braku

prawidłowego zawiadomienia oskarżonego o terminie rozprawy odwoławczej,

jako że zawiadomienie to wysłano na inny niż wskazany wcześniej przez

oskarżonego adres. W oparciu o zarzucane naruszenie prawa skarżący wnosił o

uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania w instancji odwoławczej. W odpowiedzi Prokurator Okręgowy w

S. wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej podnosząc, że

wskazana obraza nie narusza art. 439 k.p.k., a z uwagi na rodzaj wymierzonej

oskarżonemu kary tylko uchybienie wskazane w tym przepisie może być

podstawą kasacji w niniejszej sprawie. Stanowisko to podtrzymał na rozprawie

kasacyjnej prokurator Prokuratury Krajowej.

Rozpoznając tę skargę kasacyjną Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W sprawie tej orzeczono wobec oskarżonego karę grzywny, przeto

kasacja na jego korzyść jest możliwa tylko z powodu uchybień, o jakich mowa

w art. 439 (art. 523 § 4 pkt 1 w zw. z § 2 k.p.k.). Inne rażące uchybienia prawa,

choćby w sprawie wystąpiły nie mogą tu być podstawą skargi kasacyjnej.

Autor kasacji wysuwa zarzut obrazy art.439 k.p.k., upatrując zaistnienie

naruszenia wskazanego w pkt 11 § 1 tego przepisu w tym, że rozprawa

odwoławcza prowadzona była pod nieobecność oskarżonego, którego nie

powiadomiono prawidłowo o jej terminie. Prawdą jest, że Sąd Okręgowy

przesłał oskarżonemu zawiadomienie o terminie rozprawy na adres, który

wcześniej wskazywano wprawdzie jako miejsce jego zamieszkania, ale który

stał się nieaktualny, gdyż oskarżony w toku procesu, na rozprawie głównej w

dniu 13 maja 2004 r., wyraźnie wskazał inne miejsce swego stałego pobytu (k.

263). Niesłusznie zatem przesłano zawiadomienie o rozprawie odwoławczej pod

nieaktualny jego adres i niesłusznie uznano pismo, nie odebrane po dwukrotnej

awizacji, za doręczone. Obraza prawa procesowego miała zatem w tym

postępowaniu miejsce, choć należy też zauważyć, że w rozprawie uczestniczył

obrońca (z wyboru) oskarżonego (k. 381).

To jednak nie fakt uczestnictwa obrońcy w rozprawie odwoławczej

decyduje o bezzasadności zarzutu kasacyjnego. Rzecz w tym, że wskazywany

przez Autora kasacji art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. uznaje wprawdzie za uchybienie

rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, ale tylko wtedy, gdy

obecność ta była obowiązkowa. Sam skarżący łączy wskazywaną obrazę

powołanego przepisu z art. 450 § 3 k.p.k., regulującym wymóg prawidłowego

zawiadomienia i konsekwencje jego braku, ale zapomina o § 1 i 2 art. 450 k.p.k.

Tam zaś wyraźnie wskazano, że w rozprawie apelacyjnej jedynie udział

prokuratora i tzw. obrońcy niezbędnego jest obowiązkowy (§ 1), a udział innych

stron i ich pełnomocników (w tym oskarżonego) ma taki charakter jedynie, gdy

prezes sądu lub sąd uznają to za konieczne (§ 2). Przejawem procesowym takiej

konieczności jest wysłanie do danej strony wezwania na rozprawę, a nie jedynie

- jak w tej sprawie - zawiadomienia o niej. Przy braku wskazanego uznania

konieczności uczestnictwa strony w rozprawie apelacyjnej, udział w

omawianym forum jest jedynie jej prawem, a nie obowiązkiem. Dlatego

powszechnie przyjmuje się, że w odróżnieniu od rozprawy głównej, w której

uczestnictwo oskarżonego jest co zasady obowiązkowe (art. 374 § 1 k.p.k.), w

rozprawie odwoławczej jest to tylko jego prawo, a nie obowiązek procesowy.

Tym samym, skoro udział oskarżonego w rozprawie apelacyjnej nie miał

charakteru obligatoryjnego, nie można mówić o naruszeniu wskazanym w art.

439 § 1 pkt 11 k.p.k.. W sprawie tej nie zaistniało też żadne inne uchybienie

przewidziane w art. 439 k.p.k., które Sąd Najwyższy musiałby uwzględniać

także poza granicami zarzutów (art. 536 k.p.k.).

Ponieważ nie potwierdził się zarzut kasacji, co do obrazy art. 439 k.p.k.,

to nie ma znaczenia zaistnienie w tej sprawie innego naruszenia prawa, jako że jak wcześniej wskazano - naruszenia takie nie dają w ogóle podstaw do

występowania z kasacją w odniesieniu do wyroków, którymi - jak w tej sprawie

- nie orzeczono bezwzględnie wykonywanej kary pozbawienia wolności (art.523

§ 2 w zw. z § 4 pkt 1 k.p.k.). W konsekwencji kasacja niniejsza jest bezzasadna i

dlatego została oddalona, a skazany obciążony - stosownie do art. 636 § 1 w zw.

z art. 518 k.p.k. - kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.

Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak na wstępie.