II CZ 55/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 55/11

POSTANOWIENIE

Dnia 25 sierpnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Iwona Koper (sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z wniosku Tomasza B.

przy uczestnictwie Agnieszki M.

o wydanie małoletnich Alicji i Julii B.,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 25 sierpnia 2011 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 25 stycznia 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w jego punkcie 1

określił wysokość należności biegłej psycholog za wydanie opinii pisemnej oraz za

stawiennictwo na rozprawie i wydanie opinii ustnej na kwotę 786,52 zł, a w punkcie

2 wezwał wnioskodawcę do uiszczenia tej kwoty w terminie 7 dni tytułem kosztów

opinii biegłego.

Wnioskodawca

Tomasz

B. zaskarżył

zażaleniem

wskazane

wyżej

postanowienie w części dotyczącej punktu 2 w zakresie kwoty ponad 440,60 zł.

Zarzucił naruszenie przepisu art. 520 § 2 k.p.c. zdanie pierwsze przez bezzasadne

obciążenie go całością kosztów opinii biegłego. Skarżący wniósł o zmianę

postanowienia

w

zaskarżonej

obowiązkiem

uiszczenia

części

poprzez

440,60

zł,

kwoty

obciążenie

oraz

wnioskodawcy

obciążenie

uczestniczki

obowiązkiem uiszczenia kwoty 345,92 zł - w terminie 7 dni tytułem kosztów opinii

biegłego,

a

także

zażaleniowego,

w

o

zasądzenie

tym

kosztów

od

uczestniczki

zastępstwa

kosztów

procesowego

postępowania

według

norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zasady orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego określa art. 520

k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze

swym udziałem w sprawie. W myśl tego, uczestnika postępowania obciążają

zarówno koszty czynności, której sam dokonał, jak i koszty czynności podjętej

w jego interesie, przez sąd, na jego wniosek lub z urzędu. Co do zasady więc

koszty poniesione przez uczestników, związane z ich udziałem w sprawie,

odmiennie niż w procesie, nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu miedzy

uczestnikami poprzez ich zwrot. Określona w art. 520 § 1 k.p.c. zasada nie doznaje

wyjątków, gdy uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani wynikiem

postępowania lub chociaż nie są w równym stopniu zainteresowani, ich interesy są

wspólne. W pozostałych wypadkach sąd może od tej zasady odstąpić i na żądanie

uczestnika, albo z urzędu, jeżeli działa bez adwokata lub radcy prawnego (art. 109

w związku z art. 13 § 2 k.p.c.) orzec stosownie do reguł określonych w art. 520 § 2

lub 3 k.p.c. Dla ich zastosowania istotne jest stwierdzenie, czy między uczestnikami

postępowania w danej sprawie zachodzi sprzeczność interesów i czy są oni

w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania. W orzecznictwie

przyjmuje się, że sprzeczność interesów nie występuje między tymi uczestnikami

(współwłaścicielami,

spadkobiercami),

którzy

domagają

się

zniesienia

współwłasności, działu spadku, podziału majątku wspólnego, stwierdzenia nabycia

spadku, niezależnie od tego, jaki sposób dokonania podziału proponują i jakie

wnioski składają w tym względzie. Różne udziały w spadku lub w sprawach

o podział

-

we

wspólności

mogą

natomiast

wpływać

na

różny

stopień

zainteresowania w wyniku postępowania, o którym jest mowa w art. 520 § 2 k.p.c.

W

postępowaniu

w sprawach

o

nieprocesowym

stwierdzenie

interesy uczestników są

nabycia

sprzeczne

np.

własności rzeczy przez zasiedzenie,

o ustanowienie służebności albo w niektórych sprawach o ubezwłasnowolnienie lub

z zakresu prawa rodzinnego; w sprawach tych powstaje wyraźna kontradykcja

co do oczekiwanego wyniku sprawy, gdyż wnioskodawca oczekuje uwzględnienia

wniosku, a będący w opozycji uczestnik jego oddalenia (por. orzeczenie Sądu

Najwyższego z dnia 3 grudnia 1959 r., 2 CR 859/58, OSN 1961, nr 2, poz. 45, oraz

postanowienie SN z dnia 19 listopada 2010 r., III CZ 46/10 dotychczas nie publ.).

W przedmiotowej sprawie wnioskodawca domagał się uwzględnienia

wniosku, zaś uczestniczka jego oddalenia. W apelacji uczestniczka domagała się

zmiany postawienia uwzględniającego wniosek i jego oddalenia, zaś wnioskodawca

oddalenia apelacji. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego

i wniosek oddalił, a w tym stanie rzeczy prawidłowo, przy uwzględnieniu istniejącej

miedzy uczestnikami sprzeczności interesów, na podstawie art. 520 § 2 k.p.c.,

obciążył wnioskodawcę w całości powstałymi w instancji odwoławczej kosztami

opinii biegłego.

Z tych względów zażalenie wnioskodawcy podlegało oddaleniu (art. 385

w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.).

jz