II CZ 74/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 74/12

POSTANOWIENIE

Dnia 20 lipca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący)

SSN Anna Owczarek (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie ze skargi M. R.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnej ugody

zawartej w dniu 19 listopada 2009 r. przed Sądem Rejonowym w Z.

w sprawie z powództwa A. K.

przeciwko M.R.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 lipca 2012 r.,

zażalenia pozwanej (skarżącej)

na postanowienie Sądu Rejonowego

z dnia 8 grudnia 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r. odrzucił

zażalenie M. R. z dnia 23 sierpnia 2011 r. na postanowienie tegoż Sądu z dnia 5

sierpnia 2011 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie z dnia 20

czerwca 2011 r. w przedmiocie odrzucenia skargi o stwierdzenie niegodności z

prawem prawomocnego orzeczenia - wobec nieuzupełnienia w wyznaczonym

terminie braków zażalenia poprzez dołączenie jego odpisu.

Bezsporne jest że M. R. w piśmie procesowym z dnia 29 stycznia 2011 r.

sporządzonym osobiście zgłosiła żądanie „uchylenia i stwierdzenia niezgodności

orzeczenia - ugody sądowej" zawartej w dniu 19 listopada 2009 r. przed Sądem

Rejonowym. Pismo powyższe Sąd zakwalifikował jako skargę o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i postanowieniem z dnia 20

czerwca 2011 r. odrzucił ją w braku zdolności postulacyjnej pozwanej. W zażaleniu

na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła, że „nie zgadza się z zawartą

ugodą" i wnosi o „uznanie skargi i swoich w pełni uzasadnionych roszczeń". W

związku z odrzuceniem zażalenia z powodu nieuzupełnienia braków formalnych

skarżąca zarzuciła, że w terminie złożyła zażalenie z odpisami w wymaganej ilości

ale nie jest w stanie określić co się z nimi stało i złożyła wymagany odpis dla strony

przeciwnej.

Sąd Najwyższy zważył:

Postępowanie

ze

skargi

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego orzeczenia jest postępowaniem szczególnym, toczącym się przed

Sądem Najwyższym, nie mieszczącym się w toku postępowania instancyjnego,

co wynika ze szczególnego charakteru tej skargi. Przewidziany w art. 87 1 § 1 k.p.c.

przymus adwokacko-radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem

Najwyższym, w tym podejmowanego przed sądem niższej instancji, a więc także

zainicjowanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku

i

toczącego

się

w

jego

ramach

postępowania

zażaleniowego.

W postępowaniu powyższym obowiązują jednakże ogólne zasady dotyczące

wnoszenia pism procesowych i uzupełniania ich braków formalnych. Nie ulega

wątpliwości, że braki formalne zażalenia, mimo wezwania nie zostały usunięte

w zakreślonym terminie. Ich uzupełnienie na etapie postępowania odwoławczego

należy uznać za spóźnione, co skutkuje oddaleniem zażalenia jako pozbawionego

uzasadnionych podstaw na mocy art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art.

42412 k.p.c.

Niemniej zauważyć trzeba, że zasadnicze wątpliwości, z uwagi na treść

wniosku i jego uzasadnienie, budzi kwalifikacja punktu 1) pisma M. R. z dnia 29

stycznia 2011 r., wyłączonego z akt sprawy I C …., jako skargi o stwierdzenie

niegodności z prawem prawomocnego orzeczenia i nadanie jej biegu właściwego

dla wskazanego nadzwyczajnego środka procesowego. Pismo powyższe, złożone

w sprawie sygn. akt I C …. o odszkodowanie i zapłatę, zostało zatytułowane jako

„Wniosek dowodowy w sprawie ze stwierdzeniem niezgodności orzeczenia - ugody

sądowej z dnia 19 listopada 2009 r.", w punkcie pierwszym zawierało wniosek o

„uchylenie i stwierdzenie niezgodności orzeczenia - ugody sądowej". W

następstwie ugody, zawartej w sprawie sygn. akt I C …. Sąd Rejonowy w Z.

postanowieniem z dnia 19 listopada 2009 r. uchylił nakaz zapłaty z dnia 29 lipca

2009 r., wydany w postępowaniu nakazowym i umorzył postępowanie. Wskazane

postanowienie nie zostało zaskarżone w toku instancji i jest prawomocne.

Pozwana M. R. działała w powyższej sprawie samodzielnie co, i w braku podjęcia

przez Sąd czynności zmierzających do udzielenia pouczeń co do podejmowanych

przez nią czynności procesowych, mogło lec u podstaw nieadekwatnego

posługiwania się zwrotami języka prawnego w złożonym piśmie procesowym. W

szczególności budzi wątpliwości, czy rzeczywistym zamiarem skarżącej nie było

wniesienie zażalenia na wskazane postanowienie bądź uzasadnienie podstawy

faktycznej i prawnej powództwa wytoczonego przez nią w sprawie sygn. akt I C ….,

skoro jednocześnie powoływała się na częściowe wykonanie ugody i istnienie

wzajemnych roszczeń dotyczących nieruchomości. W załączonych aktach znajduje

się ponadto pismo M. R. z dnia 9 października 2010 r. oznaczone jako

„Oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli" zawartego

we wskazanej ugodzie z powołaniem na wadę oświadczenia woli w postaci błędu.

Okoliczności powyższe nie powinny ujść uwadze Sądu i wymagają wyjaśnienia po

zwrocie akt.

jw