II CZ 79/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 79/09

POSTANOWIENIE

Dnia 3 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie z powództwa T. K. przeciwko T. K. i L. K.

o rozwiązanie umowy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2010 r.,

zażalenia powódki

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2009 r. odrzucił zażalenie

powódki na postanowienie z dnia 7 sierpnia 2009 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej

wniesionej w dniu 24 lipca 2009 r. od wyroku tego Sądu. Rozstrzygnięcie uzasadnione

zostało stwierdzeniem, że skoro skarga nie została opłacona to trafnie została

odrzucona. Wprawdzie stanowiący podstawę odrzucenia skargi przepis art.130 2 § 3

k.p.c. został z dniem 1 lipca 2009 r. uchylony przez ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. o

zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, dalej

jako „ustawa zmieniająca” (Dz.U. Nr 234, poz. 1571), to jednak zgodnie z art. 8 ust. 1 tej

ustawy jej przepisy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie

ustawy, a więc z dniem 1 lipca 2009 r. Oznacza to, że wniesiona w sprawie wszczętej

przed 1 lipca 2009 r. nieopłacona skarga kasacyjna podlega odrzuceniu.

Rozpoznając zażalenie powódki, zawierające zarzut naruszenia art. 130 2 § 3

k.p.c. przez jego zastosowanie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podzielić należy pogląd pełnomocnika skarżącej, że nie było podstaw do

zastosowania art. 1302 § 3 k.p.c., bowiem z dniem 1 lipca 2009 r. przepis ten został

uchylony, a postępowanie kasacyjne wszczęte wniesieniem skargi kasacyjnej w dniu 1

lipca 2009 r. i później jest w rozumieniu art.8 ust.1 ustawy zmieniającej „postępowaniem

wszczętym po dniu wejścia w życie ustawy”, zważywszy na odrębny i samodzielny

charakter postępowania kasacyjnego (zob. uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, OSNC 2008, nr 11, poz.

122).

Luki powstałej po uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c. ustawodawca nie wypełnił żadną

regulacją, w wyniku czego od dnia 1 lipca 2009 r. Kodeks postępowania cywilnego nie

normuje skutków sytuacji procesowej polegającej na wniesieniu przez adwokata (radcę

prawnego, rzecznika patentowego) środków odwoławczych lub środków zaskarżenia

bez uiszczenia należnej opłaty stałej albo stosunkowej

Możliwe zatem do obrony są dwa rozwiązania. Według pierwszego zastosowanie

miałby art.1302 § 1 i 2 k.p.c. co oznaczałoby, że skarga kasacyjna powinna zostać

odrzucona bez wzywania do uiszczenia opłaty, ale z możliwością uiszczenia brakującej

opłaty w terminie tygodniowym od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu, co

spowodowałoby, że skarga wywoła skutek od daty pierwotnego jej wniesienia. Według

drugiego rozwiązania, do którego Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie

się przychyla – zastosowanie powinien znaleźć art. 130 § 1 k.p.c. z modyfikacją

dotyczącą właściwego rygoru, a zatem nie zwrotu skargi, lecz jej odrzucenie w wypadku

nieuiszczenia opłaty w terminie wskazanym w tym przepisie. Rozwiązanie takie nie

narusza zasady, że szczególne wymagania oraz ograniczenia uprawnień procesowych

stron powinny wyraźnie wynikać z ustawy oraz że nie należy w drodze analogii

stosować przepisów przewidujących takie ograniczenia.

Z omówionych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie na

podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.