II CZ 6/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 6/12

POSTANOWIENIE

Dnia 14 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Wojciech Katner

SSA Władysław Pawlak

w sprawie z powództwa Z. P.

przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Instytutu Pamięci Narodowej

Oddział w P.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2012 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. 2

wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 24 sierpnia 2011 r.,

1. odrzuca zażalenie,

2. oddala wniosek pełnomocnika powoda o przyznanie

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Postanowieniem zawartym w punkcie drugim wyroku z dnia 24 sierpnia

2011 r. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda Z. P. na rzecz Skarbu Państwa –

Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2 700 zł tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Wyrok Sądu Apelacyjnego

wraz z uzasadnieniem doręczono w dniu 4 października 2011 r. ustanowionemu z

urzędu w postępowaniu apelacyjnym pełnomocnikowi powoda na jego wniosek.

Postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego pełnomocnik powoda

zaskarżył zażaleniem wniesionym w dniu 9 listopada 2011 r., po uzyskaniu

informacji o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu w postępowaniu

kasacyjnym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zakres obowiązków pełnomocnika ustanowionego dla strony z urzędu

określony został w art. 118 § 2 k.p.c., zgodnie z którym adwokat lub radca prawny

ustanowiony przez sąd jest obowiązany zastępować stronę do prawomocnego

zakończenia postępowania, chyba że z postanowienia sądu wynika, iż obowiązek

zastępowania strony ustaje wcześniej.

Od chwili wprowadzenia do kodeksu postępowania cywilnego możliwości

zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji o kosztach, orzeczenia takie nie

stają się prawomocne z chwilą wydania. Oznacza to, że Sąd Najwyższy właściwy

do rozpoznawania zażaleń na takie postanowienia wydane przed dniem wejścia

w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks

postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011r. Nr 233, poz.

1381), tj. przed dniem 3 maja 2012 r. (art. 9 ust. 6 powołanej ustawy), orzeka w tym

zakresie jako sąd drugiej instancji. Z chwilą ogłoszenia takiego orzeczenia

pełnomocnik ustanowiony przez sąd nie traci zatem uprawnienia do zaskarżenia

zażaleniem orzeczenia o kosztach. W takiej sytuacji nie znajduje zastosowania art.

124 § 2 k.p.c., nie ma bowiem potrzeby ustanawiania pełnomocnika przez sąd

w celu wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego. Złożenie zażalenia wchodzi

w zakres obowiązków pełnomocnika umocowanego już wcześniej w postępowaniu

przed sądem powszechnym.

Wyrok Sądu Apelacyjnego wraz z uzasadnieniem został pełnomocnikowi

powoda doręczony w dniu 4 października 2011 r., termin do wniesienia zażalenia

na zawarte w nim postanowienie o kosztach upłynął zatem w dniu 11 października

2011 r. W konsekwencji zażalenie wniesione dopiero w dniu 9 listopada 2011 r.

podlegało odrzuceniu, jako wniesione po upływie dopuszczalnego terminu.

Z przytoczonych względów, na podstawie art. 398 6 § 3 w zw. z art. 3941 § 3

k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu został

oddalony. Zażalenie podlegające odrzuceniu kwalifikować należy jako sporządzone

sprzecznie z zasadami profesjonalizmu. W judykaturze utrwalony jest pogląd,

według którego czynności profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego przez

sąd, które są sprzeczne z zasadami profesjonalizmu, nie uzasadniają przyznania

mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (postanowienie SN z dnia 12 lutego

1999 r., II CKN 341/98, OSNC 1999, nr 6, poz.123).

db