II CZ 83/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 83/12

POSTANOWIENIE

Dnia 20 lipca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący)

SSN Anna Owczarek

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi B. O. i H. O.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem

Sądu Okręgowego w S.

z dnia 23 grudnia 2008 r., wydanym w sprawie z wniosku B. O. i H. O.

przy uczestnictwie A. M. i S. M.

o rozgraniczenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 lipca 2012 r.,

zażalenia wnioskodawców (skarżących)

na postanowienie Sądu Okręgowego w S.

z dnia 13 stycznia 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

W dniu 25 listopada 2011 r. wnioskodawcy H. i B. małżonkowie O. wnieśli

skargę o wznowienie postępowania w sprawie z udziałem S. i A. małżonków M. o

rozgraniczenie, zakończonej postanowieniem Sądu Okręgowy z dnia 23 grudnia

2008

r.,

oddalającym

apelację

wnioskodawców od

postanowienia

Sądu

Rejonowego w Z. z dnia 16 września 2008 r. Skarżący domagali się uchylenia

postanowienia

Sądu

Rejonowego

i

przekazania

sprawy

do

ponownego

rozpoznania temu Sądowi. Jako podstawę skargi wskazali przyczyny restytucyjne

z art. 403 § 2 k.p.c. w postaci nowych okoliczności i środków dowodowych.

Podnieśli, że niekorzystne dla nich rozstrzygniecie zapadło na skutek oparcia

przez Sądy obu instancji ustaleń w zakresie przebiegu linii granicznej pomiędzy

działkami 108 i 70 oraz działkami 109 i 71 na ustaleniach i wnioskach opinii

sporządzonej wraz z operatem rozgraniczenia przez biegłego geodetę B. O.

Rzetelność tej opinii wnioskodawcy kwestionowali. Wyjaśnili też, że w dniu 31

sierpnia 2011 r. na ich prywatne zlecenie została przeprowadzona „analiza

operatu rozgraniczenia" działek przez Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych i

Kartograficznych „M.II" w Ł. prowadzone przez geodetę H. Z. Z analizy tej wynika,

iż biegły sądowy mgr inż. B. O. nie uwzględnił pomiarów sytuacyjnych z

operatu nr …, wymienionego w materiałach geodezyjnych i kartograficznych do

wykorzystania,

co

spowodowało,

że wyznaczona

przez

niego

granica

przechodząca przez punkty 468 – 1434 - 1435 przecina budynki na działkach

70 i 108 stanowiących własność wnioskodawców nawet o 0,40 m oraz że „mapa

sytuacyjna z projektem rozgraniczenia jest niezgodna ze stanem faktycznym na

gruncie co do położenia szczegółów sytuacyjnych działek 70 i 108”. Skarżący

argumentowali, że w toku postepowania przed Sądem Rejonowym,

wydaniem

rozstrzygnięcia

w

sprawie,

wnosili

przed

wielokrotnie o

dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego geodety, lecz ich wnioski nie

zostały uwzględnione. Wyjaśnili, że o nowych okolicznościach w postaci

prywatnej analizy H. Z. dowiedzieli

się w

dniu

31 sierpnia

2011 r.

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 13 stycznia 2012 r. odrzucił skargę

wnioskodawców uznając, że nie opiera się ona na ustawowej podstawie

wznowienia przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c., ponieważ zarzuty stawiane

w opinii

biegłego

Z. stanowią

ocenę

dowodu

przeprowadzonego

we

wcześniejszym postepowaniu, zweryfikowanego wówczas przez sąd i mogły być

wtedy przedstawione przez skarżących, także w formie prywatnej analizy.

Przedłożonego obecnie dokumentu nie można więc traktować jako nowej

okoliczności faktycznej ani też jako nowego środka dowodowego, nie jest to też

środek, który istniał w toku poprzedniego postępowania.

Zgłaszane przez wnioskodawców wnioski dowodowe o przeprowadzenie

dowodu z opinii innego biegłego geodety były przedmiotem kontroli instancyjnej.

Sąd Okręgowy

powołał

się

na

pogląd

Sądu

Najwyższego

wyrażony

w postanowieniu z dnia 28 października 1981 r., zgodnie z którym pominięcie

przez sąd środka dowodowego wskazanego przez stronę nie jest pozbawieniem

możności skorzystania z tego dowodu w poprzednim postępowaniu w rozumieniu

art. 403 § 2 k.p.c.

Od

powyższego

rozstrzygnięcia

zażalenie

wnieśli

wnioskodawcy

zarzucając naruszenie art. 403 § 2 k.p.c., które mogło mieć wpływ na wynik

sprawy, polegające na nieuwzględnieniu wykrycia

przez

wnioskodawców

w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej

Starostwa

Powiatowego

w

zbioru

Z. dokumentów

w

postaci

operatu

geodezyjnego nr …, na podstawie którego sporządzona została analiza

ujawniająca błędy opinii biegłego O. Za błędne uznali skarżący także przyjęcie, że

mogli wcześniej skorzystać z prywatnej opinii geodety, gdy tymczasem nie mieli

wiedzy o istnieniu powołanego operatu, ani dostępu do zbioru dokumentów w

którym się znajdował.

Skarżący argumentowali, że art. 403 § 2 k.p.c. nie

posłużył się określeniem „nowe okoliczności faktyczne” ani też „nowe środki

dowodowe”, co uzasadnia pogląd, że chodzi o okoliczności faktyczne lub środki

dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik prawomocnie zakończonej

sprawy,

a

z których

strona

nie

mogła

wówczas

skorzystać.

Zdaniem

wnioskodawców obojętne powinno być, czy środek dowodowy – opinia geodety –

istniała w czasie wyrokowania, czy powstała później. Operat geodezyjny, który był

podstawą analizy i został wykryty przez wnioskodawców, istniał w czasie, kiedy

toczyło się poprzednie postępowanie. Jego treść, jak wynika z opracowania

biegłego Z., dowodzi

wadliwości

opinii

biegłego

O. i wskazuje, że nie

korzystał on z tego operatu, mimo jego dostępności. W konkluzji wnioskodawcy

domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy

Sądowi

Okręgowemu

uczestników

do

postępowania

ponownego

rozpoznania

na

wnioskodawców

rzecz

oraz

zasądzenia

zwrotu

od

kosztów

postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według

norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Istotą argumentacji zawartej w zażaleniu jest twierdzenie, że podstawą

skargi nie jest fakt wydania opinii przez biegłego Z., lecz to, że po prawomocnym

zakończeniu postępowania odnaleziony został dokument geodezyjny, o którego

istnieniu skarżący nie wiedzieli wcześniej, chociaż istniał on już w czasie, kiedy

postępowanie to się toczyło. Sporządzona na zlecenie skarżących opinia biegłego

H. Z. służy jedynie wykazaniu, że nieuwzględniony operat miałby wpływ na treść

zapadłego orzeczenia.

Przyjmując powyższe wyjaśnienie co do uzasadnienia podstawy, na jakiej

oparta została skarga stwierdzić należy, że także tak sprecyzowana podstawa

wznowieniowa w rzeczywistości nie występuje. Przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c.

możliwość żądania wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności

faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik

sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu

stanowi przesłankę, która nie uległa zmianom od chwili wejścia w życie kodeksu

postępowania cywilnego i której wykładnia jest utrwalona i stabilna. Później

wykryte dowody, to dowody istniejące już w czasie prowadzenia zakończonego

prawomocnie postępowania lecz wówczas stronie nie znane. Tymczasem, jak

wynika z treści dokumentów zawartych w aktach sprawy, której wznowienia

skarżący się domagają, operat geodezyjny nr …, wskazywany jako tego rodzaju

dowód, był dokumentem, o którego sporządzeniu i złożeniu do zasobów

geodezyjnych skarżący wiedzieli zanim jeszcze zostało wszczęte postępowanie

sądowe o rozgraniczenie w niniejszej sprawie. Dokument ten, autorstwa geodety

B. Z., wykonany został w toku i na potrzeby postępowania rozgraniczeniowego –

administracyjnego, które nie doprowadziło do uzgodnienia granicy i którego

konsekwencją było postępowanie sądowe w sprawie I Ns … . Informacja o tym

dokumencie znajduje się w piśmie przekazującym sprawę rozgraniczenia sądowi

(k. 2 akt Ns … Sądu Rejonowego w Z.). Ta sama informacja jest zamieszczona w

decyzji Prezydenta miasta Z. …. z 26 września 2006 r. o umorzeniu postępowania

wszczętego na wniosek B. i H. O. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości i

przekazaniu sprawy do rozpatrzenia sądowi w Z. (k. 3). Decyzja była doręczona

skarżącym przed organ administracyjny, a ponadto kserokopie dokumentów

wydawał wnioskodawczyni sąd.

W rezultacie także w wypadku przypisania statusu dowodu, mającego

wypełnić przesłankę z art. 403 § 2 k.p.c., dokumentacji geodezyjnej, a nie opinii

biegłego

Z.,

nie

zostały

spełnione

wymagania

wskazane

w powyższym

przepisie, ponieważ strony dysponowały wiedzą o tym dowodzie i mogły się

nim posłużyć w toku zakończonego postępowania o rozgraniczenie.

W tych względów zażalenie należało oddalić na podstawie art. 394 1 § 3

k.p.c. w zw. z art. 398 14 k.p.c., zaskarżone postanowienie odpowiadało bowiem

prawu.