II CZ 61/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 61/08

POSTANOWIENIE

Dnia 24 września 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek

SSA Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M. Ś. i S. Ś.

przeciwko Skarbowi Państwa - Urzędowi Skarbowemu w Ł.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 września 2008 r.,

zażalenia powoda M. Ś. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 kwietnia 2008

r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone postanowienie w punkcie 2 (drugim).

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2008 r. Sąd Apelacyjny zwolnił powoda M. Ś.

od kosztów sądowych (w punkcie pierwszym postanowienia) oraz odrzucił skargę

kasacyjną powoda M. Ś. (w punkcie drugim postanowienia). Podstawą odrzucenia

skargi kasacyjnej stanowił przepis art. 3986 § 2 k.p.c. albowiem skarga kasacyjna

dotknięta jest brakiem konstrukcyjnym w postaci braku uzasadnienia wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jak wynika z przepisu art. 398 4 § 1 pkt 2 i 3

k.p.c. podstawy kasacyjne oraz ich uzasadnienie nie są elementem tożsamym, lecz

rozłącznym z wnioskiem o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz uzasadnieniem tego

wniosku. Nie wystarczy posłużenie się wyłącznie formułą ustawową, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarga powinna zawierać wywód prawny

w odniesieniu do przepisów prawa lub zagadnień prawnych wynikających z przepisów,

które uzasadniają wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Od powyższego postanowienia zażalenie wniósł powód M. Ś., który zaskarżył je

w punkcie drugim tj. w części odrzucającej skargę kasacyjną zarzucając naruszenie

przepisów postępowania – art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

poprzez błędne uznanie przez Sąd Apelacyjny, że skarga kasacyjna jest dotknięta

brakiem konstrukcyjnym w postaci uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania. W oparciu o ten zarzut powód wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia Sądu Apelacyjnego, w punkcie drugim.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Apelacyjny zasadnie uznał, że skarga kasacyjna powoda nie zawiera

uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, o jakim jest mowa

w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania – jako wyodrębniony redakcyjnie w skardze kasacyjnej element – powinien

zawierać wywód prawny wykazujący, że zachodzi jedna z przyczyn, o których mowa w

art. 3989 § 1 k.p.c., uzasadniających przyjęcie przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej

do rozpoznania (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2002

r., III CZP 72/02, OSNC 2003, nr 7-8, poz. 92, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

17 października 2001 r., III CZ 98/01, OSNC z 2002 r., nr 5, poz. 71). Skarga kasacyjna

wniesiona przez pełnomocnika powoda takiego elementu nie zawiera, gdyż za

uzasadnienie tego wniosku nie może być uznane samo uzasadnienie podstaw

kasacyjnych,

co

jest

odrębnym

wymogiem

konstrukcyjnym

skargi

kasacyjnej

wynikającym z art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c., czy też samo powołanie w skardze kasacyjnej

ustawowych okoliczności, o których mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. uzasadniających

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, niepubl.). Uzasadnieniem wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest również posłużenie się w skardze kasacyjnej

sformułowaniami, że w ocenie samego autora skargi kasacyjnej spełnia ona wymogi

formalne i ustawowe dopuszczalności wniesienia skargi, czy też że zaskarżony wyrok

jest błędny, w sposób oczywisty narusza prawo oraz, że przy jego wydaniu doszło do

naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Takie sformułowania nie

odpowiadają nawet przesłankom, wymienionym w art. 398 9 § 1 k.p.c., uzasadniającym

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Należy mieć także na uwadze, że

obowiązek zawarcia uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

nie jest spełniony, choćby okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania dały się wywieść z uzasadnienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC z 2001 r., nr 10, poz.

156).

Mimo,

że

uzasadnienie

podniesionego

zarzutu

naruszenia

wskazanych

w zażaleniu przepisów postępowania na skutek uznania przez Sąd Apelacyjny,

że skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania jest chybione, to zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. W dniu 8 lipca

2008 r. został bowiem ogłoszony wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2008

r. w sprawie SK 40/07 (Dz. U. Nr 120, poz. 779), w którym Trybunał Konstytucyjny

uznał, że przepis art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. k.p.c. jest zgodny z Konstytucją RP, jednakże

za niezgodny z Konstytucją RP został uznany przepis art. 398 6 § 2 i 3 k.p.c. w związku z

art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie – bez wezwania do

usunięcia braków – skargi kasacyjnej niespełniającej wymagań określonych w art. 398 4

§ 1 pkt 3 k.p.c. Przepis art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. był

podstawą odrzucenia skargi kasacyjnej bez wcześniejszego wezwania pełnomocnika

powoda do uzupełnienia braku skargi kasacyjnej polegającej na braku uzasadnienia

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Ponieważ przepis ten okazał się

– w określonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego zakresie - sprzeczny

z Konstytucją, a w chwili orzekania przez Sąd Najwyższy został już ogłoszony wyrok

Trybunału Konstytucyjnego uznający ten przepis za sprzeczny z Konstytucją, nie może

ostać się zaskarżone postanowienie oparte na tym przepisie. Zgodnie z art. 190 ust. 3

Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem

ogłoszenia, co oznacza konieczność uwzględnienia po tej dacie orzeczenia Trybunału

Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego - art. 3986 § 2 k.p.c. na podstawie którego wydane zostało zaskarżone orzeczenie Sądu Apelacyjnego o

odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 k.p.c. w

związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.