II CZ 98/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 98/09

POSTANOWIENIE

Dnia 18 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z powództwa I. B.

przeciwko „E.(…)” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 18 lutego 2010 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt I WSC (…) [I ACz (…)],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda

I. B. wniesioną od postanowienia tego Sądu z dnia 12 maja 2009 roku oddalającego

zażalenie powoda na zarządzenie Przewodniczącego XIV Wydziału Cywilnego Sądu

Okręgowego w P. w przedmiocie zwrotu pozwu.

W motywach swojego rozstrzygnięcia odrzucającego skargę kasacyjną Sąd

drugiej

instancji

wskazał,

że

przedmiotem

zaskarżonego

skargą

kasacyjną

postanowienia było oddalenie zażalenia, a na takie postanowienie, ze względu na treść

art. 3981 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje. Zgodnie z przywołanym

przepisem skarga kasacyjna przysługuje jedynie od wydanego przez sąd drugiej

instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu lub

umorzenia

postępowania

kończących

postępowanie

w sprawie.

Postanowienie

oddalające zażalenie na zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pozwu nie jest

postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, a zatem nie przysługuje na nie

skarga kasacyjna.

Zażalenie na powyższe postanowienie odrzucające skargę kasacyjną wniósł

powód zarzucając naruszenie art. 3981 § 1 k.p.c. W jego ocenie zaskarżone

postanowienie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, gdyż ze

względu na upływ, przewidzianego w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2005 roku

o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania własności nieruchomości (Dz. U. z

2005 r. Nr 157, poz. 1315), 3-letniego terminu przewidzianego na złożenie wniosku o

nabycie mieszkania powód nie może dochodzić swoich praw w toku postępowania

sądowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

W judykaturze reprezentowane jest jednolite stanowisko, zgodnie z którym

niedopuszczalna jest skarga kasacyjna wniesiona od postanowienia oddalającego

zażalenie na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie zwrotu pozwu (por.

np. postanowienie SN z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 10/08, niepubl., postanowienie

SN z dnia 26 stycznia 2000 r., III CZ 171/99, niepubl., postanowienie SN z dnia 19

grudnia 1996 r., II CKN 60/96, niepubl., postanowienie SN z dnia 11 lipca 1997 r., II

CKN 315/97, niepubl.; postanowienie z dnia 11 września 1997 r., II CZ 113/97, niepubl.).

Słusznie podnosi się, że postanowienie to nie jest postanowieniem kończącym

postępowanie w sprawie, a zatem skarga kasacyjna wniesiona od takiego orzeczenia

podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, ze względu na treść art. 3981 § 1 k.p.c.

Postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie jest wyłącznie takie

postanowienie, które kończy sprawę, jako pewną całość poddaną pod osąd

(por. uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 24 listopada 1998 r., III CZP 44/98, publ.

OSNC 1999, nr 5, poz. 87). Postanowieniem takim jest jedynie takie orzeczenie, którego

wydanie wyłącza możliwość podjęcia dalszych czynności sądowych w sprawie. Takiego

charakteru nie można przypisać postanowieniu sądu drugiej instancji oddalającemu

zażalenie na zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pozwu. Zwrot pozwu,

zarządzony przez przewodniczącego w następstwie nieusunięcia w wyznaczonym

terminie wad formalnych pozwu uniemożliwiających prawidłowe wszczęcie procesu (art.

130 § 2 zd. 1 k.p.c.), nie wyłącza bowiem możliwości jego ponownego wniesienia do

sądu (por. postanowienie SN z dnia 23 stycznia 1998 r., I CZ 207/97, niepubl); zgodnie

bowiem z art. 130 § 2 zd. 2 k.p.c. pozew zwrócony nie wywołuje żadnych skutków, jakie

ustawa wiąże z jego wniesieniem.

Powyższego stanowiska nie zmienia - podnoszona przez skarżącego w zażaleniu

- okoliczność, iż w następstwie upływu przewidzianego w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 7

lipca 2005 roku o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabycia własności

nieruchomości utracił on uprawnienie do żądania nabycia nieruchomości, o którym

mowa w art. 5 ust. 1 przywołanej ustawy, a tym samym postanowienie oddalające

zażalenie od zarządzenia przewodniczącego w przedmiocie zwrotu pozwu jest

postępowaniem kończącym postępowanie w sprawie. Wbrew twierdzeniom skarżącego

upływ terminu, o którym mowa w art. 5 ust. 4 ustawy nie wyłącza możliwości ponownego

wystąpienia przez skarżącego z dochodzonym roszczeniem na drogę sądową i

rozstrzygnięcia przez sąd sprawy co do jej istoty. Ma on natomiast wpływ na ocenę sądu

rozpoznającego

sprawę

w przedmiocie

istnienia

materialnoprawnej

podstawy

dochodzonego roszczenia.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3

k.p.c. orzeczono jak w sentencji.