Legislator Case Law & Legislation
II KK 272/17 AI generated

II KK 272/17 · Sąd Najwyższy

Case Number II KK 272/17
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome postanowienie

Legislator summary

AI generated

Sygn. akt II KK 272/17 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Rafał Malarski‎SSN Andrzej RyńskiProtokolant Małgorzata Sobieszczańska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej,‎w sprawie M.K.‎oskarżonego z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 9 stycznia 2018 r.,‎kasacji, wniesionej przez prokuratora‎od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 marca 2017 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W.‎z dnia 28 września 2016 r., 1) oddala kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2) kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.

Legislator headnote

AI generated

art. 18 § 3 k.k, art. 286 § 1 k.k, art. 64 § 1 k.k, art. 18 § 2 k.k, art. 7 k.p.k, art. 437 § 2 k.p.k; II KK 272/17 · Sąd Najwyższy: Rzecz bowiem w tym, że zgodnie z wyrażoną w art. 20 k.k. zasadą indywidualizacji odpowiedzialności karnej, każdy ze współdziałających w popełnieniu czynu zabronionego, niezależnie od zjawiskowej jego postaci będzie odpowiadał w granicach swojego zamiaru, co oznacza, że pomocnik będzie odpowiadał za ten czyn, którego popełnienie innej osobie ułatwił. Popełnienie zaś przez sprawcę bezpośredniego czynu wykraczającego poza zakres objęty zamiarem pomocnika (wykonanie czegoś więcej) w żaden sposób nie może wpływać na odpowiedzialność pomocnika.

Keywords

AI generated
repetition of criminal offenses repentance time of offence serious criminal record complicity in a criminal offence criminal revision proceedings

Cited Legislation

AI generated
art. 18 § 3 k.k
popełnienia występku z art. 18 § 3 k.k.
art. 286 § 1 k.k
jest bowiem zagrożony łagodniejszą karą niż ten z art. 286 § 1 k.k., a więc zmiana kwalifikacji prawnej przypisanego przestępstwa w tym kierunku, byłaby również zmianą na korzyść oskarżonego.
art. 64 § 1 k.k
z art. 64 § 1 kk‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 9 stycznia 2018 r.,‎kasacji, wniesionej przez prokuratora‎od wyroku Sądu Okręgowego w W.
art. 18 § 2 k.k
popełnienia występku z art. 18 § 3 k.k.
art. 7 k.p.k
podnosząc w niej zarzuty obrazy prawa procesowego: - art. 7 k.p.k.
art. 437 § 2 k.p.k
od popełnienia zarzucanego mu czynu,- art. 437 § 2 k.p.k., art.
art. 424 § 1 k.p.k
457 § 2 i 3 k.p.k., art. 424 § 1 k.p.k.
art. 300 § 2 k.k
Czyn zabroniony z art. 300 § 2 k.k.

Cited Case Law

AI generated
V KK 336/05
w sprawie V KK 336/05, OSNwSK z 2005, z.1, poz.
AI generated
VI Ka 30/21
Sygn. akt VI Ka 30/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Tomasz Skowron Protokolant Jolanta Kopeć po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2021r. sprawy D. G. ur. (...) w W. s. R., E. z domu S. oskarżonego z art. 157 § 2 kk z powodu apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 15 października 2020 r. sygn. akt II K 1001/19 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego D. G., II. zasądza od oskarżyciela prywatnego O. K. na rzecz oskarżonego D. G. kwotę 840 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, III. wymierza oskarżycielowi prywatnemu O. K. opłatę w kwocie 60 złotych za drugą instancję. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 30/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 15 października 2020 r., sygn. akt II K 1001/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☒ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1 Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. D. G. Aktualne dane o karalności oskarżonego Karna karna z dnia 9.03.2021r. k. 101 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------------ ---------------------------------------------------- ------------ ---------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1. Karta karna z dnia 9.03.2021 r. Sąd Odwoławczy z urzędu dopuścił dowód z karty karnej na okoliczność aktualnych danych o karalności dotyczących osoby oskarżonego. 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- ​ 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez ustalenie, że oskarżyciel prywatny doznał obrażeń w zakresie urazu twarzoczaszki i wstrząśnienia siatkówki lewego oka na skutek dwukrotnego uderzenia przez oskarżonego – pomimo że przeprowadzone przez Sąd II instancji dowody w zakresie zeznań oskarżyciela prywatnego oraz opinii lekarskiej wydanej przez lek. med. K. T. z dnia 29.10.2019 r. wskazuje na inny przebieg zdarzenia oraz szerszy zakres doznanych przez oskarżyciela prywatnego urazów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 2. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 46 § 1 k.k. poprzez zasądzenie na rzecz oskarżyciela prywatnego nieadekwatnego do doznanej krzywdy zadośćuczynienia. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1 W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, iż Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej i odpowiadającej wymogom zawartym w art. 7 k.p.k. oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stanowiącego podstawę do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Podjęta w wywiedzionym przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego polemika z tymi ustaleniami stanowi wyraz subiektywnych przekonań skarżącego, które jednak nie znajdują oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i nie stanowią podstawy do skutecznego podważenia prawidłowości wydanego orzeczenia. Mimo, iż oskarżyciel prywatny oraz zeznający w charakterze świadka jego ojciec – R. K. w sposób drastyczny opisywali zajście między stronami twierdząc, iż oskarżyciel prywatny został „skatowany” i doznał rozleglejszych obrażeń ciała, aniżeli wynikałoby to z treści zaskarżonego wyroku, twierdzenia te nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Jak wynika z przedłożonej dokumentacji medycznej, przy przyjęciu do szpitala w dniu 21.10.2018 r. u O. K. stwierdzono stan po urazie tępym twarzoczaszki i wstrząśnienie siatkówki oka lewego. Rozpoznanie to znajduje potwierdzenie także w opinii biegłego w zakresie chirurgii ogólnej Z. K. z dnia 5.12.2018 r. (k. 63). Na żadne poważniejsze obrażenia nie wskazuje ani karta informacyjna leczenia szpitalnego (k. 61), ani wspomniana opinia sądowo-lekarska. W szczególności nie potwierdzają one „przebicia dolnej wargi na wylot”, która z pewnością nie uszłaby uwadze personelu medycznego udzielającego O. K. pierwszej pomocy. Poważniejszych obrażeń u oskarżyciela prywatnego nie zauważyła także K. K., która widziała go bezpośrednio po zdarzeniu. Jak wynika ze złożonych przez nią zeznań, „O. nie wyglądał na pobitego, tylko jakby się pokłócili. Był zdenerwowany (…), nie miał śladów krwi ani opuchlizny na ciele.” (k. 72). Oczywistym jest przy tym, iż wezwany na miejsce zespół pogotowia ratunkowego nie mógł zbagatelizować zgłaszanych przez oskarżyciela posiłkowego dolegliwości bólowych głowy i pogorszenia widzenia, zatem przewiezienie go do szpitala w celu przeprowadzenia kontrolnych badań diagnostycznych było jak najbardziej uzasadnione. Ad. 2 Na wstępie przypomnieć należy, iż szkoda niemajątkowa czyli tzw. „krzywda” jest antytezą szkody majątkowej, ponieważ stanowi uszczerbek w dobrach i interesach o wartości niemajątkowej, niedający się wyrazić w pieniądzu. Należy zgodzić się z twierdzeniem, że za pomocą środków pieniężnych można jedynie próbować "zrekompensować" wyrządzoną szkodę niemajątkową (zob. J. Matys, Model..., s. 260.). Na wysokość zadośćuczynienia ma przede wszystkim wpływ rozmiar doznanej przez poszkodowanego krzywdy. Uwzględnia się tym samym jego indywidualną sytuację i odczucia. Oceniając zasadność roszczeń w konkretnym przypadku, należy stosować kryteria obiektywne, co powinno prowadzić do odmowy przyznania zadośćuczynienia, gdy odczucia, reakcje poszkodowanego nie są typowe. Nie można też odmówić przyznania zadośćuczynienia osobom, które ze względu na stan zdrowia, zaburzenia psychiczne czy innego rodzaju ułomności nie mogą odczuwać krzywdy. W takich przypadkach sąd powinien się kierować kryteriami obiektywnymi, odwołać się do osoby o "normalnym" emocjonalnym życiu wewnętrznym" (J. Matys, Model..., s. 287). W przypadku zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową wynikającą z naruszenia zdrowia (art. 445 § 1 i 2 w zw. z art. 444 § 1 k.c.) wskazuje się na konieczność uwzględniania czasu trwania cierpień, ich intensywności, rodzaju odniesionych obrażeń, wpływu na dalsze życie poszkodowanego, nieodwracalności skutków, poczucia bezradności, braku możliwości korzystania z określonych rozrywek, wykonywania określonej pracy, konsekwencji w życiu osobistym i społecznym ( zob. m.in. wyroki SN: z dnia 29 września 2004 r., II CK 531/03, LEX nr 137577, i z dnia 17 września 2010 r., II CSK 94/10, LEX nr 672675 za: tezy 25-28. do art. 46 k.k. w: Wróbel Włodzimierz (red.), Zoll Andrzej (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Część II. Komentarz do art. 53-116, wyd. V , opubl. WK 2016) Mając powyższe na uwadze, Sąd Odwoławczy podziela stanowisko Sądu I instancji, który w niniejszej sprawie określił wysokość zadośćuczynienia na kwotę 1000zł, uwzględniając rozległość i czas trwania negatywnych następstw będących skutkiem popełnionego przestępstwa, związanego z nim bólu i cierpienia oraz obawy o stan zdrowia, długość pobytu w szpitalu, a następnie na zwolnieniu lekarskim oraz czasowego ograniczenia w życiu oskarżyciela prywatnego związanego z koniecznością unikania zwiększonego wysiłku fizycznego. Pamiętać również należy, iż oskarżony zapłacił na rzecz O. K. kwotę 1.100 złotych tytułem zwrotu kosztów poniesionych przez niego w związku z wizytami u lekarzy specjalistów. Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował przy tym art. 67 § 3 k.k. będący podstawą orzeczenia m.in. zadośćuczynienia przy orzeczeniu warunkowego umorzenia postępowania. W takim przypadku nie ma zastosowania art. 46 § 1 k.k., na który powołał się pełnomocnik oskarżyciela prywatnego w wywiedzionym środku odwoławczym ( vide: teza 10. do art. 67 k.k. w: Wróbel Włodzimierz (red.), Zoll Andrzej (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Część II. Komentarz do art. 53-116, wyd. V , opubl. WK 2016). Jak wynika z pisma (...) Państwowej Szkoły Wyższej z dnia 12.03.2020 r. (k. 52), O. K. z końcem stycznia 2019 r. zrezygnował ze studiów na kierunku fizjoterapii, zaś od 1.10.2019 r. rozpoczął studia na kierunku wychowania fizycznego. Nie ulega wątpliwości, iż kierunek ten wymaga aktywności fizycznej i wysiłku. Wbrew twierdzeniom oskarżyciela prywatnego, w realiach przedmiotowej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż przerwanie studiów przez O. K. spowodowane było doznanym urazem. Ponadto, jak wynika z zeznań oskarżyciela prywatnego, obecnie nie odczuwa on żadnych dolegliwości w związku z tym, iż został uderzony przez D. G. (k. 71v). W związku z powyższym Sąd Odwoławczy nie doszukał się przesłanek uzasadniających podwyższenie kwoty zasądzonego na rzecz oskarżyciela prywatnego zadośćuczynienia. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku w pkt II poprzez zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżyciela prywatnego dodatkowej kwoty zadośćuczynienia w wysokości 3.000 złotych. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Jak już wspomniano, Sąd Odwoławczy w pełni zaaprobował poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia dotyczące zarówno zakresu obrażeń ciała spowodowanych u O. K. przez oskarżonego, jak i określonej kwoty zadośćuczynienia. Poza podjęciem polemiki ze stanowiskiem Sądu I instancji skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę zaskarżonego wyroku zgodnie z wnioskiem zawartym w apelacji. Podstawy do takiej zmiany nie stanowi bowiem subiektywne przekonanie oskarżyciela prywatnego co do wysokości adekwatnej – jego zdaniem – kwoty zadośćuczynienia. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego D. G.. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Sąd Odwoławczy nie uwzględnił zarzutów podniesionych w apelacji wywiedzionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, w pełni aprobując stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu. Nie było również konieczności ingerowania w jego treść z urzędu, dlatego zaskarżony wyrok, jako trafny i prawidłowy, należało utrzymać w mocy. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------- 6 Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II III Sąd Odwoławczy w oparciu o art. 636 § 1 k.p.k. oraz § 11 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie zasądził od oskarżyciela prywatnego O. K. na rzecz oskarżonego kwotę 840 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. Ponadto na postawie art. 626 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. Sąd Odwoławczy wymierzył oskarżycielowi prywatnemu opłatę w kwocie 60 złotych za drugą instancję, której to wysokość określono na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. opłatach w sprawach karnych. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację pełnomocnik oskarżyciela prywatnego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja kwota zadośćuczynienia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
III Ka 148/26
Wyrok Sądu Rejonowego w Strzyżowie z dnia 12 stycznia 2026 r.
I KK 448/24
Prawomocnym wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2023 r., sygn.
II Ka 615/13
Sąd Rejonowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn.
II K 606/23
1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) w sprawie II K 940/21 czyn był popełniony przed wydaniem wyroku w sprawie II K 438/20. W obu sprawach orzeczono kary tego samego rodzaju i tym samym spełnione przesłanki do orzeczenia kary łącznej wymienione w art. 85kk.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II KK 272/17 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Rafał Malarski‎SSN Andrzej RyńskiProtokolant Małgorzata Sobieszczańska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej,‎w sprawie M.K.‎oskarżonego z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 9 stycznia 2018 r.,‎kasacji, wniesionej przez prokuratora‎od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 marca 2017 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W.‎z dnia 28 września 2016 r., 1) oddala kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2) kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIEM. K. wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 28 września 2016r. został uznany za winnego tego, że:- w dniu 29 sierpnia 2013 r. w W. w oddziale 6 PKO BP S.A., będąc uprzednio karanym za umyślne przestępstwo podobne i w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności, udzielił pomocy nieustalone osobie, w ten sposób, że ułatwił jej swym zachowaniem polegającym na odbiorze kwoty 15.633,50 zł popełnienie czynu zabronionego polegającego na tym, że owa nieustalona osoba, działając z góry powziętym zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła D.

J. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie wymienionej w błąd co do swojej tożsamości, podając się za jej członka rodziny C. G., w wyniku czego podstępnie uzyskała zgodę na udzielenie jej pożyczki w wysokości 5000 USD, które to pieniądze pokrzywdzona przekazała za pośrednictwem US Money Express na dane oskarżonego M.K., który po otrzymaniu tych pieniędzy w walucie polskiej w wysokości 15 633,50 zł nie zwrócił ich pokrzywdzonej,tj. popełnienia występku z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Za tak opisany i zakwalifikowany czyn, wymierzono oskarżonemu karę roku pozbawienia wolności.

Zobowiązano go też do naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody. Orzeczenie to zaskarżone zostało apelacją obrońcy oskarżonego, w której podniesiono zarzut rażącej obrazy prawa materialnego tj. art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przypisanie M. K. popełnienia przestępstwa pomocnictwa do oszustwa. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 24 marca 2017 r. zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że uniewinnił M. K. od postawionego mu zarzutu.Kasację od tego wyroku wywiódł Prokurator Rejonowy w A. podnosząc w niej zarzuty obrazy prawa procesowego: - art. 7 k.p.k. polegającej na kształtowaniu przez Sąd Odwoławczy przekonania o niewinności oskarżonego na podstawie ujawnionych w sprawie dowodów ocenianych w sposób dowolny z pominięciem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego co w konsekwencji doprowadziło do zmiany przez Sąd Odwoławczy wyroku Sądu pierwszej instancji poprzez uniewinnienie M.K. od popełnienia zarzucanego mu czynu,- art. 437 § 2 k.p.k., art. 457 § 2 i 3 k.p.k., art. 424 § 1 k.p.k. polegającej na sporządzeniu uzasadnienia wyroku w sposób nie odpowiadający wymogom określonym w tym przepisie, bez wskazania czym kierował się Sąd wydając wyrok uniewinniający, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, a także dlaczego zarzuty i wnioski zawarte w apelacji obrońcy oskarżonego M.K. uznał za zasadne,A także rażącego naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:- art. 18 § 3 k.k. polegające na uniewinnieniu oskarżonego, mimo iż w opisie czynu przypisanego oskarżonemu przez Sąd pierwszej instancji zawarte były wszystkie niezbędne znamiona występku pomocnictwa do przestępstwa z art. 286 § 1 k.k.Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w W. i przekazanie do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja wniesiona przez oskarżyciela jest bezzasadna w stopniu oczywistym.Zasadniczą kwestią dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była ocena zamiaru z jakim działał M.

K. pomagając nieustalonemu sprawcy w dokonaniu przestępstwa.Rozważań, co do tej kwestii nie przedstawiono ani w uzasadnieniu aktu oskarżenia, ani w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, jak również w uzasadnieniu kasacji. Ocenę taką przedstawił jedynie Sąd Odwoławczy uzasadniając swoje orzeczenie i jest to ocena w pełni prawidłowa. Absolutnie nie można zatem mówić o naruszeniu przepisów procesowych wymienionych przez skarżącego w zarzutach kasacji. Przedstawiona przez Sad Okręgowy ocena stanu dowodowego sprawy jest w pełni prawidłowa, nie razi dowolnością i w sposób jasny wskazuje na czym opierał się ten Sąd wydając zaskarżone orzeczenie.Sąd Rejonowy przekonanie o popełnieniu przez M.

K. przypisanego mu czynu uzasadnił w istocie jednym zdaniem: „oskarżony, jako osoba dojrzała i posiadająca znaczne doświadczenie życiowe, godził się na to, że informacja o numerze jego rachunku bankowego może zostać wykorzystana do popełnienia czynu zabronionego - nie jest bowiem powszechną praktyką przesyłanie pieniędzy na rachunek innej osoby bez informowania jej o szczegółach, na co te pieniądze będą przeznaczone, ani też informowania o osobie nadawcy”. Zdanie to w gruncie rzeczy jest prawdziwe, opiera się na logicznym rozumowaniu i doświadczeniu życiowym Sędziego rozpoznającego sprawę.

Mankamentem jednak przedstawionego wywodu jest brak jakiegokolwiek uzasadnienia do popełnienia jakiego czynu zabronionego wykorzystana może zostać informacja o numerze rachunku bankowego oskarżonego. A więc dlaczego uznano, że oskarżony miał świadomość tego, że udzielona przez niego pomoc, posłuży osobie określanej jako „Wróbel” akurat do popełnienia przestępstwa oszustwa.W toku procesu nie przeprowadzono żadnych dowodów, które wskazywałyby na to, że stan faktyczny został przez Sąd Rejonowy ustalony w sposób nieprawidłowy.

Wskazujących więc na to, że oskarżony znał wcześniej „W.” oraz że jego świadomość sytuacji, w której bierze udział, wykraczała (lub powinna wykraczać) poza informacje, które uzyskał od faktycznego sprawcy i K. K. Skarżący w uzasadnieniu kasacji przywołuje zeznania M. W. z k. 68v, których miałby nie dostrzec Sąd Odwoławczy, a z których wynika, że oskarżony mówił temu świadkowi, iż „został wykorzystany jako słup”. Zabieg ten jest o tyle nielojalny wobec Sądu, że autor kasacji pomija już to, iż kwestia ta była wyjaśniana przez Sąd I instancji i świadek M.

W. na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. (k. 229) wprost zeznał, że według niego: „wykorzystany jako słup to chodzi o to, że ktoś komuś wyświadczył przysługę, nic nie zyskał, a siedzi”. W uzasadnieniu kasacji nie dostrzegając przytoczonego fragmentu zeznań, skarżący przedstawia własną definicję terminu „słup” – w języku potocznym środowisk przestępczych oznacza osobę fizyczną użytą przez przestępców podczas dokonywania oszustw. Zauważyć wypada, że oba te przytoczone znaczenia pozostają jedynie własnym rozumieniem tego określenia dokonanym przez autorów wypowiedzi, a jednocześnie nie różnią się one w sposób istotny.

Z pewnością oskarżony był osobą, którą sprawca przestępstwa oszustwa posłużył się do dokonania tego przestępstwa. Poza sporem jest też, że bez jego udziału dokonanie tego przestępstwa byłoby niemożliwe. Jak i to, że oskarżony musiał mieć świadomość, że bierze udział w procederze, który z pewnością nie jest legalny, a najprawdopodobniej służy do popełnienia czynu zabronionego.Pomimo powyższego – a w istocie do tego ograniczyły się wnioskowania zarówno oskarżyciela publicznego, jak i Sądu Rejonowego – nie daje to odpowiedzi, na pytanie, pomocnikiem do jakiego czynu zabronionego miał być oskarżony.M.

K. w kwestii tej, we wszystkich swoich wyjaśnieniach jest konsekwentny. „W.” miał prosić go, żeby udostępnił mu konto bankowe, bo „swoje ma zajęte przez komornika” (k. 206). Wyjaśnienia oskarżonego w tym względzie są logiczne, a z żadnych dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynika, że sprawca poinformował oskarżonego o faktycznych swoich planach, a więc o tym, że bierze on udział w popełnieniu oszustwa mającego na celu pokrzywdzenie D. J.Nie ulega przy tym wątpliwości, że zachowanie oskarżonego wynikające z takiej motywacji, jak przedstawił w swoich wyjaśnieniach, również wyczerpuje znamię przestępstwa popełnionego w formie zjawiskowej pomocnictwa, byłoby to jednak współdziałanie w popełnieniu czynu zabronionego udaremnienia zaspokojenia wierzyciela – art. 300 § 2 k.k. Zgodnie z dyspozycją art. 20 k.k. każdy ze współdziałających w popełnieniu czynu zabronionego odpowiada w granicach swojej umyślności lub nieumyślności, niezależnie od odpowiedzialności pozostałych współdziałających.

Przepis ten „określa zasadę niezależności kwalifikacji prawnej oraz indywidualizacji odpowiedzialności karnej współdziałających w popełnieniu czynu zabronionego. Przepis art. 20 wyraża podwójną normatywną treść: po pierwsze, zasadę niezależności odpowiedzialności karnej poszczególnych współdziałających, stanowiącą uzupełnienie wyrażonej w art. 18 § 1, 2 i 3 k.k. zasady kwalitatywnej nieakcesoryjności odpowiedzialności za przestępne współdziałanie; po drugie, zasadę niezależności kwalifikacji prawnej zachowań poszczególnych współdziałających z punktu widzenia strony podmiotowej. (…) Zasada indywidualizacji odpowiedzialności karnej na płaszczyźnie strony podmiotowej jest ściśle powiązana ze znamionami typu czynu zabronionego, w którego realizacji uczestniczyło kilka osób.

Zakres odpowiedzialności każdego ze współdziałających limitowany jest w powyższej perspektywie na dwóch płaszczyznach: po pierwsze, przez znamiona typu czynu zabronionego, które w sposób jednoznaczny przesądzają konstytutywne dla strony podmiotowej elementy; po wtóre, przez elementy stanu faktycznego rzutujące na stronę podmiotową zachowań poszczególnych współdziałających.” (P. Kardas, Komentarz do art. 20 Kodeksu karnego A. Zoll [red.], t. I, tezy 1 i 5, Warszawa 2016 i przytoczone tam poglądy doktryny). Tak też jednoznacznie rzecz postrzegana jest w judykaturze:

„Każdemu ze współdziałających przypisuje się jego własny czyn zabroniony i ponosi on odpowiedzialność karną na zasadzie niezależności od pozostałych współdziałających (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie V KK 336/05, OSNwSK z 2005, z.1, poz. 2374). „Pomocnictwo, jako zjawiskowa postać danego typu czynu zabronionego, od strony podmiotowej, odnosi się wyłącznie do przedmiotowych elementów znamion czynu zabronionego – co oznacza, że umyślnością, w obu jej postaciach zamiaru (bezpośredniego lub ewentualnego) muszą być objęte wszystkie elementy składające się na znamiona realizowane przez pomocnika i nie odnosi się ona do świadomości i woli osoby, której pomocnik ułatwia popełnienie czynu zabronionego.

Rzecz bowiem w tym, że zgodnie z wyrażoną w art. 20 k.k. zasadą indywidualizacji odpowiedzialności karnej, każdy ze współdziałających w popełnieniu czynu zabronionego, niezależnie od zjawiskowej jego postaci będzie odpowiadał w granicach swojego zamiaru, co oznacza, że pomocnik będzie odpowiadał za ten czyn, którego popełnienie innej osobie ułatwił. Popełnienie zaś przez sprawcę bezpośredniego czynu wykraczającego poza zakres objęty zamiarem pomocnika (wykonanie czegoś więcej) w żaden sposób nie może wpływać na odpowiedzialność pomocnika.

Eksces taki może jedynie stanowić podstawę odpowiedzialności bezpośredniego wykonawcy.” (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2009 r. w sprawie II AKa 3/09, KZS 2009/5/51).Zasadą indywidualizacji odpowiedzialności karnej wyrażona w art. 20 k.k. oznacza zatem, że każda z osób współdziałających przy popełnieniu czynu zabronionego odpowiada w granicach swojego zamiaru i świadomości zdarzeń, w których uczestniczy.Nie ma zatem żadnych ustawowych przeszkód do tego, aby główny sprawca odpowiadał za popełnienie przestępstwa oszustwa, a pomocnik, za pomoc udzieloną do czynu, w dokonaniu którego miał świadomość współuczestniczenia – w tym wypadku udaremnienia egzekucji komorniczej.

Za oba te przestępstwa możliwe zresztą było orzeczenie takiej samej kary, jak wymierzona w niniejszej sprawie przez Sąd Rejonowy.Jednocześnie zauważyć trzeba, że choć ma rację Sąd Okręgowy w tym, że w niniejszej sprawie zgromadzonymi dowodami nie wykazano, iż oskarżony miał świadomość tego, że pomaga w popełnieniu przestępstwa oszustwa, to już nie ma jej, twierdząc że na przeszkodzie skazaniu M.K. stał zakaz wynikający z zasady reformationis in peius. Bezsprzecznie, na etapie postępowania odwoławczego, Sąd ten znalazł się w sytuacji, gdy wyrok zaskarżono jedynie na korzyść oskarżonego, lecz nie oznacza to, że nie było możliwości dokonania innej zmiany zaskarżonego wyroku niż poprzez uniewinnienie M.

K. Czyn zabroniony z art. 300 § 2 k.k. jest bowiem zagrożony łagodniejszą karą niż ten z art. 286 § 1 k.k., a więc zmiana kwalifikacji prawnej przypisanego przestępstwa w tym kierunku, byłaby również zmianą na korzyść oskarżonego. Takiej możliwości rozstrzygnięcia sprawy jednak Sąd Okręgowy już nie dostrzegł. W kasacji zaś, nie został postawiony zarzut podnoszący omawianą kwestię.Ostatni z zarzutów – obrazy prawa materialnego – choć w dużej mierze zasadny, nie ma charakteru samodzielnego (dotyczy on prawidłowości opisu czynu polegającego na pomocnictwie do dokonania przestępstwa), a więc sam w sobie, nie mógł spowodować uwzględnienia kasacji.Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. kc