II CZ 87/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 87/06

POSTANOWIENIE

Dnia 14 listopada 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Helena Ciepła (przewodniczący)

SSN Marian Kocon

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa "S." Spółki Akcyjnej

z siedzibą w P.

przeciwko M. B.

o zapłatę,

i z powództwa wzajemnego M. B.

przeciwko "S." Spółce Akcyjnej z siedzibą w P.

o zapłatę

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 14 listopada 2006 r.,

zażalenia pozwanego - powoda wzajemnego

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 26 stycznia 2006 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy – Sąd Gospodarczy w P. – po rozpoznaniu sprawy

z powództwa S. S.A. w P. przeciwko M. B. o zapłatę oraz z powództwa

wzajemnego M. B. przeciwko S. S.A. w P. o zapłatę – wyrokiem z dnia 31 marca

2005 r. z pozwu głównego zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 351

536,56 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18 czerwca 2003 r., umorzył

postępowanie odnośnie do kwoty 268 405,86 zł, a w pozostałym zakresie oddalił

powództwo, natomiast z pozwu wzajemnego zasądził od pozwanego wzajemnego

na rzecz powoda wzajemnego kwotę 24 812,70 zł z ustawowymi odsetkami od dnia

4 sierpnia 2003 r., umorzył postępowanie odnośnie do kwoty 26 181,91 zł

i w pozostałej części powództwo oddalił.

W apelacji od tego wyroku pozwany - powód wzajemny M. B.

podniósł

zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu Okręgowego z treścią zebranego

materiału oraz naruszenia art. 6, art. 61 zd. drugie i art. 65 k.c. W konkluzji wniósł o

zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej powództwa głównego,

uwzględnienie roszczenia o zapłatę za nieodebrane części zamienne do

samochodów marki Skoda w kwocie 359 376,01 zł i zasądzenie od pozwanego

wzajemnego kosztów postępowania.

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił tę

apelację, stwierdzając, że nie czyni ona zadość wymaganiom określonym w art.

368 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ nie zawiera wskazania, czy wyrok został zaskarżony

w całości czy w części. Również wniosek apelacji nie został sformułowany w

sposób jednoznaczny, gdyż z jego treści nie wynika, na czym miałaby polegać

zmiana wyroku w części dotyczącej powództwa głównego. Zakresu zaskarżenia nie

można natomiast domniemywać, skoro w części nieobjętej zaskarżeniem wyrok

staje się prawomocny. Na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik pozwanego - powoda

wzajemnego wyjaśnił, że wnioski apelacji zmierzają do dokonania wzajemnych

potrąceń, jednak oświadczenie to pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią

wniosków apelacyjnych, w których jest mowa o uwzględnieniu roszczenia

pozwanego - powoda wzajemnego. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny na podstawie art.

373 w związku z art. 3701 k.p.c. odrzucił apelację jako niespełniającą wszystkich

wymagań określonych w art. 368 § 1 pkt 1-3 i pkt 5 k.p.c.

W zażaleniu pozwany-powód wzajemny wniósł o uchylenie powyższego

postanowienia,

zarzucając,

że

jest

ono

wynikiem

skrajnego

formalizmu,

nieznajdującego uzasadnienia w przepisach postępowania. Podniósł, że zakres

zaskarżenia apelacyjnego ustala się z uwzględnieniem wniosków apelacji, jej

uzasadnienia, jak również całokształtu sprawy oraz że wskazany przez niego

w apelacji zakres zaskarżenia wyroku Sądu Okręgowego nie powinien nasuwać

żadnych wątpliwości. W odpowiedzi na pozew główny podniósł bowiem zarzut

potrącenia kwoty 359 376,01 zł stanowiącej równowartość nieodebranych przez

powoda-pozwanego wzajemnego części zamiennych, którego Sąd Okręgowy nie

uwzględnił, i tego właśnie rozstrzygnięcia dotyczy wniesiona apelacja. Nie zachodzi

zatem sprzeczność między treścią wniosku apelacyjnego a wyjaśnieniami

pełnomocnika złożonymi na rozprawie apelacyjnej, gdyż uwzględnienie roszczenia

jest tożsame w skutkach z uznaniem skuteczności podniesionego zarzutu

potracenia, tylko zasadne roszczenie można bowiem potrącić z roszczeniami strony

przeciwnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 368 § 1 k.p.c., apelacja powinna czynić zadość wymaganiom

przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać: 1) oznaczenie

wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony

w całości czy w części, 2) zwięzłe przedstawienie zarzutów, 3) uzasadnienie

zarzutów, 4) powołanie, w razie potrzeby, nowych faktów i dowodów oraz

wykazanie, że ich powołanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie

było możliwe albo że potrzeba powołania się na nie wynikła później, 5) wniosek

o zmianę lub o uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub

uchylenia.

Apelacja

sporządzona

przez

adwokata

lub

radcę

prawnego,

niespełniejąca wymagań określonych w art. 368 § 1 pkt 1-3 i pkt 5, ulega – jak

wynika z art. 370 1 k.p.c. – odrzuceniu bez wzywania do usunięcia tych braków.

Trzeba jednak podkreślić, że wymagania apelacji przewidziane w art. 368 § 1 pkt

1-3 i pkt 5 k.p.c. są spełnione, jeżeli wynikają z jakiegokolwiek jej elementu (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2006 r., I CZ 31/0, niepubl.). Rację

ma zatem żalący wywodząc, że wymagania te można uznać za spełnione, jeżeli

zakres zaskarżenia apelacyjnego wynika w sposób niebudzący wątpliwości z treści

wniosków oraz uzasadnienia apelacji.

W niniejszej sprawie żalący przedstawił do potrącenia z wierzytelności

objętej żądaniem pozwu głównego kwotę 359 376,01 zł, stanowiącą równowartość

nieodebranych przez powoda-pozwanego wzajemnego części zamiennych. Sąd

Okręgowy uznał stanowisko żalącego co do rozliczeń w zakresie części

zamiennych za niezasadne, wobec czego nie uwzględnił zarzutu potrącenia

i uwzględnił powództwo główne do kwoty 351 536,56 zł z ustawowymi odsetkami

od dnia 18 czerwca 2003 r. W apelacji żalący wskazał, że wnosi o zmianę wyroku

w części dotyczącej powództwa głównego i uwzględnienie roszczenia o zapłatę za

nieodebrane części zamienne w kwocie 359 376,01 zł. Na rozprawie apelacyjnej

natomiast pełnomocnik żalącego wyjaśnił, że wniosek apelacji zmierza do zmiany

zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa w konsekwencji umorzenia

wzajemnych roszczeń z uwagi na dokonane potrącenie (k. 1432). Trzeba zgodzić

się z oceną Sądu Apelacyjnego, że zgłoszony w apelacji wniosek o zmianę wyroku

nie

został

precyzyjnie

z uzasadnieniem

sformułowany,

przedstawionych

jednak

zarzutów

jego

treść

pozwalała

w

powiązaniu

odczytać

zakres

zaskarżenia. Wiadomo, że uwzględnienie podniesionego zarzutu potrącenia kwoty

359 376,01 zł musiałoby prowadzić do zmiany zaskarżonego wyroku przez

oddalenie powództwa głównego, i o taką właśnie zmianę wyroku chodziło

żalącemu, co w sposób wyraźny wyjaśnił jego pełnomocnik na rozprawie

apelacyjnej.

Oznaczenie zakresu zaskarżenia służy rozpoznaniu sprawy przez sąd

drugiej instancji w granicach apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.). Skoro zakres ten – mimo

nieprecyzyjnego sformułowania wniosku apelacji o zmianę wyroku – nie budził

wątpliwości, nie było podstaw do odrzucenia apelacji, zwłaszcza po odebraniu od

pełnomocnika dodatkowych wyjaśnień na rozprawie apelacyjnej.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 zdanie

pierwsze w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.