II CZ 85/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 85/12

POSTANOWIENIE

Dnia 20 lipca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący)

SSN Anna Owczarek (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa T. B. – G. i M. K.

przeciwko M. S. i M. S.

o wydanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 lipca 2012 r.,

zażalenia powódek

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 28 grudnia 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 28 grudnia 2011 r. odrzucił skargę

kasacyjną powódek T. B. – G. i M. K. od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 21

września 2011 r. jako niedopuszczalną.

W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem żądania powódek w sprawie było

wydanie nieruchomości, zatem wartość przedmiotu sporu, a następnie zaskarżenia

powinna zostać określona zgodnie z zasadami wskazanymi w przepisie art. 23 2

k.p.c. Skarżące wartość przedmiotu zaskarżenia określiły na kwotę 1500 zł,

co czyni

przedmiotową

skargę

niedopuszczalną.

W

ocenie

Sądu

za

dopuszczalnością skargi kasacyjnej nie przemawia także argument dotyczący

rozgraniczenia nieruchomości, gdyż nie było to przedmiotem rozstrzygnięcia,

ponadto sprawy o rozgraniczenie rozpoznawane są w trybie postępowania

nieprocesowego.

W zażaleniu na to postanowienie skarżące zarzuciły naruszenie art. 398 2 § 1

k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że sprawa ma charakter

majątkowy, podczas gdy powództwo oparte jest na art. 36 Prawa geodezyjnego

i kartograficznego, stąd dochodzone roszczenie ma także charakter niemajątkowy;

art. 350 w zw. z art. 391 §1 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie,

że zaistniała oczywista omyłka pisarska w treści komparycji wyroku sądu drugiej

instancji uzasadniająca jej sprostowanie. W konkluzji wniosły o uchylenie

zaskarżonego postanowienia w całości i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania

zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył:

Zażalenie jest zasadne.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa sprawa dotyczyła

wydania przez pozwanych terenu położonego na styku działek nr 435 i 436

i rozgraniczenia tych nieruchomości. Jakkolwiek pierwotne żądanie powódki

oznaczyły wprost jako „o wydanie” to wskazywały na związaną z tym

konieczność rozgraniczenia z uwagi na spór co do przebiegu granicy. W wyroku

zaocznym Sądu pierwszej instancji przedmiot sprawy został oznaczony jako

„o wydanie i rozgraniczenie”, podobnie w wyroku Sądu Okręgowego, z nieznanych

przyczyn z urzędu sprostowanego na „o wydanie”. W uzasadnieniach wyroków

sądów obu instancji wskazywano, że istota sporu dotyczy przebiegu granic, a

dalsze kwestie mają charakter pochodny. Powódki wywodziły żądanie z art. 222 § 1

k.c. i art. 36 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.

U. Nr 193, poz. 1287), stanowiącego, że sąd, przed którym toczy się sprawa o

własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do

przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne

do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tym wypadku sąd w orzeczeniu

zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości.

W orzecznictwie sądowym wcześniej doszło do rozbieżności co do

dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej (kasacji) w sprawach, w których

rozpoznawano roszczenie windykacyjne i połączone z nim żądanie rozgraniczenia.

Za pomocniczym charakterem tego ostatniego i w konsekwencji uzależnieniem

dopuszczalności od wartości przedmiotu zaskarżenia opowiedział się Sąd

Najwyższy m.in. w postanowieniu z dnia 26 lipca 2000 r., I CZ 73/00, nie publ.,

postanowieniu

z dnia

listopada

2001

r.,

III

CZ

119/01,

nie

publ.

Obecnie dominuje jednak pogląd odmienny (por. postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 28 stycznia 2009 r., IV CNP 114/08, postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 22 maja 2002 r., II CZ 147/01, nie publ. CZ 73/00, nie publ., postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2002 r., II CZ 147/01, nie publ.), za którym

opowiada się Sąd Najwyższy rozpoznający przedmiotowe zażalenie. Zgodzić się

należy ze skarżącymi, że jakkolwiek orzeczenia te odnoszą się do spraw, w których

doszło do rozgraniczenia, pogląd w nich wyrażony zachowuje w sprawach,

w których Sąd wydał rozstrzygnięcia o charakterze negatywnym.

Z tych względów na podstawie art. 39815 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

orzeczono jak w postanowieniu.

jw