Supreme Court dismissed cassation as obviously unfounded regarding civil compensation for repression victims. The court ruled the appeal was properly decided. The court found no gross legal error affecting the verdict.

Sygn. akt II KK 322/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2021r. w sprawie z wniosku K. S.o zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienia kasacji pełnomocnika organu reprezentującego Skarb Państwa – Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w W.wniesionej na niekorzyść wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 stycznia 2021r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 sierpnia 2020r., sygn. akt II Ko (…) p o s t a n o w i ł:

1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną;

2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Rozważania w przedmiotowej sprawie należy rozpocząć od stwierdzenia, że kasacja wniesiona przez pełnomocnika Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w W., jako strony postępowania w przedmiocie zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.U.2020.1820 t.j.), jest dopuszczalna, zaś wątpliwości podniesione w tym zakresie przez autora odpowiedzi na kasację nie mają obecnie podstaw.Problematyka ta stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w uchwale z dnia 24 lipca 2001r., sygn. akt I KZP 15/01, w której wskazano na dopuszczalność takiej kasacji, choćby nie podnoszono w niej zarzutu opartego na uchybieniu wymienionym w art. 439§1 k.p.k., jako że nie dotyczą jej ograniczenia wnoszenia kasacji określone w art. 523§2 i 3 k.p.k.Przechodząc zatem do zarzutów postawionych w wywiedzionym w niniejszej sprawie nadzwyczajnym środku odwoławczym należy wskazać, że sposób sformułowania zarzutów z punktów 1 i 2, tj. przywołanie, jako naruszonych przepisów, art. 554§2b pkt 1 k.p.k. oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.U. z 2019r., poz. 2088 ze zm.) w zw. z art. 445§1 i art. 5 k.c., i de facto powielenie w tym zakresie zarzutów apelacji sprawia, że kasacja jest w istocie zwrócona przeciwko orzeczeniu Sądu I instancji, nie zaś orzeczeniu Sądu Odwoławczego.

Zarzuty te nawet czysto formalnie nie odnoszą się do wadliwego przeprowadzenia kontroli instancyjnej – nie sformułowano w nich zarzutu obrazy art. 433§2 k.p.k.Należy zatem jedynie wskazać, że Sąd Apelacyjny, ograniczając się do utrzymania w mocy orzeczenia Sądu Okręgowego, nie stosował przepisów wskazanych w omawianych zarzutach, a jedynie ocenił prawidłowość ich zastosowania. W związku z powyższym Sąd II instancji nie mógł ich naruszyć.Odnosząc się zaś do trzeciego zarzutu kasacji, w którym prawidłowo pod względem konstrukcji zarzutu kasacyjnego wskazano na obrazę przez Sąd Apelacyjny art. 433§2 k.p.k., polegającą na pominięciu w zaskarżonym orzeczeniu zarzutów dotyczących naruszenia art. 554§2b pkt 1 k.p.k., należy podnieść, że jest on niezasadny wobec faktu, iż Sąd II instancji odniósł się do powyższej problematyki w pkt 3.3 uzasadnienia wyroku (str. 6-7).

Ponieważ zarzut kasacji dotyczy całkowitego pominięcia zarzutu apelacji, a nie tego, że Sąd Odwoławczy w tym zakresie przeprowadził kontrolę instancyjną w sposób niewłaściwy, czy też w nienależyty lub w niepełny sposób uzasadnił, dlaczego go nie uwzględnił, jedynie na marginesie należy wskazać, że rozważania Sądu Apelacyjnego odnoszące się do tego zarzutu apelacji są logiczne i przekonujące.Oceniając prawidłowość przeprowadzenia kontroli instancyjnej należy mieć na względzie, że sposób wykonania obowiązku z art. 457§3 k.p.k. w odniesieniu do zarzutów i wniosków apelacji (art. 433§2 k.p.k.) jest pochodną, z jednej strony, jakości i kompletności wywodu zawartego w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, a z drugiej strony, treści zarzutów apelacji oraz argumentacji, która ma wspierać te zarzuty.

Jeżeli Sąd I instancji w swoim uzasadnieniu dokona wszechstronnej i kompleksowej oceny wszystkich istotnych okoliczności, jak i w sposób pełny przedstawi argumentację prawną, to oparcie zarzutów apelacji na tych elementach, które były już wszechstronnie i kompleksowo rozważone przez Sąd I instancji, co wynika z uzasadnienia wyroku, uprawnia Sąd Odwoławczy do ograniczenia swojego uzasadnienia w znacznym zakresie do odesłania do tej argumentacji (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2018r., sygn. akt V KK 384/17). Lektura uzasadnienia Sądu Odwoławczego pozwala przyjąć, że Sąd ten w pełni podzielił argumentację Sądu I instancji, jednakże nie ograniczył się on wyłącznie do odesłania do tej argumentacji, ale podjął dodatkowe rozważania, wskazując, dlaczego uznał stanowisko zaprezentowane w apelacji za czysto polemiczne.

Sądy obu instancji podkreśliły też, że punktem wyjścia do określenia właściwego organu reprezentującego Skarb Państwa w przedmiotowej sprawie była treść art. 554§2b pkt 1 k.p.k., a także fakt, że orzeczenie kończące postępowanie w sprawie zostało wydane przez Wojskowy Sąd Rejonowy w W., którego następcą prawnym (na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996r. w sprawie utworzenia i zniesienia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości) ostatecznie został Wojskowy Sąd Garnizonowy w W..

Bez znaczenia w tym zakresie pozostaje zatem przekazanie na mocy ustawy z dnia 5 kwietnia 1955r. o przekazaniu sądom powszechnym dotychczasowej właściwości sądów wojskowych w sprawach karnych osób cywilnych, funkcjonariuszów organów bezpieczeństwa publicznego, Milicji Obywatelskiej i Służby Więziennej (Dz.U. 1955, nr 15, poz.

83) do rozpoznania sądom powszechnym określonych kategorii spraw czy czynności w ramach postępowania wykonawczego, skoro kryterium przesądzającym jest w tym wypadku, zgodnie z treścią art. 554§2b pkt 1 k.p.k., „wydanie orzeczenia kończącego postępowanie”.Mając na względzie powyższe okoliczności należało uznać, że autor kasacji nie wykazał, by Sąd Odwoławczy dopuścił się jakiegokolwiek uchybienia o charakterze rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.Powyższe skutkowało uznaniem kasacji za bezzasadną w stopniu oczywistym.