II KK 320/22 · Sąd Najwyższy

II KK 320/22 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 maja 2024 r., wniosku obrońcy skazanego M. G. w przedmiocie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie o sygn. akt II KK 320/22, na podstawie art. 42 § 4 zdanie pierwsze k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie o sygn. akt. II KK 320/22.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt III K 25/18, M. G. został skazany za popełnienie występku z art. 160 § 2 i 3 k.k. na karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres roku próby. Nadto orzeczono grzywnę w wysokości 100 stawek po 100 zł każda oraz obowiązek informowania sądu o przebiegu okresu próby. Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez prokuratora, obrońcę oskarżonego oraz pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt X Ka 1025/21, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.

Po wniesieniu kasacji przez obrońcę skazanego, który to zaskarżył wyrok sądu odwoławczego w całości wskazując na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.) akta sprawy celem jej rozpoznania przekazano Sądowi Najwyższemu. Sprawa ta zarejestrowana pod sygnaturą II KK 320/22 początkowo została przydzielona do referatu sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Kali. Na skutek zarządzenia nr 21/2023 Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej z dnia 11 września 2023 r. o aktualizacji listy sędziów orzekających w Izbie Karnej i przydzieleniu spraw sędziemu obejmującemu stanowisko w Izbie Karnej, sprawa ta trafiła do referatu sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki, a po jej wyłączeniu od rozpoznania tej sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2024 r.) została przydzielona sędziemu SN Pawłowi Kołodziejskiemu.W piśmie datowanym na dzień 16 maja 2023 r. obrońca skazanego odwołując się do treści art. 41 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 45 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 19 ust.1 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz w nawiązaniu do treści art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., uwzględniając przywołane we wniosku orzecznictwo krajowe i międzynarodowe kwestionujące status Krajowej Rady Sądownictwa, której skład ukształtowany został na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r., poz.

3) oraz status sędziów, zwłaszcza sędziów Sądu Najwyższego powołanych na stanowisko sędziego na wniosek tak ukształtowanej Rady - wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego z uwagi na niespełnianie przez wymogu instytucjonalnej bezstronności, w rozumieniu wskazanym m.in. w pisemnych motywach uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, która to okoliczność wywołuje uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanego sędziego przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy, a wynika z faktu jego powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

W treści wniosku wskazano, że wadliwość powołania prowadzi samodzielnie, w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego, w tym sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 KPP oraz art. 6 ust.1 EKPCz. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego jako oczywiście zasadny należało uwzględnić. Przepis art. 41 k.p.k. ustanawiający instytucję iudex suspectus przewiduje możliwość wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21 warto przypomnieć, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. winno nastąpić nie tylko w sytuacji gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.

Taka właśnie sytuacja miała miejsce w tej sprawie. Bez wątpienia, okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez P. Kołodziejskiego, w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., prowadziłyby, gdyby sędzia ten zasiadał w składzie rozstrzygającym sprawę, do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z jego udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Taka konkluzja wynika zarówno z dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka jak i Sądu Najwyższego (por. orzeczenia w sprawach: Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19, Dolińska – Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skarga 49868/19 oraz Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga 1469/20; uchwała połączonych trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. BSA I-4110-1/2020 OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała SN z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 17 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 13 października 2021 r.

II KO 30/21; z dnia 28 września 2022 r., IV KK 333/22; z dnia 27 lutego 2023 r., II KB 10/22). Wobec faktu, że obszerne uzasadnienie w tym zakresie zawarto w uzasadnieniach tych orzeczeń obecnie ponowne przytaczanie szczegółowej argumentacji jest zbędne, tym bardziej, iż obecny skład Sądu Najwyższego w całości argumenty te podziela. Mając powyższe na uwadze konieczne stało się podjęcie decyzji o wyłączeniu sędziego P. Kołodziejskiego od rozpoznania sprawy wywołanej kasacją obrońcy skazanego M. G. (II KK 320/22). [ms] ‎