II CZ 68/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 68/05

POSTANOWIENIE

Dnia 5 sierpnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa W. M., C. M. i M. M.

przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie X. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu

niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 sierpnia 2005 r., zażalenia strony pozwanej na

postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 kwietnia 2005 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w S. odrzucił apelację pozwanego

Skarbu Państwa – Wojewody X. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 18 lutego 2005 r.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego apelacja pozwanego jest dotknięta nieusuwalnym brakiem,

gdyż we wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego wyroku nie wskazano zakresu

żądanej zmiany lub uchylenia. W tej sytuacji, mając na uwadze, że apelacja została

sporządzona przez radcę prawnego, zgodnie z art. 370 1 k.p.c. w związku z art. 373

k.p.c., podlega ona odrzuceniu. W zażaleniu pozwany domagał się uchylenia

zaskarżonego postanowienia, gdyż jego zdaniem apelacja wniesiona przez niego

spełnia wszystkie wymogi określone w art. 368 § 1 k.p.c. W odpowiedzi na apelację

strona powodowa wniosła o oddalenie zażalenia pozwanego jako bezzasadnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie strony pozwanej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art.

368 § 1 pkt 1 k.p.c., w apelacji należy wskazać czy wyrok od którego jest ona wnoszona

zaskarża się w całości, czy w części. Natomiast przepis art. 368 § 1 pkt 5 wymaga, aby

apelacja zawierała również wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku z zaznaczeniem

zakresu żądanej zmiany lub uchylenia.

Pozostaje poza sporem, że pozwany wskazał w apelacji, iż zaskarża wyrok Sądu

Okręgowego w S. z dania 18 lutego 2005 r., w całości. W apelacji pozwany wniósł o

zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa lub ewentualnie o jego uchylenie.

Wprawdzie formułując wnioski apelacji nie użyto w niej słowa, iż chodzi o zmianę lub

uchylenie wyroku w całości, ale wbrew odmiennej opinii Sądu Apelacyjnego, nie jest to

brak apelacji, który może być podstawą jej odrzucenia. Z treści apelacji, w szczególności

z faktu, iż wyrok od którego została ona wniesiona, został zaskarżony w całości oraz ze

stwierdzenia, że pozwany wnosi o zmianę tego wyroku i oddalenie powództwa, wynika

w sposób jednoznaczny zakres żądania zawartego w apelacji. Przepis art. 368 § 1 pkt 5

k.p.c. nie może być zaś rozumiany jako powodujący konieczność powtarzania

oczywistych sformułowań. Jeżeli więc wnioski zawarte w apelacji oraz sformułowanie

żądania apelacji pozwalają na ustalenie, w sposób nie budzący wątpliwości, jaki jest

zakres żądań strony wnoszącej apelację, nie można przywiązywać nadmiernej wagi do

braku stwierdzenia, iż zaskarżony wyrok ma być zmieniony lub uchylony w całości.

Ustawodawca nakazuje bowiem stronie wnoszącej apelację, aby z jej wniosków wynikał

zakres żądanej zmiany lub uchylenia. Wniosek, o którym mowa w art. 368 § 1 pkt 5

k.p.c. nie może zaś być interpretowany w oderwaniu od zakresu zaskarżenia apelacji.

W sytuacji więc gdy wnoszący apelację zaskarża w całości wyrok, a nadto

dodatkowo wskazuje, że wnosi o zmianę tego wyroku i oddalenie powództwa, to nie

ulega wątpliwości jaki jest zakres jego żądania. Nawet więc bez użycia słowa, że wyrok

od którego wnoszona jest apelacja ma być zmieniony lub uchylony w całości, nie budzi

to wątpliwości. W tej sytuacji przywiązywanie do braku tego słowa tak daleko idących

skutków, jak uczynił to Sąd Apelacyjny, nie pozostaje w zgodzie z ideą racjonalnego

ustawodawcy, który tworzy przepisy postępowania po to, aby ułatwić stronom i sądowi

rozpoznającemu sprawę, jej rozstrzygnięcie, a nie po to, aby przy pomocy tych

przepisów pozbawiać stronę jednego z najważniejszych jej uprawnień jakim jest

możliwość skorzystania z kontroli instancyjnej, poprzez wykładnię ściśle literalną tych

przepisów, oderwaną od celu jakiemu mają one służyć.