II CZ 88/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 88/08

POSTANOWIENIE

Dnia 12 grudnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi B. P.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem

Sądu Okręgowego z dnia 5 kwietnia 2006 r.,

w sprawie z wniosku T. S. i T. S.

przy uczestnictwie B. P., H. S. i T. D.

o zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 12 grudnia 2008 r.,

zażalenia uczestniczki postępowania - skarżącej B. P.

na postanowienie Sądu Okręgowego […]

z dnia 27 czerwca 2008 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Uczestniczka postępowania B. P. wniosła o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 5 kwietnia

2006 r., zmieniającym postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 29 czerwca 2005 r.

w sprawie o zasiedzenie nieruchomości, sygn. 95/03. Jako podstawę wznowienia

podała art. 403 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Zdaniem uczestniczki postępowania

postanowienie

zostało

oparte

na

protokole

ustalenia

stanu

władania

nieruchomością z dnia 10 marca 1976 r. opatrzonym sfałszowanymi podpisami

rodziców wnioskodawcy J. i A. małż. S. Na sfałszowanie wymienionym podpisów

wskazuje

dołączona

do

skargi

o

wznowienie

postępowania

ekspertyza

grafologiczna. Uzasadniając drugą podstawę wznowienia postępowania, B. P.

zarzuciła,

że

postanowienie

zostało

uzyskane

za pomocą

przestępstwa

polegającego na sfałszowaniu dokumentu. Nie przedstawiła jednak prawomocnego

wyroku skazującego za popełnienie takiego przestępstwa.

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie

postępowania.

Sąd odwoławczy uznał, że nie zachodzą wskazane przez uczestniczę

postępowania podstawy wznowienia postępowania. Samo sformułowanie podstawy

wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na

ustawowej

podstawie

wznowienia.

Niezależnie

od

oceny

w

przedmiocie

sfałszowania podpisów na protokole ustalenia stanu władania nieruchomością,

stwierdzenie istnienia podstawy z art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga wykazania,

że podrobiony lub przerobiony dokument mógł mieć istotny wpływ na treść

rozstrzygnięcia. Tymczasem z analizy akt sprawy, zwłaszcza uzasadnień

postanowień Sądu obu instancji, wynika, że protokół ustalenia stanu władania

nieruchomością

nie

stanowił

podstawy

ustaleń

faktycznych

w

sprawie.

Ustalenie, że A. i J. małż. S. przekazali gospodarstwo synowi T. S., zostało bowiem

oparte na osobowych źródłach dowodowych. Powołując się na podstawę

wznowienia z art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c., uczestniczka postępowania nie przedstawiła

koniecznego

dla

stwierdzenia

tej

podstawy

wznowienia

prawomocnego wyroku ustalającego popełnienie przestępstwa.

postępowania

W zażaleniu pełnomocnik uczestniczki postępowania zarzucił naruszenie art.

403 § 1 pkt 1 w związku z art. 410 § 1 k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia. Jego zdaniem Sąd naruszył przytoczony przepis, ponieważ

wykroczył, badając oparcie skargi na ustawowej podstawie wznowienia, poza

formalne ustalenie, czy wskazana w skardze podstawa wznowienia jest

wymieniona w ustawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W

orzecznictwie

Sądu

Najwyższego

dominuje

pogląd,

że

samo

sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza

oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z jej uzasadnienia

wynika, że podniesiona podstawa nie zachodzi. Taka skarga podlega – na

podstawie art. 410 § 1 k.p.c. – odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie

wznowienia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 stycznia 1968 r.,

I CZ 122/67, OSNCP 1968, nr 8-9, poz. 154, z dnia 30 maja 1996 r., I CRN 101/95,

OSNC 1996, nr 10, poz. 138, z dnia 28 października 1999 r. II UKN 174/99, OSNP

2001, nr 4, poz. 133).

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie podziela ten kierunek

orzecznictwa. Dlatego zarzut naruszenia wskazanych w zażaleniu przepisów,

oparty na wypowiadanym niekiedy poglądzie, że skargę należy oddalić, jeżeli

skarżący powołuje się na ustawową podstawę wznowienia, a tylko nie zostanie

wykazane jej rzeczywiste zaistnienie, nie może donieść skutku.

Trafnie Sąd Okręgowy uznał, nawiązując do stanowiska wyrażonego

w przytoczonym orzecznictwie, że nie zachodzi wskazana w skardze podstawa

wznowienia, zwłaszcza przewidziana w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. Dokument, na który

powołała się skarżąca, jej zdaniem opatrzony sfałszowanymi podpisami A. S. i J.

S., w ogóle nie stanowił – jak słusznie stwierdził Sąd Okręgowy – podstawy

dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Ustalenie, że A. i J. małż. S. przekazali

gospodarstwo synowi T. S. zostało bowiem oparte na zeznaniach świadków oraz

wnioskodawców i uczestniczki postępowania.

W uzasadnieniu zaskarżonego

postanowienia Sąd nie stwierdził – wbrew zawartym w zażaleniu twierdzeniom – że

podstawę ustalenia stanowiły jedynie zeznania wnioskodawców i uczestniczki

postępowania T. D.. Dla oceny, czy rzeczywiście zachodzi przewidziana w art. 403

§ 1 pkt 1 k.p.c. podstawa wznowienia postępowania ma też znaczenie to – co Sąd

Okręgowy trafnie podkreślił – że w przedłożonej przez skarżącą ekspertyzie

grafologicznej ekspert stwierdził, iż z powodu braku odpowiednich materiałów nie

ma podstaw do jednoznacznych wniosków co do sfałszowania podpisów.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

jz