II CZ 78/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 78/06

POSTANOWIENIE

Dnia 16 listopada 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący,

sprawozdawca)

SSN Zbigniew Kwaśniewski

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej "U."

przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości położonej przy ul. P.

i z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej "U."

przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości położonej przy ul. P.

o uchylenie uchwał,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 16 listopada 2006 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł.

z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem z dnia 8 czerwca 2006 r., odrzucił

skargę kasacyjną pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 14 marca

2006 r. W uzasadnieniu podkreślił, że zgodnie z art. 3981 § 1 oraz 3982 § 1 k.p.c.,

od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku strona może

wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, jednakże skarga kasacyjna nie

przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu

zaskarżenia jest niższa niż 50.000 złotych. W niniejszej sprawie wartość przedmiotu

zaskarżenia była równa wartości przedmiotu sporu i wyniosła po 21.000 złotych w

stosunku do każdej z pozwanych wspólnot mieszkaniowych. W tej sytuacji

należało uznać, stosownie do powołanych przepisów, że z uwagi na zbyt niską

wartość przedmiotu zaskarżenia w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna nie

przysługuje.

Pełnomocnik pozwanych w zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego

w Ł. stwierdził, że powództwa o uchylenie uchwał wniesione w niniejszej sprawie

zmierzają do przywrócenia zarządu nieruchomością odebranego zaskarżonymi

uchwałami. Skutkiem zaś ich uchylenia jest ukształtowanie stosunku prawnego

pomiędzy spółdzielnią a pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości w zakresie

jej zarządu. Wśród powództw o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa

wymienia się np. uchylenie uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni, co per

analogiam można odnieść do uchylenia uchwały innego gremium, jakim jest

wspólnota mieszkaniowa. W obu wypadkach ustawodawca przewidział w przepisie

szczególnym drogę sądową do badania zgodności z prawem uchwały w trybie

powództw o jej uchylenie, a skutkiem orzeczenia jest ukształtowanie stosunku

prawnego. W następstwie oczekiwanego przez stronę powodową rozstrzygnięcia

Spółdzielnia sprawowałaby zarząd nieruchomościami. Zarząd ten, jak stanowi art.

27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jest sprawowany jak zarząd

powierzony, z mocy ustawy. Powierzenie zarządu oznacza zaś zaciągnięcie

pewnego węzła obligacyjnego, a więc wejście w sferę zobowiązań, a nie praw

majątkowych. Z tego powodu należy uznać, iż Spółdzielnia nie dochodzi

w niniejszym procesie roszczeń z tytułu jej praw majątkowych ani zasądzenia

świadczeń. W tych okolicznościach, zdaniem pełnomocnika pozwanych, określenie

wartości przedmiotu sporu przez stronę powodową byłoby nielogiczne. Dodać

należy, iż określenie wartości przedmiotu sporu ma istotne znaczenie dla określenia

wysokości wpisu przy zastosowaniu reguł, o których mowa w art. 19-24 k.p.c.

W sprawie niniejszej, tj. w sytuacji, gdy wpis jest stały, a powódka nie dochodzi

żadnej kwoty i nie ma roszczeń, o których mowa w wymienionych przepisach,

a wartość przedmiotu sporu nie została w żaden sposób uzasadniona, stanowi to

kolejny argument za trafnością zażalenia. W konkluzji pełnomocnik pozwanych

podkreślił, że sprawy o uchylenie uchwał wspólnot mieszkaniowych podlegają

rozpoznaniu w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie wniesione przez uczestnika postępowania nie zasługuje na

uwzględnienie.

Argumentacja pozwanych opiera się na stwierdzeniu, że wskazana przez

powódkę wartość przedmiotu sporu jest niewłaściwa w stosunku do charakteru

żądania pozwu. Niniejsza sprawa od początku dotyczyła uchylenia uchwał

wspólnot mieszkaniowych. W obu połączonych do wspólnego rozpoznania

i rozstrzygnięcia sprawach określono wartość przedmiotu sporu na kwoty po

21.000 zł.

Zgodnie z treścią art. 25 § 2 k.p.c., regulującego sprawdzenie wartości

przedmiotu sporu, „po doręczeniu pozwu sprawdzenie nastąpić może jedynie na

zarzut pozwanego, zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy”.

W pierwszym piśmie pozwanych złożonym w sprawie (sprzeciwie od wyroku

zaocznego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia) taki

wniosek nie został złożony. Na marginesie należy zauważyć, że w tym piśmie

pozwane wniosły jedynie o uchylenie wyroku zaocznego, natomiast nie wniosły

wprost o oddalenie powództwa, które to żądanie byłoby wyraźnym wdaniem się

w spór co do istoty sprawy. Jednak bez względu na to, czy żądanie uchylenia

wyroku zaocznego zinterpretować jako obejmujące także dalej idący wniosek

o oddalenie powództwa, czy też poszukiwać wyraźnie złożonego wniosku

pozwanych w rozważanej kwestii, trzeba stwierdzić, że pozwane przed wdaniem

się w spór co do istoty sprawy nie zgłosiły zarzutu dotyczącego sprawdzenia

wartości przedmiotu sporu. Kwestionowanie obecnie wartości przedmiotu sporu

jako

nieadekwatnej

do

charakteru

sprawy

jest

wobec

tego

spóźnione.

W konsekwencji, skoro wartość przedmiotu zaskarżenia nie może być wyższa niż

wartość przedmiotu sporu, nie można na obecnym etapie postępowania podnosić,

że wartość przedmiotu zaskarżenia pozostaje bez znaczenia dla dopuszczalności

wniesienia skargi kasacyjnej, ponieważ sprawa nie jest sprawą o prawa majątkowe

w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c.

Niezależnie od powyższego należy uznać, że w orzecznictwie Sądu

Najwyższego w sprawach o uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej oraz

o ustalenie nieistnienia albo nieważności takiej uchwały jest przyjęte każdorazowe

badanie przedmiotu uchwały i na tej podstawie dokonywanie oceny, czy sprawa ma

charakter

sporu

o

prawa

majątkowe,

czy

też

o

prawa

niemajątkowe.

Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy m. in. w postanowieniu z dnia 27 lutego

2001 r., V CZ 4/01 (OSNC 2001, nr 7-8, poz. 124), postanowieniu z dnia 11 lutego

2003 r., V CZ 208/02 (nie publ.), uchwale z dnia 7 stycznia 2004 r., III CZP 100/03

(OSNC 2005, nr 2, poz. 29), uchwale z dnia 9 grudnia 2005 r., III CZP 111/05

(dotychczas nie publ.), postanowieniu z dnia 26 stycznia 2006 r., V CSK 53/05 (nie

publ.) i postanowieniu z dnia 5 października 2006 r., IV CSK 110/06 (nie publ.). W

niniejszej sprawie z samego przedmiotu uchwały, mianowicie powierzenia zarządu

(zob. art. 18 ustawy o własności lokali), nie wynika w sposób jednoznaczny

niemajątkowy charakter sprawy. Nawet bowiem gdyby dostrzegać w żądaniu

uchylenia

uchwały określone

elementy niemajątkowe,

to trudno pominąć

okoliczność, że powierzenie zarządu wiąże się z dokonywaniem licznych czynności

prawnych i faktycznych o charakterze niemal wyłącznie majątkowym.

Zażalenie podlegało więc oddaleniu na podstawie art. 398 14 k.p.c. w zw.

z art. 3941 § 1 i 3 k.p.c.