II KK 105/23 · Sąd Najwyższy

II KK 105/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie P. B. skazanego za czyn z art. 191 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 19 maja 2023 r. na posiedzeniu‎żądania sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił:wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Matrasa od udziału w sprawie P. B. skazanego za czyn z art. 191 § 2 k.k. i in. (II KK 105/23). UZASADNIENIEObrońca skazanego P. B. wywiódł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w X. z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt X Ka 686/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 6 czerwca 2022 r., sygn. akt II K 700/21.

Podkreślenia wymaga, że jeden z zarzutów kasacyjnych oparto na twierdzeniu, że w sprawie zaistniało uchybienie stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., spowodowane faktem, iż w składzie sądu odwoławczego zasiadała sędzia A. S., która została powołana na urząd sędziego Sądu Okręgowego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Sprawa ta została zarejestrowana w Sądzie Najwyższym pod sygnaturą II KK 105/23.

Wyznaczony do rozpoznania ww. kasacji, sędzia Sądu Najwyższego Jarosław Matras, wniósł, w trybie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k., o wyłączenie go od rozpoznania ww. sprawy. Jako uzasadnienie swojego żądania podał, że jest obrońcą sędziego Sądu Okręgowego w X. K. C., który najpierw został bezzasadnie odsunięty od pełnienia czynności sędziowskich z tego powodu, że wydał postanowienie o wyłączeniu od rozpoznania sprawy karnej sędziego Sądu Okręgowego w X. A. S., a następnie bezprawnie zawieszono go w pełnieniu obowiązków sędziowskich.

W kasacji wywiedzionej w ww. sprawie dyscyplinarnej podniesione zostały natomiast argumenty wskazujące na związek sędziego A. S. z władzą wykonawczą i brak atrybutu jej niezawisłości i bezstronności. W ocenie wnioskodawcy, w tej sytuacji rozpoznanie przez Sąd Najwyższy, w składzie z jego udziałem, kasacji opartej na tak skonstruowanym zarzucie mogłoby zostać ocenione w odbiorze społecznym jako niegwarantujące spełnienia standardu obiektywnego i bezstronnego orzekania. Przyczyną powyższego mogłoby być podejrzenie, że wydając orzeczenie określonej treści, wnioskodawca - jako obrońca sędziego K.

C. - mógłby wspierać trafność postanowień wydanych przez tego ostatniego i tym samym potwierdzać bezprawność decyzji, które wobec niego podjęto. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Żądanie sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie jest zasadne. Na wstępie należy wskazać, że złożenie przez sędziego żądania wyłączenia od udziału w sprawie, wskazujące na istnienie okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność wymaganą przez prawo i uzasadniających obawę co do możliwości obiektywnego orzekania w konkretnej sprawie, obliguje nie tylko do wnikliwego rozważenia przedstawionych przesłanek tej inicjatywy, ale w wypadku potwierdzenia ich rzeczywistego występowania, powinno - co do zasady - prowadzić do uwzględnienia wniosku sędziego o wyłączenie od udziału w rozpoznawaniu sprawy, zwłaszcza gdy w odbiorze zewnętrznym może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego do stron procesowych lub uczestników postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2020 r., II KO 18/20).W tym przypadku niewątpliwie mamy do czynienia z opisaną wyżej sytuacją.

Układ okoliczności faktycznych, szczegółowo opisanych w żądaniu, jednoznacznie wskazuje, że udział wnioskodawcy w rozpoznawaniu kasacji wywiedzionej w sprawie II KK 105/23, mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co jego bezstronności w tej sprawie. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [SOP][ł.n]