II CZ 67/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 67/08

POSTANOWIENIE

Dnia 30 września 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Helena Ciepła (przewodniczący)

SSN Marian Kocon

SSN Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi E. K. i J. S.

o

wznowienie

postępowania

zakończonego

prawomocnym

wyrokiem

Sądu

Apelacyjnego z dnia 6 lutego 2006 r. sygn. akt I ACa (…) wydanym w sprawie z

powództwa E. K. i J. S.

przeciwko Kopalni Węgla K.(...) - Spółce Akcyjnej w K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 września 2008 r.,

zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 5 czerwca 2008 r.,

sygn. akt I ACa (…),

oddala zażalenie

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008 r. odrzucił skargę o

wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 6

lutego 2006 r., wydanym w sprawie z powództwa E. K. i J. S. przeciwko Kopalni Węgla

K.(...) S.A. w K.

W skardze z dnia 20 maja 2008 r. zarzut nieważność postępowania (art. 405

k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 2, 4, 5 k.p.c.) uzasadniony został stwierdzeniem, że z dniem

31 października 2002 r., tj. z chwilą przejścia na emeryturę prezesa zarządu pozwanej

spółki nie miała ona zdolności sądowej i procesowej. Powodowie nadto podnieśli, że

pełnomocnictwo udzielone dnia 7 września 2000 r. adwokatowi, który reprezentował

stronę pozwaną „stało się nieważne” z dniem przejścia prezesa pozwanej spółki na

emeryturę. Nowe pełnomocnictwo udzielone adwokatowi przez zarząd strony pozwanej,

złożone zostało przy piśmie wniesionym do sądu drugiej instancji w dniu 13 września

2006 r., co zdaniem skarżących oznacza, że strona pozwana nie była należycie

reprezentowana zarówno w postępowaniu przed sądem pierwszej jak i drugiej instancji.

Sąd Apelacyjny, badając wniesioną skargę stwierdził, że w przypadku

wznowienia postępowania z powodu nieważności (art. 401 k.p.c.) termin do wniesienia

skargi opartej na podstawie z art. 401 pkt 2 k.p.c. rozpoczyna bieg - zgodnie z art. 407

k.p.c. - w dniu, w którym strona dowiedziała się o wyroku. Z protokołu ogłoszenia wyroku

Sądu Apelacyjnego z dnia 6 lutego 2006 r. wynika, że powodowie stawili się osobiście,

zatem dowiedzieli się o wyroku w dniu jego ogłoszenia. Odpisy wyroku z uzasadnieniem

doręczone zostały powodom w dniu 22 marca 2006 r. Powodowie, składając w dniu 20

maja 2008 r. skargę o wznowienie postępowania uchybili zatem trzymiesięcznemu

terminowi do jej wniesienia. Skarga podlegała więc odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1

k.p.c.

W zażaleniu na to postanowienie powodowie stwierdzili, że stanowisko Sądu

Apelacyjnego jest nieuzasadnione, gdyż - zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c. - skargę

o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w

którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, nie zaś - jak przyjął Sąd

Apelacyjny - od dnia, w którym strona dowiedziała się o wyroku. Powodowie podnieśli,

że

o

posługiwaniu

się

przez

pełnomocnika

strony

pozwanej

„nieważnym

pełnomocnictwem” powzięli wiadomość, przeglądając akta sprawy w dniach 22-25

lutego 2008 roku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Początek biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zależy

od podstawy wznowienia (art. 407 k.p.c.). Skarżący żądali wznowienia postępowania z

powodu nieważności, twierdząc, że ich przeciwnik procesowy w toku postępowania

sądowego utracił zdolność sądową i procesową (art. 401 k.p.c.). Trzymiesięczny termin

do wniesienia skargi opartej na tej podstawie wznowienia liczy się – zgodnie z art. 407 §

1 k.p.c. – od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Skoro

skarżący twierdzą, że o tej podstawie wznowienia dowiedzieli się w dniach 22-25 lutego

2008 r., natomiast skargę wnieśli w dniu 20 maja 2008 r., to w przypadku potwierdzenia

tych okoliczności należałoby przyjąć, że skarga złożona została w terminie. Sąd

Apelacyjny nie badał okoliczności dotyczących tej podstawy wznowienia oraz

zachowania terminu skargi opartej na wspomnianej podstawie.

Pamiętając o tym, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób

odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie

wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1968 r., I CZ

122/67, OSNCP 1968, nr 8-9, poz. 154), należało uznać, że skarga powodów nie

została oparta na ustawowej podstawie, skoro - wbrew twierdzeniom skarżących strona pozwana na żadnym etapie postępowania sądowego nie utraciła ani zdolności

sądowej, ani zdolności procesowej. Okoliczność, że prezes zarządu pozwanej spółki

przeszedł na emeryturę nie stanowi przyczyny powodującej utratę przez stronę, która

jest osobą prawną jej zdolności sądowej i procesowej.

Skarżący żądali wznowienia postępowania także z powodu nieważności

wywołanej brakiem należytej reprezentacji strony pozwanej (art. 401 pkt 2 k.p.c.).

Skarga o wznowienia postępowania z powodu nieważności wywołanej brakiem należytej

reprezentacji (art. 401 pkt 2 k.p.c.) przysługuje w terminie wskazanym w art. 407 k.p.c.

tylko tej stronie, która była nienależycie reprezentowana i przez to ona sama lub jej

organ lub ewentualny przedstawiciel ustawowy nie wiedzieli o toczącym się

postępowaniu. Tylko taka strona może znaleźć się w sytuacji, o której mowa w art. 407

k.p.c., bowiem tylko do takiej strony może odnosić się sformułowanie „dowiedziała się o

wyroku”. W przeciwnym razie nie byłoby w ogóle możliwe obliczanie terminu

przewidzianego w art. 407 § 1 in fine k.p.c. Powodowie nie znaleźli się w takiej sytuacji,

nie mogą więc opierać skargi o wznowienie na tej podstawie, co oznacza, że wskazany

przez nich sposób obliczania terminu do wniesienia skargi nie mógł mieć zastosowania.

Z

przytoczonych

względów

zaskarżone

postanowienie,

mimo

błędnego

uzasadnienia, odpowiada prawu. Zażalenie podlegało więc oddaleniu (art. 398 14 w zw. z

art. 3941 § 3 k.p.c.).