II CZ 85/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 85/11

POSTANOWIENIE

Dnia 25 listopada 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący)

SSN Kazimierz Zawada

SSA Marek Machnij (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa K. Bank Spółki Akcyjnej w W.

Oddziału w K.

przeciwko Maciejowi N. i Jerzemu W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 listopada 2011 r.,

zażalenia pozwanego - Jerzego W.

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 11 stycznia 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie w punkcie 2 (drugim)

i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu,

pozostawiając

temu

Sądowi

postępowania zażaleniowego.

rozstrzygnięcie

o kosztach

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 11 stycznia 2011 r. sprostował wyrok

tego Sądu z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I ACa 288/10 oraz na podstawie art.

171 k.p.c. odrzucił wniosek pozwanego Jerzego W. o doręczenie w/w wyroku z

uzasadnieniem.

Odrzucenie tego wniosku wynikało z nieuwzględnienia przez Sąd Apelacyjny

wniosku pozwanego z dnia 25 listopada 2010 r. o przywrócenie terminu do złożenia

wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, który był motywowany tym,

że pozwany dowiedział się o wydaniu w/w wyroku w dniu 23 listopada 2010 r.

z zawiadomienia komornika o wszczęciu egzekucji, a wcześniej nie otrzymał z sądu

żadnej informacji o wyroku, natomiast informacje telefoniczne nie były udzielane.

Sąd Apelacyjny wskazał, że termin do złożenia wniosku o doręczenie wyroku

z uzasadnieniem upłynął w dniu 7 lipca 2010 r., a nie dopiero w dniu 23 listopada

2010 r. po otrzymaniu przez pozwanego od komornika zawiadomienia o wszczęciu

egzekucji. Pozwany był zawiadomiony o rozprawie z dnia 30 czerwca 2010 r.,

ale nie interesował się, czy na tej rozprawie został wydany wyrok i o jakiej treści.

Z wniosku nie wynika bowiem, aby zadzwonił on do sekretariatu sądu i nie

udzielono mu stosownej informacji. Natomiast wbrew jego twierdzeniom, sekretariat

sądu udziela stronom lub pełnomocnikom informacji o treści orzeczenia m.in. drogą

telefoniczną, jeśli o nią się zwrócą.

W zażaleniu na to postanowienie pozwany Jerzy W. zarzucił naruszenie

przepisów art. 169 § 2, art. 171, art. 168 w zw. z art. 171 oraz art. 316 § 1 w zw. z

art. 361 k.p.c. przez uznanie, że złożony przez niego wniosek o przywrócenie

terminu podlegał odrzuceniu jako spóźniony i w konsekwencji zaniechanie

merytorycznego rozpoznania tego wniosku, pomimo że wykazał, iż nie ponosi winy

za uchybienie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem.

Pozwany domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i uwzględnienia

wniosku o przywrócenie terminu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest uzasadnione.

Na uwzględnienie zasługują przede wszystkim zarzuty naruszenia przez Sąd

Apelacyjny art. 169 § 2 k.p.c. i art. 171 k.p.c. Pozwany trafnie twierdzi, że nie miał

obowiązku udowodnienia, że zachował tygodniowy termin do złożenia wniosku

o przywrócenie terminu, lecz jedynie uprawdopodobnienia takiej okoliczności.

Aktualnie dotyczy to terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a nie

przyczyn uchybienia terminu, o którego przywrócenie wnosi w tym wniosku.

Istotne jest zatem uprawdopodobnienie, kiedy pozwany rzeczywiście dowiedział się

o wydanym w niniejszej sprawie wyroku Sądu Apelacyjnego. Nie chodzi natomiast

o przyczyny uchybienia terminu do zgłoszenia przez niego żądania sporządzenia

uzasadnienia tego wyroku na piśmie i doręczenia mu tego uzasadnienia.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika zaś, że Sąd Apelacyjny –

pomimo powołania się jedynie na art. 171 k.p.c. - w rzeczywistości dokonał od razu

oceny istnienia po stronie pozwanego winy w zakresie przyczyn nieposiadania

przez niego we wcześniejszym okresie informacji o wydaniu wyroku przez ten Sąd.

Nie można zatem odmówić racji również zarzutowi naruszenia art. 168 w zw.

z art. 171 k.p.c., ponieważ przytoczona przez Sąd argumentacja, pomimo

odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu, w istocie odnosi się do oceny winy

pozwanego. W takiej sytuacji podstawę orzeczenia o tym wniosku powinien

stanowić art. 168 § 1 k.p.c., a nie powołany przez Sąd Apelacyjny art. 171 k.p.c.

Nie pozwala to ocenić, czy Sądowi w rzeczywistości chodziło o bezzasadność

wniosku o przywrócenie terminu, czy też w ogóle nie oceniał go merytorycznie,

skoro uznał go za spóźniony w rozumieniu art. 171 k.p.c. Podkreślić zwłaszcza

należy, że Sąd Apelacyjny nie tylko powołał ten przepis w końcowej części

uzasadnienia jako podstawę rozstrzygnięcia, ale także wcześniej, zaczynając swoje

rozważania, wskazał na to, że zgodnie z tym przepisem spóźniony wniosek lub

z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek podlega odrzuceniu. Nie można

zatem stwierdzić,

że

w

świetle

przytoczonej

argumentacji

Sąd

dokonał

merytorycznej oceny tego wniosku, uznając go za bezzasadny, chociaż błędnie

mówił o jego odrzuceniu.

Wobec tego nie ma podstaw do oceny, że zaskarżone postanowienie

pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Jest to tym bardziej niemożliwe,

że Sąd Apelacyjny orzekł w sentencji wyłącznie o odrzuceniu wniosku o doręczenie

wyroku z uzasadnieniem z pominięciem rozstrzygnięcia o wniosku o przywrócenie

terminu.

Na dokonaną przez Sąd Najwyższy ocenę nie ma jednak istotnego wpływu

zarzut braku odrębnego rozstrzygnięcia w sentencji postanowienia w przedmiocie

wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe postanowienie, niezależnie od treści

rozstrzygnięcia, nie podlegałoby bowiem odrębnemu zaskarżeniu (por. zwłaszcza

uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2000 r. sygn.

akt III ZP 1/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 1 oraz postanowienia Sądu Najwyższego

z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I CKN 367/99, OSNC 2000, nr 3, poz. 48

i z dnia 17 lipca 2009 r. sygn. akt IV CZ 50/09, niepubl.).

Wobec zasadności omówionych wyżej zarzutów zaskarżone postanowienie

wymagało uchylenia. Bezprzedmiotowe jest zatem dokonywanie na tym etapie

oceny zarzutów naruszenia art. 168 w zw. z art. 316 § 1 i art. 361 k.p.c., ponieważ

dotyczą one merytorycznej zasadności wniosku o przywrócenie terminu pod kątem

istnienia lub braku winy pozwanego, która dotychczas nie została jeszcze

dokonana przez Sąd Apelacyjny.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.