II CZ 90/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 90/11

POSTANOWIENIE

Dnia 9 listopada 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Anna Kozłowska

SSA Agnieszka Piotrowska

w sprawie z powództwa M. J.

przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 9 listopada 2011 r.,

zażalenia powoda na postanowienie o kosztach

zawarte w pkt. 2 wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 27 września 2010 r.,

1. oddala zażalenie;

2. zasądza od M. J. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii

Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 (sto dwadzieścia)

złotych

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania

zażaleniowego przed Sądem Najwyższym;

3. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego na rzecz

adw. I. G. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych

powiększoną o należny podatek VAT z tytułu kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

Wyrokiem

z

dnia

września

2010

r.

Sąd

Okręgowy

oddalił

apelację powoda M. J. (punkt 1) i obciążył go kosztami postępowania

w postępowaniu odwoławczym w kwocie 1200 złotych (punkt 2).

Powód zaskarżył orzeczenie o kosztach postępowania zawarte w wyroku

oraz wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 102 k.p.c. w zw. z art.

98 k.p.c. i w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. wskazując, że w sprawie zachodzi szczególnie

i uzasadniona okoliczność pozwalająca na odstąpienie od obciążania powoda

kosztami postępowania, gdyż od 5 lat Sąd karny stosuje wobec niego środek

zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania.

W odpowiedzi na zażalenie Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu

Państwa wniosła o jego oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania

zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawową zasadą rządzącą

kosztami postępowania w postępowaniu cywilnym jest reguła, zgodnie z którą

strona przegrywająca proces ma obowiązek zwrotu przeciwnikowi poniesionych

przez niego kosztów postępowania niezbędnych do celowej obrony jego praw

(art. 98 k.p.c.). Wyjątek od tej zasady stanowi art. 102 k.p.c. pozwalający na

odstąpienie od obciążania strony kosztami postępowania w sytuacji, gdy zachodzą

szczególnie uzasadnione okoliczności. Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega

ocenie sądu orzekającego w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu

rozpoznanej sprawy. W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia,

albowiem brak jest uzasadniających podstaw do uznania, że tymczasowe

pozbawienie powoda wolności jest „wypadkiem szczególnie uzasadnionym"

w rozumieniu art. 102 k.p.c. Sam powód wskazał, iż jest jedynie „tymczasowo"

pozbawiony wolności, co oznacza, iż po uchyleniu środka zapobiegawczego będzie

on miał możliwości zarobkowe. Powód wytaczając powództwo, a następnie

wnosząc apelację, powinien był liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów

postępowania,

gdyż

odpłatność

Nietrafny jest

także

argument

wymiaru

o

sprawiedliwości

niecelowości

stanowi

obciążania

go

regułę.

kosztami

postępowania, gdyż mogą one nie zostać od niego ściągnięte, z uwagi na możliwe

zastosowanie wobec niego - po zakończeniu postępowania karnego - kary

pozbawienia

wolności.

Kwestia

możliwości

wyegzekwowania

od

powoda

zasądzonych kosztów nie wpływa bowiem na ocenę zasadności zastosowania

względem niego art. 102 k.p.c.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 3941 k.p.c.,

Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Sąd Najwyższy zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii

Generalnej Skarbu

Państwa

kwotę

120 złotych

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym, stosownie do treści § 12

ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za

czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U.

Nr 163, poz. 1349 z póżn. zm.).

Sąd Najwyższy przyznał adw. I. G. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych

powiększoną o należny podatek VAT z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu, ustalając należne wynagrodzenie w oparciu o treść §

13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn.

zm.).