II CZ 98/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 98/04

POSTANOWIENIE

Dnia 29 września 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Gerard Bieniek (przewodniczący)

SSN Tadeusz Domińczyk (sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

w sprawie z wniosku dłużnika Przedsiębiorstwa

Produkcyjno-Usługowo-Handlowego "S. – A." Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością w P.

o otwarcie postępowania układowego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 29 września 2004 r.,

zażalenia dłużnika

na postanowienie Sądu Okręgowego w P.

z dnia 16 lutego 2004 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 16 lutego 2004 r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił

kasację dłużnika PPHU „S. – A.” Sp. z o.o. w P. od postanowienia tego Sądu z dnia

26 listopada 2003 r. oddalające zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej

instancji umarzające postępowanie układowe. Sąd Okręgowy powołał się na

przepis art. 24 § 3 rozp. Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 r. Prawo

o postępowaniu układowym (Dz. U. Nr 93, poz. 836 ze zm.), z treści którego

wyprowadził wniosek, iż kasacja przysługuje tylko na postanowienie sądu drugiej

instancji oddalające podanie o otwarcie postępowania układowego, względnie

umarzające takie postępowanie. Zaskarżone kasacją postanowienie do żadnej

z tych kategorii postanowień nie należy, a co za tym idzie nie jest ono zaskarżalne.

W zażaleniu dłużnik zwalcza stanowisko Sądu Okręgowego, zarzucając

temu Sądowi błędne odczytanie powołanego przepisu. Domaga się w związku

z tym uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W myśl art. 24 § 3 powołanego na wstępie rozporządzenia na postanowienie

uwzględniające podanie o otwarcie postępowania układowego nie ma zażalenia.

Na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające takie podanie oraz umarzające

postępowanie służy kasacja. Z takiego uregulowania wynika jednoznacznie, że

kontroli instancyjnej podlegają tylko postanowienie sądu pierwszoinstancyjnego

oddalające podanie o otwarcie układu, bądź umarzające to postępowanie. Sąd

drugiej instancji rozpoznając zażalenie na tego rodzaju postanowienie może zatem

je albo oddalić albo, orzekając reformatoryjnie, w przypadku oddalenie podania

otworzyć

układ,

w

przypadku

zaś

umorzenia

postępowania

układowego,

uchylić postanowienie w tym względzie. Wymieniony przepis traktuje zatem

o zaskarżalności postanowień drugoinstancyjnych w przedmiocie odmowy otwarcia

układu lub umorzenia postępowania układowego i tylko takie rozumienie tego

przepisu nadaje mu właściwy sens. W tym też duchu wypowiedział się Sąd

Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 kwietnia 2002 r., II CZ 24/02 (niepubl.)

stwierdzając: „… należy przyjąć, że art. 24 § 3 zd. 2 in fine p.p.u. dopuszcza skargę

kasacyjną na wszystkie wydane przez sąd drugiej instancji postanowienia co do

umorzenia postępowania (orzekające o umorzeniu lub utrzymujące w mocy

orzeczenie sądu pierwszej instancji o umorzeniu) – także zatem na postanowienie

sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na umorzenie postępowania przez sąd

pierwszej instancji z powodu niedojścia do skutku układu”. Takiemu zapatrywaniu

Sąd Najwyższy dał też wyraz w niepubl. orzeczeniu z dnia 21 maja 2004 r.,

V CZ 40/04.

Sąd Najwyższy w obecnym składzie nie podziela natomiast stanowiska Sądu

Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2002 r., I CK 118/02

(OSNC 2003/6/87), w tezie odwołującego się do brzemienia art. 24 § 3

powoływanego

rozporządzenia.

Wymagałoby

to

bowiem

klasyfikowania

wydawanych przez sąd drugiej instancji postanowień w przedmiocie umorzenia

postępowania układowego na te podlegające zaskarżeniu i niezaskarżalne, do

czego brzmienie przepisu nie uprawnia, a w odniesieniu do postanowień

oddalających podanie o otwarcie układu trudno byłoby nawet wskazać na sytuacje,

w których mogłyby one zapaść.

Z tych względów i na zasadzie art. 386 § 4 w związku z art. 393 18 § 1 i 3 oraz

art. 397 § 2 k.p.c. należało orzec jak w sentencji.

Ubocznie tylko należy zauważyć, że umorzone zostało postępowanie

układowe otwarte postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia 30 września 2002

r. Stosownie zatem do treści art. 536 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo

upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535) postępowanie w sprawie

podlega przepisom dotychczasowym.

jk