II CZ 83/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 83/10

POSTANOWIENIE

Dnia 8 września 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Marian Kocon

w sprawie z powództwa R.(...) - Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.

przeciwko A. R.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 września 2010 r.,

zażalenia strony powodowej

postanowienie o kosztach zawarte w pkt 1b, 2 i 3

wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt II Ca (…)

1. odrzuca zażalenie w części zaskarżającej rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1b

wyroku,

2. oddala zażalenie w pozostałej części,

3. zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanej kwotę 240 (dwieście

czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 9 lutego 2010 r. w punkcie pierwszym

zmienił wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 lipca 2009 r., którym Sąd oddalił skargę

pozwanej A. R. o wznowienie postępowania w ten sposób, że: a) w punkcie I zmienił

wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 6 października 2008 r. w punkcie I i III w ten

sposób, że powództwo R.(...) Sp. z o.o. oddalił, b) w punkcie II w ten sposób, że

zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 2 400 zł tytułem kosztów zastępstwa

procesowego przed Sądem pierwszej instancji. W punkcie drugim zasądził od powódki

na rzecz pozwanej kwotę 1 200 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego przed

Sądem drugiej instancji. Postanowieniem z dnia 15 marca 2010 r. wyrok Sądu

Okręgowego w S. z dnia 9 lutego 2010 r. został uzupełniony w ten sposób, że po

punkcie drugim dodano punkt trzeci, w którym zasądzono od powódki na rzecz

pozwanej kwotę 1674 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty od skargi o wznowienie

postępowania oraz kwotę 1674 zł tytułem opłaty od apelacji.

W zażaleniu powódka zaskarżyła rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w punkcie

1b, 2 i 3. Zarzuciła naruszenie art. 98 § 1, 109 § 1 oraz 102 k.p.c. i wniosła o zmianę

zaskarżonego postanowienia przez jego uchylenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie w części odnoszącej się do punktu 1b zaskarżonego rozstrzygnięcia

podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 394 1 § 1 pkt 2 k.p.c.,

zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie Sądu drugiej instancji co

kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W

punkcie 1b Sąd Okręgowy orzekł zaś o kosztach, o których rozstrzygał Sąd pierwszej

instancji.

Zażalenie w pozostałym zakresie okazało się zaś nieuzasadnione. Zasadą

w procesie cywilnym jest, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić

przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw

i celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.). Tylko w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd

może zasądzić od strony przegrywającej część kosztów procesu albo nie obciążać jej w

ogóle kosztami (art. 102 k.p.c.). Przepis art. 102 k.p.c. jako szczególny nie podlega

wykładni rozszerzającej. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się

stosowanie art. 102 k.p.c., gdy strona przegrywająca znajduje się w wyjątkowo ciężkiej

sytuacji majątkowej, a wytaczając powództwo była subiektywnie przeświadczona o

słuszności dochodzonego roszczenia, natomiast strona przegrywająca korzystała ze

stałej obsługi prawnej i nie poniosła dodatkowych nakładów na prowadzenie procesu

(wyrok SN z dnia 17 listopada 1972 r., I PR 423/72, OSNCP 1973, nr 7-8, poz. 138), gdy

dochodzone roszczenie wynika z niejasno sformułowanych przepisów (wyrok SN z dnia

6 grudnia 1973 r., I PR 456/73, OSNCP 1974, nr 9, poz. 154), gdy sprawa ma wątpliwy i

dyskusyjny charakter (postanowienie SN z dnia z 27 kwietnia 1971 r., I PZ 17/71,

OSNCP 1971, nr 12, poz. 222). W sprawie takie okoliczności nie wystąpiły.

Skoro w postępowaniu wznowionym wniesioną skargą, mimo że roszczenie

będące przedmiotem sporu zostało zaspokojone, powódka nie cofnęła pozwu, to Sąd

musiał oddalić powództwo, a stronę powodową potraktować jako przegrywającą proces.

Zasądzając koszty procesu na podstawie art. 98 k.p.c. nie naruszył więc tego przepisu.

Z przytoczonych względów orzeczono, jak w sentencji (art. 398 16 § 1 w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1 i 2 w zw. z art. 108 § 1 i art. 39821 k.p.c.).