II KK 328/11 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 11 STYCZNIA 2012 R.

II KK 328/11

Termin jednego roku, określony w art. 152 k.k.w., liczy się od dnia

wydania pierwszego postanowienia o odroczeniu wykonania kary i

obejmuje okresy odroczenia, a gdy wniosek o kolejne odroczenie został

złożony przed zakończeniem wcześniej udzielonego okresu odroczenia,

również okres pomiędzy dniem zakończenia wcześniej udzielonego

odroczenia a dniem kolejnego postanowienia o odroczeniu.

Przewodniczący: sędzia SN J. Sobczak.

Sędziowie SN: J. Grubba (sprawozdawca), E. Strużyna.

Sąd Najwyższy na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., po

rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy skazanego Bartłomieja S., z

powodu kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich od

postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 czerwca 2011 r.,

utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 10

marca 2011 r.

postanowił u c h y l i ć zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w

mocy postanowienie Sądu Rejonowego i

przekazać

ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.

sprawę do

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 5 maja 2009 r. Bartłomiej S.

został skazany na karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z

dnia 23 września 2009 r.

W dniu 13 listopada 2009 r. skazany złożył wniosek o odroczenie

wykonania kary pozbawienia wolności.

Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2010 r. Sąd Rejonowy w W.

uwzględnił wniosek skazanego i odroczył mu wykonanie wymierzonej kary

na okres 6 miesięcy, tj. do dnia 5 lipca 2010 r.

Kolejny wniosek o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności

skazany złożył w dniu 28 maja 2010 r.

Również ten wniosek został uwzględniony i Sąd Rejonowy w W.

postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2010 r. odroczył wykonanie orzeczonej

wobec skazanego kary pozbawienia wolności na okres pięciu miesięcy tj.

do dnia 17 stycznia 2011 r.

W dniu 4 stycznia 2011 r. skazany złożył wniosek o zawieszenie

wykonania kary pozbawienia wolności w trybie art. 152 k.k.w.

Postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. Sąd Rejonowy w W. nie

uwzględnił wniosku wskazując, że skazany nie spełnia warunków do

skorzystania

z

możliwości

warunkowego

zawieszenia

wykonania

wymierzonej mu kary w trybie art. 152 k.k.w. albowiem łączny okres

udzielonego mu odroczenia wykonania kary wynosił 11 miesięcy.

Orzeczenie to zaskarżył skazany wskazując, że w jego ocenie upłynął

okres 12 miesięcy odroczenia wykonania kary, co uprawniało go do

złożenia stosownego wniosku. Na poparcie swego stanowiska przywołał

stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego.

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 15 czerwca 2011 r.

utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Kasację od tego orzeczenia wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich

podnosząc w niej zarzut:

– rażącego naruszenia prawa, tj. art. 152 k.k.w. mającego istotny

wpływ na treść wydanego orzeczenia, co nastąpiło w następstwie

wyrażenia błędnego poglądu, że do łącznego rocznego okresu odroczenia

wykonania kary pozbawienia wolności – podczas, gdy kolejny wniosek o

odroczenie,

złożony

został

przed

upływem

wcześniej

udzielonego

odroczenia – nie wlicza się także czasu pomiędzy datą zakończenia tego

odroczenia, a datą kolejnego postanowienia o odroczeniu wykonania kary

pozbawienia wolności.

Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia i przekazanie

sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest zasadna w stopniu

oczywistym, tak jak wymaga tego art. 535 § 5 k.p.k.

Nie ulega wątpliwości, że Sąd Okręgowy wydając zaskarżone

orzeczenie dokonał błędnej wykładni art. 152 k.k.w. Co więcej, naruszył

również przepisy prawa procesowego, bo sporządzone przez ten Sąd

uzasadnienie

orzeczenia

nie

spełnia

elementarnych

wymagań

kodeksowych.

Powyższe zachowanie Sądu, jest o tyle zaskakujące, że skazany w

swym zażaleniu wprost przywołał pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w

uchwale z dnia 25 lutego 2009 r., I KZP 32/08, OSNKW 2009, z. 4, poz. 25,

co więcej, uchwała ta ma moc zasady prawnej. W tej sytuacji, stwierdzenie

tego Sądu, że: „cytowane w zażaleniu orzeczenie Sądu Najwyższego w

niczym nie może zmienić prawidłowych ustaleń dokonanych w niniejszej

sprawie”, nie tylko razi nonszalancją, ale wręcz wystawia jak najgorsze

świadectwo rzetelności wywiązania się z obowiązków orzeczniczych. Albo

bowiem autor uzasadnienia w ten sposób daje do zrozumienia, że nie

zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w przywoływanej uchwale, albo nie

dostrzega z jakiegoś powodu, że treść tego judykatu dotyczy sytuacji

analogicznej, jak rozpoznawana w niniejszej sprawie. Tylko co do tej

pierwszej sytuacji poczynić należy uwagę. Pogląd wyrażony w uchwale nie

był oczywiście dla Sądu wiążący, ale skoro został on jako argument

przywołany przez skarżącego, obowiązkiem Sądu było wyjaśnienie,

dlaczego uznał go za niezasadny.

Ponieważ w omawianej uchwale Sąd Najwyższy przedstawił swoje

stanowisko

na

gruncie

stanu

faktycznego

identycznego,

jak

w

rozpoznawanej sprawie, nie ma potrzeby powtarzania tej argumentacji w

tym miejscu (została ona również wcześniej przedstawiona w innej uchwale

Sądu Najwyższego – z dnia 30 czerwca 2008 r., I KZP 15/08, OSNKW

2008, z. 7, poz.54). Nie istnieje również materiał, co wskazano powyżej,

pozwalający na polemikę z poglądem Sądu Okręgowego.

Sąd Najwyższy, niezmiennie stoi na stanowisku, że termin „jednego

roku” z art. 152 k.k.w., winien być liczony od daty wydania pierwszego

postanowienia o odroczeniu wykonania kary i obejmuje okresy odroczenia,

a gdy wniosek o kolejne odroczenie został złożony przed zakończeniem

wcześniej udzielonego okresu odroczenia, również okres pomiędzy datą

zakończenia

wcześniej

udzielonego

odroczenia

a

datą

kolejnego

postanowienia o odroczeniu.

W niniejszej sprawie ów roczny okres upłynął zatem w dniu 5 stycznia

2011 r.

Tak więc błąd zawierało już postanowienie Sądu Rejonowego w W. z

dnia 17 sierpnia 2010 r. określające datę końcową terminu odroczenia na

dzień 17 stycznia 2011 r. Orzeczenie zostało w tym zakresie wydane z

obrazą art. 151 § 3 k.k.w. (łączny okres odroczenia nie mógł bowiem

przekroczyć roku).

Zwrócić należy również uwagę na to, że niedopuszczalność zaistniałej

sytuacji wyjątkowo jaskrawie podkreśla treść postanowienia z dnia 15

września 2011 r., w którym z kolei uznano, że nie ma możliwości dalszego

odroczenia wykonania kary, bo skazanemu już udzielono odroczenia na

okres wyczerpujący limit z art. 151 § 3 k.k.w. (to postanowienie nie narusza

obowiązujących przepisów).

Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł o

uchyleniu zaskarżonego orzeczenia. Zażalenie skazanego było w pełni

zasadne. Skoro zaś przyjąć należy, że nie istnieją przeszkody natury

formalnej uniemożliwiające skazanemu wystąpienie z wnioskiem w trybie

art. 152 k.k.w. należy obecnie przystąpić do jego merytorycznego

rozpoznania. Aby rozpoznanie to nie miało charakteru jednoinstancyjnego

Sąd Najwyższy uchylił również utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy

postanowienie Sądu Rejonowego w W.

Temu też Sądowi Rejonowemu sprawa została przekazana do

ponownego rozpoznania.