II CZ 94/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 94/04

POSTANOWIENIE

Dnia 9 września 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący)

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

SSN Mirosława Wysocka

w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "I."

Spółki Akcyjnej w S.

przeciwko B. G.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 9 września 2004 r.,

zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 31 marca 2004 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 31 marca 2004 r. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację

pozwanej od wyroku tego Sądu z dnia 22 października 2003 r., stwierdzając, że

wniesiona kasacja nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 393 3 § 1

k.p.c., ponieważ nie zawiera przedstawienia okoliczności uzasadniających jej

rozpoznanie. Niespełnienie wymagania, o którym mowa, oznacza natomiast, że

wniesiona kasacja jest dotknięta nieusuwalnym brakiem i z tej przyczyny ulega

odrzuceniu (art. 3935 k.p.c.).

W zażaleniu na to postanowienie pozwana zarzuciła, że – wbrew odmiennej

ocenie Sądu Apelacyjnego – spełniła wymaganie przewidziane w art. 3933 § 1 pkt 3

k.p.c., bowiem w złożonej kasacji wskazała na konieczność „rozstrzygnięcia

istotnego zagadnienia prawnego doniosłej w skutkach wykładni przepisów

i zakreślenia granic interpretacyjnych przepisów o sprzedaży oraz sposobach

i skutkach składania oświadczeń woli”. W konkluzji żaląca wnosiła o uchylenie

zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W kasacji wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 października

2003 r. pozwana powołała się na obydwie podstawy określone w art. 393 1 k.p.c.;

w ramach pierwszej wskazała na naruszenie przepisów: art. 535, art. 66 § 1 i art.

353 § 1 k.c. przez przyjęcie, że między stronami doszło do zawarcia umowy

sprzedaży, że powód zbył i dostarczył jej towary, oraz że w związku z tym

powstało zobowiązanie do zapłaty, natomiast w ramach drugiej postawiła zarzut

obrazy: art. 231, art. 232 i art. 233 k.p.c. przez dowolną ocenę zebranego

w sprawie

materiału

dowodowego,

w

szczególności

zeznań

świadków

i dokumentów, co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało wydaniem

zaskarżonego wyroku.

Uzasadniając wniesienie kasacji, pozwana wskazała na „konieczność

rozstrzygnięcia kwestii oceny prawnych skutków nie złożenia przez strony

oświadczeń woli w przedmiocie zawarcia umowy sprzedaży oraz możliwości

i zasięgu domniemań, iż takie oświadczenia woli złożono. Ponadto rozwiązanie

prawnego problemu – czy pomimo braku zawarcia umowy, a w szczególności

braku oświadczenia co do jej zawarcia oraz niedochowania formy pisemnej sąd

uprawniony był do zastosowania domniemania w tym względzie i przyjęcia, że

pomimo nie zawarcia umowy, braku określenia jej essentialia negotii można było

poczynić ustalenia leżące poza wolą stron i bez woli domniemania kupującego.”

Analiza przytoczonych okoliczności, które w ocenie żalącej były wskazaniem

na występowanie w sprawie przesłanek określonych w art. 393 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.,

prowadzić musi do wniosku, że żaląca błędnie pojmuje sposób spełnienia

obowiązku przewidzianego w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. i procesową doniosłość tego

wymagania.

Jak niejednokrotnie wyjaśniał Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach,

wymaganie przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji jest

wymaganiem odrębnym od obowiązku przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienia. Łączy się ono ściśle z instytucją tzw. przedsądu, w ramach której

Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania (art. 393 § 1 i 393 7

§ 1 k.p.c.). Z tej przyczyny spełnienie wymagania przewidzianego w art. 393 3 § 1

pkt 3 k.p.c. nie może polegać na samym odwołaniu się do uzasadnienia podstaw

kasacyjnych, lecz powinno przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego,

w którym skarżący wskaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają

zakwalifikować kasację do rozpoznania i jednocześnie uzasadni, dlaczego

odpowiadają

one

ustawowemu

katalogowi

przesłanek

usprawiedliwiających

przyjęcie kasacji, określonych w art. 393 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.c. (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,

OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 30 maja 2001 r., III CZ 36/01, OSNC 2002, nr 2,

poz. 22 czy z dnia 17 października 2001 r., III CZ 98/01, OSNC 2002, nr 5, poz. 71,

a w szczególności uchwałę połączonych Izb: Izby Administracyjnej, Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych oraz Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia

17 grudnia 2002 r., III CZP 72/02, OSNC 2003, nr 7-8, poz. 92).

Jak wielokrotnie podkreślał już Sąd Najwyższy, nie jest spełnieniem

wymagania przewidzianego w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. samo powtórzenie przez

skarżącego przesłanek określonych w treści art. 393 k.p.c. z równoczesnym

stwierdzeniem, że zachodzą „okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji”.

Okoliczności, o których mowa, należy przedstawić w formie profesjonalnego

wywodu, nadającego się do merytorycznej oceny i zajęcia stanowiska.

Przedstawienie

okoliczności uzasadniających

rozpoznanie

kasacji ze

względu na przesłanki określone w art. 393 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.c. wymaga

wyjaśnienia, jakie zagadnienie prawne występuje w sprawie i dlaczego jest ono

istotne, albo określenia, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze

wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub

z przedstawieniem rozbieżności występujących w orzecznictwie sądów (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,

OSNC 2002, nr 12, poz. 151, oraz uchwałę połączonych Izb: Izby Administracyjnej,

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia

17 grudnia 2002 r., III CZP 72/02, OSNC 2003, nr 7-8, poz. 92 i powołane tam

orzecznictwo).

Skarżąca

nie

skonkretyzowała

występującego

w

sprawie

istotnego

zagadnienia prawnego. Zagadnienie takie dotyczyć musi kwestii prawnej

pozostającej w związku z rozstrzygnięciem sprawy, nie zaś ustaleń związanych

z podstawą faktyczną rozstrzygnięcia, a ponadto musi być sformułowane ogólnie

w tym sensie, że nie może chodzić w nim o sposób rozstrzygnięcia sprawy.

Wymaganiom tym nie czynią zadość przytoczone w kasacji tzw. okoliczności

uzasadniające jej wniesienie. Skarżąca nie wskazała też na potrzebę wykładni

określonego przepisu czy przepisów prawa, nie wyjaśniła na czym polegają

związane z tym poważne wątpliwości czy rozbieżności w orzecznictwie sądów.

Zatem Sąd Apelacyjny trafnie uznał, że obowiązek przewidziany w art. 393 3 § 1

pkt 3 k.p.c. nie został spełniony.

Zgodnie

z

utrwalonym

orzecznictwem,

nieprzedstawienie

w

kasacji

okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie powoduje odrzucenie kasacji bez

wzywania do uzupełnienia tego braku (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 9 listopada 2000 r., III CKN 1385/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 51, czy z dnia

12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52).

Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 385

w związku z art. 397 § 2 i art. 39318 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne.