II CZ 97/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 97/08

POSTANOWIENIE

Dnia 13 lutego 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak

SSA Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi B.J.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu

Apelacyjnego z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt [...] wydanym

w sprawie z powództwa B.J.

przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie […]

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 13 lutego 2009 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powoda B.J.

o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z

dnia 21 maja 2008 r. w sprawie z powództwa B.J. przeciwko Skarbowi Państwa Wojewodzie […] o zapłatę .

Ustalenia i wnioski będące podstawą tego orzeczenia przedstawiały się

następująco:

W toku postępowania powód był reprezentowany przez pełnomocnika- adwokata

ustanowionego z urzędu.

Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia 26 lutego 2008 r. oddalił jego powództwo i nie

obciążył go kosztami należnymi pozwanemu.

Oddalona została również apelacja powoda, wyrokiem z dnia 21 maja 2008 r.,

zasądzono od niego na rzecz pozwanego 2700 zł tytułem zwrotu kosztów procesu

w postępowaniu odwoławczym.

O terminie rozprawy, po zamknięciu której wydany został powyższy wyrok,

zawiadomiono pełnomocnika powoda, a brał w niej udział jego zastępca, aplikant

adwokacki.

Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczony został pełnomocnikowi powoda, na jego

żądanie, w dniu 25 czerwca 2008 r.

Następnie w dniu 14 lipca 2008 r. pełnomocnik ten złożył opinię o odmowie

sporządzenia skargi kasacyjnej.

Powód w osobiście sporządzonej skardze domagał się wznowienia

postępowania, zarzucając że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym doszło do

nieważności postępowania, ponieważ został pozbawiony możności działania,

wobec nie zawiadomienia go o terminie rozprawy apelacyjnej, ani przez Sąd, ani

przez ustanowionego adwokata, chociaż zamierzał wziąć w niej udział.

O wydaniu wyroku dowiedział się z treści pisma pozwanego, wzywającego go do

zapłaty przyznanych mu kosztów procesu.

Sąd Apelacyjny stwierdził, że samo sformułowanie podstawy wznowienia

w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że opiera się ona na ustawowo

przewidzianej podstawie.

Ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wyłącza osobistego udziału strony

w czynnościach

sądowych,

ale

wywołuje

skutek

w

postaci

obowiązku

zawiadamiania o terminach posiedzeń tylko pełnomocnika chyba, że zajdzie

potrzeba wysłuchania lub przesłuchania strony.

Prawidłowe zawiadomienie o rozprawie pełnomocnika powoda, a także branie

w niej udziału upoważnionego przez niego zastępcy wskazuje, że przebieg

postępowania był zgodny z przepisami. Nie było podstaw do przyjęcia, że miała

miejsce nieważność postępowania, wywołana pozbawieniem powoda prawa do

działania w postępowaniu odwoławczym.

Skarga o wznowienie postępowania, jako nie oparta na ustawowej podstawie

wznowienia, została odrzucona w oparciu o art. 410 § 1 k.p.c.

Powód w zażaleniu zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art.

410 § 1 k.p.c. przez odrzucenie skargi pomimo, że wskazał ustawową podstawę

i uzasadnił dokładnie na czym, jego zdaniem, naruszenie prawa polegało oraz

naruszenie art. 9 k.p.c., przez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym,

a powinna być wyznaczona rozprawa w celu merytorycznego jej rozpoznania,

ponieważ spełniała wszystkie warunki formalne.

Domagał się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie doszło do naruszenia przez Sąd Apelacyjny powołanych w zażaleniu

przepisów.

Zasada jawności rozpoznawania spraw przewidziana art. 9 k.p.c. doprecyzowana

została w odniesieniu do postępowania procesowego art. 148 k.p.c., z którego

wynika, że przepis szczególny może upoważnić sąd do podejmowania czynności,

a także rozpoznawania sprawy na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu ze

skargi o wznowienie postępowania takim uregulowaniem jest art. 410 § 1 k.p.c.

stanowiąc, że postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania

wobec jej niedopuszczalności, złożenia po upływie przepisanego terminu lub nie

oparcia na ustawowej podstawie, może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Dokonana przez Sąd Apelacyjny ocena skargi odnosiła się do badania jej

wymogów przewidzianych art. 409 k.p.c., a zatem również do stwierdzenia, czy jest

oparta na ustawowej podstawie wznowienia.

Spełnienie

tego

warunku

wymaga

przytoczenia

w

skardze

okoliczności

uzasadniających jej złożenie. Nie jest wystarczające samo powołanie przepisu (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2006 r. I CZ 3/06, nipubl.), jak

też samo sformułowanie zarzutu w sposób odpowiadający ustawowo określonym

podstawom, których uzasadnienie nie oznacza oparcia na niej skargi.

Oparcie skargi na ustawowej podstawie wznowienia oznacza określenie

z którą podstawą (podstawami) skarżący łączy żądnie wznowienia prawomocnie

zakończonego postępowania i jakie okoliczności wskazują na to, że podstawa

(podstawy) ta istnieje.

Z uzasadnienia skargi wynika przekonanie wnoszącego, że doszło do

naruszenia przez Sąd Apelacyjny prawa, czego skutkiem było pozbawienie go

udziału w rozprawie apelacyjnej.

Powołanie się na obowiązek Sądu zawiadomienia go o terminie rozprawy pozostaje

w sprzeczności z treścią art. 133 § 3 k.p.c., wobec reprezentowania go przez

ustanowionego dla niego pełnomocnika.

Nie zaprzeczył, że ten pełnomocnik o rozprawie był właściwie zawiadomiony, jak

też umocował do udziału w niej zastępcę - aplikanta adwokackiego.

W tej sytuacji wyrażone w uzasadnieniu skargi stanowisko o nieważności

postępowania,

spowodowanej

pozbawieniem

powoda

możności

działania,

traktowane być może jedynie jako sugestia, która nie znajduje potwierdzenia

w przytoczonych okolicznościach.

Wydanie przez Sąd Apelacyjny na posiedzeniu niejawnym postanowienia

o odrzuceniu skargi było prawidłowe. Wskazać należy na pogląd wyrażony przez

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 lipca 2005 r. IV CO 6/05, niepubl.,

przyjmujący, że podlega odrzuceniu skarga o wznowienie postępowania, jeżeli

wskazana podstawa nie istnieje, który Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym

zażalenie, podziela.

Nie ma racji skarżący, utożsamiając badanie wymogów skargi, a w ramach tego,

istnienia jej podstawy, z rozpoznaniem sprawy na nowo w granicach, jakie zakreśla

podstawa wznowienia (art. 412 k.p.c.), po dokonaniu którego sąd może wydać

wyrok oddalający skargę, jeżeli powołana podstawa nie zachodzi. Ten drugi etap

postępowania dotyczy merytorycznego rozpoznania sprawy po pozytywnym wyniku

badania, czy skarga jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia i wymaga

przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Wbrew stanowisku żalącego się nie zachodziła potrzeba wyznaczenia rozprawy.

Zaniechanie zawiadomienia powoda o terminie rozprawy apelacyjnej przez jego

pełnomocnika nie spełnia przesłanek naruszenia przepisów postępowania, wskutek

których byłby on pozbawiony możności działania, o jakich mowa w art. 401 pkt 2

k.p.c.

Zażalenie podlegało oddaleniu w oparciu o art. 398 14 w związku z art. 3941

k.p.c., jako pozbawione uzasadnionych podstaw.