II CZ 9/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 9/12

POSTANOWIENIE

Dnia 11 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący)

SSN Anna Owczarek

SSN Marta Romańska (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi J. D.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego z dnia 26 listopada 2009 r.,

wydanym w sprawie z powództwa J. D.

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego

i K. P. - Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym

o zapłatę, ustalenie, nakazanie i uchylenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2012 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 31 maja 2011 r., oddala zażalenie;

1) odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania

zażaleniowego na rzecz strony pozwanej Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa;

2) przyznaje radcy prawnemu J. T. ze środków budżetowych

Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego kwotę 3.600 (trzy

tysiące sześćset) zł

wraz z należnym podatkiem od

towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną

udzieloną

powodowi

z urzędu

w

postępowaniu

zażaleniowym.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 31 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę J. D. o

wznowienie postępowania w sprawie z jego powództwa przeciwko Skarbowi

Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego oraz K. P. – Komornikowi Sądowemu przy

Sądzie Rejonowym o zapłatę, ustalenie, zobowiązanie do dokonania czynności,

zakończone prawomocnie wyrokiem Sądu Okręgowego z 17 marca 2009 r., od

którego apelację oddalił Sąd Aprecjacyjny wyrokiem z 26 listopada 2009 r.

W zażaleniu na postanowienie z 31 maja 2011 r. powód zarzucił, że skargę

o wznowienie wniósł w terminie, jak również, że wykazał istnienie powołanych

przesłanek wznowienia, a zatem brak było podstaw do odrzucenia skargi.

Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie

sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od

pozwanych na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym

wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, które nie zostało zapłacone przez powoda

w całości ani w części. Na wypadek nieuwzględnienia zażalenia powód wniósł

o nieobciążanie go kosztami na rzecz pozwanego (art. 102 k.p.c.).

Pozwany wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie na jego rzecz kosztów

postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przesłanki odrzucenia na posiedzeniu niejawnym skargi o wznowienie

postępowania wskazane zostały w art. 410 k.p.c.; należą do nich: uchybienie

terminowi, brak oparcia skargi na ustawowej podstawie i niedopuszczalność skargi

z innych przyczyn. Zaistnienie którejś z tych okoliczności lub wszystkich łącznie,

uzasadnia odrzucenie skargi. Powyższe przesłanki wyznaczają jednocześnie

zakres

wstępnej

kontroli

formalnej

skargi

o

wznowienie

postępowania,

dokonywanej na podstawie art. 410 k.p.c., która może prowadzić do jej odrzucenia

w razie stwierdzenia, że przytoczone w skardze okoliczności nie mieszczą się

w katalogu ustawowych podstaw wznowienia lub skargę wniesiono po upływie

terminu.

Zgodnie z art. 407 § 3 k.p.c. skargę wnosi się w terminie trzech miesięcy,

liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Powód

wskazuje, że dowiedział się o możliwości złożenia skargi 29 stycznia 2011 r.,

po przeglądnięciu i przeanalizowaniu przepisów postępowania cywilnego oraz

dostępnego mu orzecznictwa. W orzecznictwie utrwalony jest jednak pogląd,

że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania

decydują okoliczności o charakterze obiektywnym. Termin do wniesienia skargi

o wznowienie postępowania liczy się przy tym od dnia, w którym strona dowiedziała

się o podstawie wznowienia, nie zaś od dnia, w którym podstawa ta stała się dla

strony

wyjaśniona

i

wiarygodna

(por.

postanowienia

Sądu

Najwyższego

z 24 kwietnia 2008 r., IV CZ 30/08, Lex 646360; z 24 marca 2010 r., V CZ 16/10,

nie publ., z 18 stycznia 2012 r., II CZ 147/11, nie publ.). Okoliczności przytoczone

w ramach podstaw skargi o wznowienie były powodowi znane najpóźniej

od momentu, gdy zapoznał się z treścią uzasadnienia postanowienia Sądu

Apelacyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Odpis jego uzasadnienia

skarżący otrzymał - 10 lutego 2010 r. (k. 560), a skargę wniósł 7 lutego 2011 r.

Trafnie zatem uznał Sąd Apelacyjny, że skarga o wznowienie postępowania została

złożona przez powoda po terminie.

Wbrew zarzutom skarżącego, stwierdzenie przez Sąd, że skarga została

wniesiona po terminie zwalniało Sąd oceniający dopuszczalność jej wniesienia od

analizy poszczególnych zarzutów i rozważania, czy zarzucane przez powoda

uchybienia wystąpiły w toku postępowania w sprawie,

Mając na uwadze szczególnie niekorzystną sytuację materialną i osobistą

powoda (co udokumentowane zostało w aktach sprawy w związku z jego

wnioskami o przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych), Sąd Najwyższy

odstąpił od obciążania go kosztami postępowania zażaleniowego na rzecz strony

pozwanej (art. 102 k.p.c.).

O wynagrodzeniu pełnomocnika reprezentującego powoda z urzędu

w postępowaniu zażaleniowym Sąd Najwyższy orzekł stosowanie do art. § 2 ust. 3,

§ 6 pkt 7, § 13 ust. 2 pkt 2, § 19 - 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia

przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

(Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).