II CZ 81/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 81/04

POSTANOWIENIE

Dnia 22 lipca 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Helena Ciepła (przewodniczący)

SSN Iwona Koper (sprawozdawca)

SSN Henryk Pietrzkowski

w sprawie z powództwa M. i M. małżonków K.

przeciwko W. i Z. małżonkom D.

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 22 lipca 2004 r.,

zażalenia powodów

na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł.

z dnia 21 stycznia 2004 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie w części odrzucającej wnioski

powodów o przywrócenie terminu oraz o doręczenie odpisu

wyroku z uzasadnieniem.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2004 r. Sąd Okręgowy w Ł. odrzucił

wnioski powodów o przywrócenie terminu do złożenie wniosku o doręczenie odpisu

wyroku z dnia 17 października 2003 r. z uzasadnieniem, oraz o doręczenie odpisu

tego wyroku.

W jego uzasadnieniu wskazał, że skoro powodowie upatrują przyczyny

uchybienia terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia tylko

w niewłaściwym działaniu ich pełnomocnika, ten zaś przyznał, że nie miał żadnych

przeszkód

do

terminowego

złożenia

wniosku

poza

własną

oceną

o bezpodstawności ewentualnej kasacji, co potwierdzają dokonane ustalenia, to

skutki uchybienia obciążają powodów. W tym stanie rzeczy powodowie nie mogą

żądać przywrócenia terminu, zatem ich wniosek jest niedopuszczalny i podlega

odrzuceniu na podstawie art. 171 k.p.c. To z kolei prowadzi do odrzucenia

spóźnionego, bo złożonego dopiero w dniu 12 grudnia 2003 r. wniosku o

doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem.

Powyższe postanowienie zaskarżone zostało przez powodów w części

orzekającej o odrzuceniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem.

W zażaleniu skarżący zarzucili naruszenie art. 171 k.p.c. przez błędne jego

zastosowanie polegające na przyjęciu, że wniosek powodów o przywrócenie

terminu jest niedopuszczalny z mocy ustawy i jako taki podlega odrzuceniu, gdy

tymczasem podlegał on merytorycznemu rozpoznaniu. Na podstawie art. 380 k.p.c.

wnieśli o rozpoznanie postanowienia Sądu Okręgowego w przedmiocie odrzucenia

wniosku powodów o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie

wyroku z uzasadnieniem oraz o jego uchylenie, a w konsekwencji o uchylenie

postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku

z uzasadnieniem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie rozstrzyga dwie odrębne kwestie związane

z różnymi czynnościami procesowymi, a to z wnioskiem o przywrócenie terminu

do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, oraz

z wnioskiem o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Formalna skuteczność

wniesionego zażalenia zależy od skuteczności wniosku o przywrócenie terminu,

dlatego też podniesione przez skarżących zarzuty odnośnie do rozstrzygnięcia

o odrzuceniu wniosku o przywróceniu terminu, podlegają – zgodnie z wnioskiem

zażalenia – kontroli Sądu Najwyższego w pierwszej kolejności.

Zgodnie z art. 171 k.p.c. wniosek o przywrócenie terminu podlega

odrzuceniu gdy jest spóźniony lub niedopuszczalny z mocy ustawy, co ma miejsce,

gdy z przepisu ustawy wynika jego bezprzedmiotowość (art. 171 k.p.c.). Brak winy

w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej stanowi merytoryczną

przesłankę oceny wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie do art. 168 § 1 k.p.c.

sąd może uwzględnić wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu do

dokonania czynności procesowej jedynie wówczas gdy uchybienie to nastąpiło bez

jej winy. W razie stwierdzenia przez sąd braku tej przesłanki wniosek podlega

oddaleniu. Pojecie winy należy rozumieć szeroko rozciągając je także na

pełnomocnika. Jeżeli zatem strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to

przy ustalaniu jej winy należy mieć na uwadze zarówno działania pełnomocnika jak

i zaniechania osób, którymi się on posługuje. Obciążają one samą stronę i nie

uwalniają jej od winy w niezachowaniu terminu.

W tej sytuacji odrzucenie wniosku o doręczenie powodom wyroku

z uzasadnieniem w następstwie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu trafnie

ocenione zostało w zażaleniu jako wadliwe. Nie można także odmówić racji

skarżącym, o ile podnoszą, że ocena zasadności wniosku o przywrócenie terminu

powinna uwzględniać jego podstawy faktyczne, także w zakresie innych

wskazanych w nim, a nie rozpoznanych przez Sąd Okręgowy, przyczyn

niedotrzymania terminu, związanych z niedyspozycja chorobowa powodów.

Powyższe względy uzasadniają uchylenie zaskarżonego postanowienia

w odniesieniu do obu zawartych w nim orzeczeń (art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397

§ 2 k.p.c. i art. 39318 § 3 k.p.c.).