II KK 171/20 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KK 171/20 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 października 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Piotr Mirek (sprawozdawca)‎SSN Igor ZgolińskiProtokolant Elżbieta Wawer w sprawie K. G. skazanego z art. 209 § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 7 października 2020 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt III K (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIESąd Rejonowy w W. wyrokiem nakazowym z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt III K (…), uznał oskarżonego K. G. winnym tego, że w okresie od 23 października 2013 r. do 17 lipca 2014 r., w W. uporczywie uchylał się od obowiązku łożenia na utrzymanie córki M.G. oraz syna K.G. , czym naraził ich na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, co zostało uznane za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. i za co wymierzono mu karę 5 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania kontrolowanej, nieodpłatnej pracy na cel społeczny w wymiarze 20 godzin miesięcznie oraz, na podstawie art. 36 § 2 k.k. w zw. z art. 72 § 1 pkt 3 k.k., zobowiązano do bieżącego łożenia na utrzymanie dzieci.Od powyższego rozstrzygnięcia nie wniesiono sprzeciwu i wyrok nakazowy uprawomocnił się z dniem 8 maja 2015 r.Wyrok ten został zaskarżony kasacją przez Prokuratora Generalnego, w całości na korzyść oskarżonego.

Skarżący zarzucił orzeczeniu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, to jest art. 501 pkt 1 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym w dniu wyrokowania, polegające na wydaniu na posiedzeniu wyroku nakazowego wobec K.G., będącego w tym czasie osobą pozbawioną wolności w innej sprawie, co wyłączało dopuszczalność takiego trybu postępowania. Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasację uznać należy za oczywiście zasadną.Podniesiony przez skarżącego zarzut zasługuje na uwzględnienie.

Rację ma skarżący wskazując, że w realiach sprawy oskarżonego wydanie wyroku nakazowego było niedopuszczalne. Zgodnie z treścią art. 501 pkt 1 k.p.k., w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonego wyroku, wydanie wyroku nakazowego było niedopuszczalne w stosunku do osoby pozbawionej wolności w tej lub innej sprawie. Przepis ten wprowadzał obligatoryjną przesłankę negatywną orzekania w postępowaniu nakazowym.W dniu wydania wyroku, tj. 16 kwietnia 2015 r., oskarżony był pozbawiony wolności. Wedle znajdujących się w aktach sprawy danych uzyskanych z systemu NEO-SAD (k. 195), a także informacji przekazanych Sądowi Najwyższemu przez Sąd Rejonowy w W. (k.18 i nast. akt SN), w okresie od dnia 15 lutego 2015 r. do dnia 13 maja 2015 r.

K.G. odbywała karę pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 3 listopada 2014 r., sygn. akt III K (…). Z oczywistych względu wydanie wyroku nakazowego było wobec niego niedopuszczalne. Dla oceny zasadności kasacji nie ma znaczenia to, że w aktualnym stanie prawnym, ukształtowanym przepisami ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r. poz.1247), która weszła w życie w dniu 1 lipca 2015 r., pobawienie wolność oskarżonego nie stanowi już przeszkody w zastosowaniu trybu nakazowego.

Przewidziany poprzednio w art. 501 pkt 1 k.p.k. zakaz pełnił funkcję gwarancyjną, zabezpieczając realizację uprawnienia oskarżonego do złożenia sprzeciwu od wyroku wydanego bez jego udziału. Obecnie problematyka ta został uregulowana odmiennie, co nie oznacza, że funkcja gwarancyjna zakazu z art. 501 pkt 1 k.p.k. straciła znaczenie. Jej realizację przejęły inne rozwiązania procesowe (np. ograniczenie zakresu doręczeń pośrednich i zastępczych – art. 132 § 4 k.p.k.).Mając na względzie powyższe, kasację uznać należało za oczywiście zasadną i jako taką uwzględnić.