II KK 260/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KK 260/11

POSTANOWIENIE

Dnia 25 stycznia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)

SSN Jacek Sobczak (sprawozdawca)

SSA del. do SN Andrzej Ryński

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Małgorzaty Wilkosz-Śliwy,

w sprawie D. P.

w przedmiocie umorzenia dochodzenia w sprawie o czyn z art. 284 § 2 k.k.,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 25 stycznia 2012 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść podejrzanego

od postanowienia Sądu Rejonowego

z dnia 10 maja 2011 r., utrzymującego w mocy postanowienie Prokuratura

Rejonowego

z dnia 11 marca 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego

rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

UZASADNIENIE

Pokrzywdzony R. G. złożył w dniu 13 lipca 2009 r. w Komisariacie

Policji KMP w Ł. zawiadomienie o popełnionym na jego szkodę przez D. P.

przestępstwie przywłaszczenia powierzonego mienia w postaci naczepy

samochodowej. W sprawie tej wszczęto dochodzenie, które, na mocy

postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia 17 listopada 2009 r.,

zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec braku znamion

czynu zabronionego.

W wyniku zażalenia złożonego przez pokrzywdzonego R. G., Sąd

Rejonowy, postanowieniem z dnia 23 lutego 2010 r., uchylił zaskarżone

orzeczenie i wskazał na potrzebę kontynuowania dochodzenia.

W toku kontynuowanego – po uchyleniu przez sąd postanowienia z dnia

17 listopada 2009 r. – dochodzenia, w dniu 8 lutego 2011 roku, przedstawiono

D. P. zarzut popełnienia czynu z art. 284 § 2 k.k., polegającego na tym, że, w

dniu 25 kwietnia 2009 r., w Ł., przywłaszczył powierzone mu mienie w postaci

naczepy KRONE SDP27 nr nadwozia [ ]

o wartości 8000 złotych na szkodę R. G.

Następnie, w dniu 11 marca 2011 r., Prokurator Prokuratury Rejonowej

wydał postanowienie sygn. akt [...] o umorzeniu dochodzenia przeciwko D. P.

podejrzanemu o czyn z art. 284 § 2 k.k. (opisany wyżej). Jako podstawę

rozstrzygnięcia wskazano art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., czyli brak znamion czynu

zabronionego.

Postanowienie to zostało doręczone pokrzywdzonemu z pouczeniem

zarówno o treści art. 306 k.p.k., jak i art. 330 k.p.k. oraz art. 55 k.p.k. Na to

postanowienie złożył zażalenie pokrzywdzony, a prokurator przekazał je wraz z

aktami sprawy celem rozpoznania do sądu, wnosząc o nieuwzględnienie

złożonego środka odwoławczego i utrzymanie w mocy zaskarżonego

postanowienia .

Sąd Rejonowy, postanowieniem z dnia 10 maja 2011 r., zażalenia

pokrzywdzonego nie uwzględnił i zaskarżone postanowienie o umorzeniu

dochodzenia utrzymał w mocy.

Kasację od tego postanowienia wniósł Prokurator Generalny podnosząc,

iż wydane zostało ono z rażącą i mającą istotny wpływ na treść tegoż

orzeczenia obrazą art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. oraz art. 465 § 2

k.p.k. w zw. z art. 330 § 2 k.p.k. „poprzez merytoryczne rozpoznanie przez sąd

zażalenia pokrzywdzonego na postanowienie prokuratora o umorzeniu

śledztwa, podczas gdy postanowienie to zostało wydane w trybie art. 330 § 2

k.p.k., a pokrzywdzonemu z uwagi na wcześniejsze wykorzystanie uprawnień

przewidzianych w art. 306 § 1 k.p.k., nie przysługiwało prawo do jego

zaskarżenia”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna z przyczyn podniesionych

w jej uzasadnieniu i podlega uwzględnieniu.

Przychylić się należy do argumentów Prokuratora Generalnego

wskazujących, iż doszło w ramach wydawania zaskarżonego postanowienia

Sądu Rejonowego do rażącego oraz posiadającego istotny wpływ na treść

zapadłego orzeczenia naruszenia prawa w postaci obrazy art. 330 § 2 k.p.k.

Przede wszystkim, tak jak podnosi Prokurator Generalny, ponowne

postanowienie umarzające postępowanie przygotowawcze (która to sytuacja

zachodzi w niniejszym wypadku - w tym względzie niezależnie czy jest to

postępowanie in rem czy in personam) nie podlega już, stosownie do dyspozycji

art. 330 § 2 k.p.k., zaskarżeniu do sądu w trybie zażalenia, natomiast otwiera

upoważnionej stronie drogę do złożenia subsydiarnego aktu oskarżenia zgodnie

z art. 55 k.p.k. Takie stanowisko, na co słusznie powołuje się Prokurator

Generalny, pozostaje ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego - zob. np.

uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2008 r., I KZP 39/07 (LEX nr

353343) czy uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., sygn. akt I KZP

9/00 (LEX 40126).

Stąd też stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego

wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Nadto, naruszenie to miało istotny

wpływ na treść zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, gdyż zamknęło

stronie drogę do złożenia subsydiarnego aktu oskarżenia z uwagi na mylne

przyjęcie zażalenia strony do rozpoznania i zasugerowanie jej, tym samym,

odmiennej od kodeksowej drogi zaskarżenia przy, jednoczesnym, prekluzyjnym

charakterze miesięcznego terminu do złożenia subsydiarnego aktu oskarżenia

określonym w art. 55 § 1 k.p.k.

W związku z powyższym należało uchylić zaskarżone orzeczenie, co

pozwala na rozważenie czy pokrzywdzony może skorzystać mimo upływu czasu z

uprawnienia określonego w art. 55 § 1 k.p.k. Na marginesie wypada zauważyć,

możliwość skorzystania przez Prokuratora Generalnego z uprawnień o jakich

mowa w art. 328 § 1 k.p.k. jest ograniczona przez treść art. 328 § 2 k.p.k.