II CZ 93/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 93/17 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)‎SSN Paweł Grzegorczyk (sprawozdawca)‎SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa A. M.‎przeciwko P. S. i E. S.‎o wydanie nieruchomości,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnejw dniu 26 stycznia 2018 r.,‎zażalenia powódkina postanowienie Sądu Okręgowego w K.‎z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt I 1 WSC (…) (I 1 Ca (…)) oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną powódki A. M. od wyroku tego Sądu z dnia 20 stycznia 2017 r. oddalającego apelacje stron od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 6 września 2016 r. w sprawie o nakazanie i zaniechanie. Sąd wskazał, że skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła - jak wskazała skarżąca - 1000 zł, a zatem sytuowała się poniżej dolnego progu dopuszczalności skargi kasacyjnej (art. 3982 § 1 w związku z art. 3986 § 2 k.p.c.).Postanowienie to zaskarżyła zażaleniem powódka, zarzucając naruszenie art. 3982 § 1, art. 3986 § 2 i art. 233 k.p.c. przez przyjęcie, że sprawa ma charakter majątkowy, podczas gdy ma ona charakter niemajątkowy, jako niezwiązana z ekonomicznym interesem powódki.

Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3982 k.p.c. w sprawach o prawa majątkowe skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Przedmiotem sprawy są prawa majątkowe, jeżeli zgłoszone żądanie zmierza do ochrony dobra o majątkowym charakterze, służąc realizacji interesów majątkowych. O kwalifikacji tej decyduje typowy interes, jaki realizuje sporne prawo. Za majątkowe uznaje się prawa rzeczowe, wierzytelności opiewające na świadczenia majątkowe, prawa majątkowe małżeńskie i prawa własności intelektualnej (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2005 r., III CZP 111/05, OSNC 2006, nr 11, poz. 183 i z dnia 16 października 2009 r., III CZP 54/09, OSNC 2010, nr 3, poz. 34, oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2012 r., V CSK 291/11, niepubl., z dnia 16 października 2014 r., III CZ 42/14, niepubl., z dnia 28 stycznia 2015 r., II CZ 87/14, niepubl., i z dnia 8 grudnia 2016 r., III CZ 53/16, niepubl.).Powództwo wytoczone w niniejszej sprawie zmierzało do ochrony przysługującej powódce służebności mieszkania, której treść sprowadzała się do możliwości nieodpłatnego korzystania z nieruchomości – budynku mieszkalnego, inwentarsko-składowego, gospodarczego oraz garażu.

Służebność mieszkania jest ograniczonym prawem rzeczowym pozwalającym korzystać - w granicach służebności - z cudzej nieruchomości (iura in re aliena). Jako takie, prawo to, podobnie jak inne prawa rzeczowe, posiada obiektywną i wymierną wartość ekonomiczną, także wówczas, gdy zostało ustanowione nieodpłatnie i nie wiąże się z obowiązkiem zapłaty wynagrodzenia. Powództwo zmierzające do ochrony tego prawa przez nakazanie zachowań zgodnych i zakazanie zachowań sprzecznych z jego treścią, służy zatem ochronie prawa majątkowego, a sprawa wszczęta jego wytoczeniem jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2002 r., I CZ 28/02, niepubl., i z dnia 20 czerwca 2008 r., IV CZ 34/08, niepubl.).

Oceny tej, wobec konieczności uwzględnienia typowego interesu, jaki realizuje sporne prawo, nie mogło zmienić przekonanie powódki, że spór nie ma dla niej wymiaru ekonomicznego.Za chybione należało zarazem uznać powołanie się w zażaleniu na wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że w sprawach z zakresu prawa rzeczowego, do jakich należy sprawa o ustanowienie służebności, dopuszczalność skargi kasacyjnej nie zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Pogląd ten znajduje oparcie wprost w art. 5191 § 1 k.p.c., dotyczy on jednak spraw o ustanowienie służebności drogi koniecznej rozstrzyganych w postępowaniu nieprocesowym, podczas gdy sprawa, w której złożono skargę kasacyjną, należała do drogi procesu cywilnego i w tym trybie została rozpoznana.Z tych względów, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.jw r.g.