II KK 336/23 · Sąd Najwyższy

II KK 336/23 POSTANOWIENIE Dnia 27 września 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., w sprawie S.O., podejrzanego o przestępstwa z art. 157 § 2 k.k. i art. 190 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, w dniu 27 września 2023 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt VI Kz 143/23, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowy w Legionowie z dnia 3 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 667/22, p o s t a n o w i ł:

1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;

2. zwolnić podejrzanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIES.O. podejrzany był o to, że:1.w dniu 14 lutego 2022r. w L., woj. [...], w wyniku uderzenia pięścią w twarz A.C., co skutkowało przewróceniem się pokrzywdzonego, a następnie kopania go po głowie, spowodował u ww. obrażenia ciała w postaci zaczerwienienia naskórka na czole o wymiarach 7 cmx3cm, siniaki, zaczerwienienia na powierzchni łokcia lewej ręki o wymiarach 8cmx2cm, bolesności żeber po stronie lewej, bolesności w tylnej i lewej części głowy oraz ból prawej nogi, które to obrażenia stanowią naruszenie narządów ciała na czas poniżej 7 dni, to jest o czyn z art. 157 § 2 k.k.;2.w dniu 10 lutego 2022 r. w L., woj. [...], w rozmowie z K.K. wypowiadał groźby karalne pozbawienia życia i zdrowia jego syna A.C., które to wzbudziły u wymienionego pokrzywdzonego uzasadnioną obawę ich spełnienia, to jest o czyn z art. 190 § 1 k.k.Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 667/22, Sąd Rejonowy w Legionowie, na podstawie art. 17 § 1 pkt. 2 k.p.k. umorzył postępowanie wobec podejrzanego S.O. odnośnie do zarzucanych mu czynów, zaś na mocy art. 93a § 1 pkt. 2 i 4 k.k. w zw. z art. 93b § 1 k.k. w zw. z art. 93c pkt 1 k.k. tytułem środka zabezpieczającego umieścił podejrzanego w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym celem poddania go terapii leczeniu psychiatrycznemu i odwykowemu.Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł obrońca z urzędu podejrzanego, który podniósł zarzut obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 93a § 1 pkt. 2 i 4 k.k. w zw. z art. 93b § 1 k.k. w zw. z art. 93c pkt 1 k.k., polegającej na błędnym przyjęciu, że wobec podejrzanego S.O. istnieje potrzeba zastosowania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia podejrzanego w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym celem poddania go terapii leczenia psychiatrycznego i odwykowego, podczas gdy z opinii biegłych nie wynika potrzeba zastosowania takiego środka.Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zastosowanie wobec podejrzanego środka zabezpieczającego w postaci zobowiązania S.O. do poddania się terapii leczenia psychiatrycznego i odwykowego w trybie ambulatoryjnym, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Legionowie do ponownego rozpoznania.Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie postanowieniem z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt VI Kz 143/23, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.Od wyroku Sądu drugiej instancji kasację wniósł obrońca podejrzanego podnosząc następujące zarzuty:1.

„rażące naruszenie prawa karnego procesowego tj. art. 424 § 1 pkt. 2 k.p.k. w zw. z art. 322 § 2 k.p.k. w zw. z art. 354 pkt. 3 k.p.k. oraz art. 94 § 1 k.p.k. i art. 98 § 1 k.p.k., poprzez pominięcie w skarżonym orzeczeniu okoliczności wymienionych w art. 115 § 2 k.k. i nieustalenie przez Sąd I i II instancji, jakie kwantyfikatory społecznej szkodliwości zostały naruszone, że orzekające Sądy uznały, iż popełnione przez podejrzanego S.O. w stanie niepoczytalności czyny karalne były o znacznym stopniu społecznej szkodliwości, a nie były w stopniu zwykłym czy przeciętnym bądź nieznacznym”;

2. mające być konsekwencją powyższego naruszenia „rażące naruszenie prawa karnego materialnego tj. art. 115 § 2 k.p.k. poprzez niewyjaśnienie przez Sąd I i II instancji, dlaczego czyny karalne podejrzanego zostały zakwalifikowane jako znacznie szkodliwe społecznie, a nie były w stopniu zwykłym, przeciętnym bądź nieznacznym”.Na podstawie tak sformułowanych zarzutów autor kasacji wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie w stosunku do podejrzanego S.O. nieizolacyjnego środka zabezpieczającego, polegającego na elektronicznej kontroli miejsca jego pobytu oraz poddaniu się terapii uzależnień w trybie dochodzącym oraz kontynuowania farmakoterapii.Prokurator w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej oddalenia na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Na wstępie należy odnieść się do warstwy formalnej nadzwyczajnego środka zaskarżenia, tj. sposobu sformułowania zarzutu kasacyjnego w zakresie wskazania przepisów, które miałby naruszyć Sąd odwoławczy.

Obrońca podejrzanego wskazał na obrazę art. 424 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 322 § 2 k.p.k. w zw. z art. 354 pkt 3 k.p.k., które to przepisy co do zasady nie dotyczą postępowania przed Sądem drugiej instancji. Wyjątek dotyczy art. 424 § 1 lub 2 k.p.k., którego naruszenie jest jednak możliwe tylko wówczas, gdy Sąd odwoławczy wyda orzeczenie reformatoryjnie, co w realiach procesowych niniejszej sprawy nie miało miejsca. Jeśli zaś chodzi o wskazywanie na obrazę art. 94 § 1 k.p.k. i art. 98 § 1 k.p.k., to jest ono o tyle chybione, że przecież postanowienie Sądu odwoławczego zawiera uzasadnienia oraz inne niezbędne elementy tego typu orzeczenia, zaś merytoryczne kwestionowanie samej jakości kontroli instancyjnej w kasacji powinno bazować na zarzucie obrazy art. 433 § 2 k.p.k.

To właśnie przez pryzmat tej regulacji Sąd Najwyższy odczytuje intencje autora kasacji w zakresie sformułowanego zarzutu.Przechodząc do rozważań merytorycznych, których przedmiotem – jak wynika z uzasadnienia kasacji – jest rzetelność kontroli odwoławczej należy przypomnieć, że zgodnie z art. 433 § 1 k.p.k., Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym w wypadkach wskazanych w art. 435, art. 439 § 1, art. 440 i art. 455 k.p.k., które w niniejszej sprawie nie miały miejsca.

W tym kontekście trzeba zauważyć, że w rozpoznawanym przez Sąd drugiej instancji zażaleniu obrońca podejrzanego kwestionował potrzebę umieszczenia S.O. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, akcentując okoliczności przeprowadzenia badania sądowo-psychiatrycznego oraz wnosząc o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii sądowo-psychiatrycznej w celu wypowiedzenia się przez biegłych co do zasadności zastosowania wobec podejrzanego wspomnianego środka zabezpieczającego. Zagadnienie społecznej szkodliwości czynu, jaki mógłby w przyszłości popełnić podejrzany, a co stanowiło przesłankę orzeczenia środka, o którym mowa w art. 93a § 1 pkt 4 k.k., nie było w ogóle przedmiotem zażalenia, a zatem i Sąd Okręgowy, rozpoznając ten środek odwoławczy, nie był zobligowany do szczegółowej analizy tej problematyki i czynienia w tym zakresie obszernych rozważań.

Trzeba jednak podkreślić, że Sądy obu instancji widziały potrzebę rozważenia występowania tej przesłanki, co wprost wynika z treści części motywacyjnej orzeczeń wydanych przez te Sądy. Sąd Okręgowy przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wskazując, że: „stwierdzony przez biegłych całkowity brak krytyki podejrzanego wobec choroby i uzależnienia sprawia, że S.O. jest osobą niebezpieczną dla porządku prawnego. Istnieje bowiem wysokie prawdopodobieństwo całkowitego zaprzestania przez niego leczenia i popełnienia w związku z tym kolejnego przestępstwa (…)” (s. 3 uzasadnienia postanowienia Sądu ad quem).

W kolejnej części swych rozważań wskazał na treść art. 93b § 1 k.k. Zaaprobowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji co do wystąpienia w sprawie przesłanek do orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym uwzględniało zatem i kwestię konieczności zapobieżenia popełnieniu przez podejrzanego czynu zabronionego o znacznej społecznej szkodliwości. Brak zatem podstaw do stwierdzenia wadliwości kontroli instancyjnej przeprowadzonej przez Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie.Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwalniając podejrzanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążając Skarb Państwa. [SzK] [ał]