II CZ 65/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 65/09

POSTANOWIENIE

Dnia 18 listopada 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi H. K.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu

Apelacyjnego w […] z dnia 11 marca 2009r.,

wydanym w sprawie z powództwa H. K.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej C.

o zobowiązanie do przeniesienia prawa własności lokalu,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 18 listopada 2009 r.,

zażalenia powódki

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 30 czerwca 2009 r.,

1. oddala zażalenie,

2. przyznaje adw. A. K. od Skarbu Państwa (Sąd Apelacyjny)

kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych powiększoną o

podatek VAT z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił – jako nie

opartą na ustawowej podstawie – skargę H. K. o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 11 marca 2009 r. w

sprawie z powództwa H. K. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „C.” o

zobowiązanie do przeniesienia własności lokalu (art. 410 § 1 k.p.c.). Z kolei

postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009 r. Sąd ten odrzucił zażalenie skarżącej na

powyższe postanowienie, stwierdzając, że zostało ono wniesione po upływie

przepisanego terminu. W dniu 26 maja 2009 r. bowiem doręczono skarżącej

postanowienie o odrzuceniu skargi, a zażalenie zostało wniesione dopiero w dniu

22 czerwca 2009 r. (art. 370 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.).

W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu zażalenia skarżąca zarzuciła

Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 357 § 2 k.p.c. i art. 45 ust. 1 w związku

z art. 78 i art. 176 Konstytucji, podnosząc, że Sąd ten w dniu 26 maja 2009 r.

doręczył jej postanowienie odrzucające skargę o wznowienie z błędnym

pouczeniem o jego niezaskarżalności, co skutkowało tym, że termin do wniesienia

zażalenia nie rozpoczął w ogóle biegu. Poza tym przyczyną wniesienia zażalenia

dopiero w dniu 22 czerwca 2009 r. było przewlekłe postępowanie Sądu i Okręgowej

Rady Adwokackiej, złożony bowiem przez nią w dniu 28 maja 2009 r. wniosek

o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został rozpoznany

dopiero postanowieniem z dnia 5 czerwca 2009 r., a wyznaczenie adwokata

nastąpiło dopiero w dniu 16 czerwca 2009 r. W konkluzji żaląca wnosiła o uchylenie

zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Żaląca nie kwestionuje ustaleń Sądu Apelacyjnego, według których

zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania

zostało przez nią wniesione po upływie tygodniowego terminu od doręczenia jej

tego

postanowienia

Dokonuje

natomiast

odmiennej

oceny

skuteczności

dokonanego doręczenia i z powołaniem się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia

3 maja 1966 r., III CO 12/66 (OSNCP 1966, nr 11, poz. 182) wywodzi, że termin do

wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym nie

rozpoczyna biegu dla strony występującej bez adwokata przed doręczeniem jej

pouczenia o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia.

Podniesiony przez żalącą zarzut naruszenia przepisów art. 357 § 2 k.p.c.

oraz art. 45 ust. 1 w związku z art. 78 i art. 176 Konstytucji nie może odnieść

zamierzonego skutku z dwóch powodów. Po pierwsze, twierdzenia żalącej

o doręczeniu postanowienia z dnia 20 maja 2009 r. z błędnym pouczeniem o jego

niezaskarżalności nie zostały poparte żadnym dowodem, a z potwierdzenia odbioru

przesyłki znajdującego się w aktach wynika jedynie, że żalącej doręczono

postanowienie o odrzuceniu skargi z pouczeniem. Po drugie, ewentualny brak

pouczenia przewidzianego w art. 357 § 2 k.p.c. lub jego wadliwość mogą jedynie

uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu, jeżeli strona uchybiła terminowi

z powodu braku prawidłowego pouczenia. W powołanej przez żalącą uchwale

z dnia 3 maja 1966 r., III CO 12/66, Sąd Najwyższy przyjął wprawdzie, że w braku

pouczenia, o którym mowa w art. 357 § 2 k.p.c., termin do wniesienia zażalenia dla

strony występującej bez profesjonalnego pełnomocnika nie rozpoczyna w ogóle

biegu, lecz jest to pogląd odosobniony. W późniejszym orzecznictwie, które skład

orzekający podziela, Sąd Najwyższy jednolicie przyjmował, że ewentualny brak

pouczenia o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia

może jedynie uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu, jeżeli strona uchybiła

terminowi z powodu braku pouczenia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego:

z dnia 30 września 1998 r., I CKN 375/98, niepubl., z dnia 4 listopada 1998 r.,

I CKN 740/98, niepubl. i z dnia 16 lipca 2008 r., II CZ 43/08, niepubl.).

Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych

podstaw, natomiast na podstawie § 19 pkt 1 w związku z § 6 pkt 7 i § 13 ust. 2 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze

zm.) przyznał adw. A. K. od Skarbu Państwa kwotę 5400 zł plus podatek VAT

tytułem

kosztów

zażaleniowym.

md

pomocy

prawnej

udzielonej

skarżącej

w postępowaniu