II KK 143/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KK 143/17 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie R. H. i E. S. uniewinnionych od popełnienia czynów z art. 231 § 2 k.k. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 maja 2017 r., z urzędu kwestii dopuszczalności kasacji pełnomocnika powodów cywilnych od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 2 listopada 2016 r., sygn. akt IX Ka …/16, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt II K …/14, p o s t a n o w i ł 1. pozostawić kasację bez rozpoznania, 2. zwolnić Gminę B.

– reprezentowaną przez Burmistrza Z. R. i I Liceum Ogólnokształcące im. […]- reprezentowane przez dyrektora A. T. od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIEWyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt II KK …./14, R. H. i E. S. zostali uniewinnieni od popełnienia czynów odpowiednio z art. 231 § 2 oraz art. 18 § 3 w zw. z art. 231 § 2 k.k. i innych. Orzeczenie to zostało zaskarżone na niekorzyść oskarżonych m.in. apelacją pełnomocnika powodów cywilnych: Gminy B. – reprezentowanej przez burmistrza Z.R. i I liceum Ogólnokształcącego […] – reprezentowanego przez dyrektora A.

T. Wyrokiem z dnia 2 listopada 2016 r., w sprawie IX Ka …/16, Sąd Okręgowy w W. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Wyrok Sądu odwoławczego zaskarżony został kasacją wymienionych wyżej powodów cywilnych. Kasację wywiedziono w dniu 11 stycznia 2017 r., a zarządzenie o jej przyjęciu zostało wydane w dniu 21 lutego 2017 r.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja została wniesiona przez osoby nieuprawnione, zatem na podstawie art. 531 § 1 w zw. z art. 530 § 2, 429 § 1 i 520 § 1 k.p.k. należało ją pozostawić bez rozpoznania.Zgodnie z art. 520 § 1 k.p.k. do wniesienia kasacji uprawnione są strony.

Podmioty wymienione na wstępie funkcjonowały w postępowaniu przed sądami powszechnymi jako strony – powodowie cywilni, jednak w toku postępowania utraciły ten status z mocy prawa. W art. 5 pkt 2) ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw dokonano zmiany Kodeksu postępowania karnego polegającej na uchyleniu rozdziału 7 tego aktu prawnego. Rozdział ten był zatytułowany „Powód cywilny”, lokował powoda cywilnego wśród stron postępowania (Dział III Kodeksu) i regulował funkcjonowanie tej strony w procesie.

Uchylenie rozdziału 7 oznaczało wyeliminowanie powoda cywilnego, jako strony, z postępowania karnego. Zgodnie z art. 29 opisanej wyżej ustawy weszła ona w życie w dniu 1 lipca 2015 r., a więc już po uzyskaniu przez wnoszące kasację podmioty statusu strony postępowania – powoda cywilnego. Ustawa z dnia 20 lutego 2105 r. nie zawiera jednak w rozważanym zakresie żadnych przepisów przejściowych, co oznacza, że jej regulacje wchodzą w życie we wskazanym dniu, tj. 1 lipca 2015 r., także w odniesieniu do toczących się postępowań.

W szczególności brak w tym akcie prawnym ogólnej regulacji, występującej np. w art. 9 Przepisów wprowadzających Kodeks postępowania karnego (ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r., Dz. U. 1997, Nr 89, poz. 556 ze zm.), czy w art. 28 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2013, poz. 2013 ze zm.), że czynności procesowe dokonane przed dniem wejścia w życie ustawy są skuteczne, jeżeli dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych. Oznacza to, pomijając już kwestie związane z legitymacją do działania w procesie po dniu 1 lipca 2015 r. w postępowaniu instancyjnym, że na skutek zmiany normatywnej w procedurze karnej nie ma już powoda cywilnego będącego stroną postępowania, zatem kasacja, a raczej dwie kasacje, ponieważ pochodzą od dwóch podmiotów, zostały wniesione przez osoby nieuprawnione.

Konsekwencją tego stanu rzeczy była konieczność pozostawienia tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia bez rozpoznania. Rozstrzygnięcie o zwolnieniu od kosztów postępowania kasacyjnego jest konsekwencją tego, że kasacja nie powinna zostać przyjęta już w fazie postępowania okołokasacyjnego. kc