II CZ 55/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 55/10

POSTANOWIENIE

Dnia 17 września 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Wojciech Katner

SSN Grzegorz Misiurek

w sprawie z wniosku K. C.

przy uczestnictwie R. B. i H. B.

o wpis hipoteki przymusowej zwykłej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 września 2010 r.,

zażalenia wnioskodawczyni

na postanowienie o kosztach postępowania zawarte w punkcie II postanowienia

Sądu Okręgowego w S. z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt II (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w S. – po ponownym rozpoznaniu sprawy z wniosku K. C. przy

uczestnictwie R. B. i H. B. o wpis hipoteki, na skutek apelacji wnioskodawczyni od

postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 18 czerwca 2008 r. – postanowieniem z

dnia 23 lutego 2010 r. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nakazał

wpisać w dziale IV księgi wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G.

hipotekę przymusową zwykłą w kwocie 1000 zł na nieruchomości stanowiącej

współwłasność uczestników H. B. i R. B. po ½ części – na rzecz wnioskodawczyni K. C.,

i orzekł, że koszty postępowania przed Sądami obu instancji oraz przed Sądem

Najwyższym wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie.

W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że za podstawę rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania przyjął art. 520 § 1 k.p.c. Podkreślił, że interesy

wnioskodawczyni i uczestników były wprawdzie sprzeczne, jednak uczestnicy nie dali

powodu do wszczęcia postępowania. Poza tym zasadnicza kwestia tego postępowania

nie była oczywista, gdyż wątpliwości rozwiało dopiero wydane w sprawie orzeczenie

Sądu Najwyższego.

W zażaleniu na orzeczenie o kosztach postępowania wnioskodawczyni zarzuciła

Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. przez błędną jego wykładnię, a w

konsekwencji przez jego niezastosowanie i uznanie, że pomimo zasadności wniesionej

apelacji wnioskodawczyni nie przysługuje zwrot poniesionych kosztów. W konkluzji

wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy w odnośnym

zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zasada orzekania o kosztach postępowania w postępowaniu nieprocesowym

została wyrażona w art. 520 § 1 k.p.c. Zgodnie z tą zasadą, każdy uczestnik ponosi

koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Art. 520 § 2 k.p.c. umożliwia stosunkowe rozdzielenie obowiązku zwrotu kosztów

między uczestnikami lub nałożenie tego obowiązku na jednego z uczestników w całości,

jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub

interesy ich są sprzeczne. Przesłanką rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 520 § 2

k.p.c. jest różny stopień zainteresowania uczestników wynikiem postępowania lub

sprzeczność interesów. Oznacza to, że zakres uwzględnienia żądań uczestników

pozostaje bez znaczenia dla zastosowania powołanego przepisu (zob. orzeczenie Sądu

Najwyższego z dnia 3 grudnia 1959 r., II CR 859/58, OSNCK 1961, nr 2, poz. 45). Nie

może zatem odnieść zamierzonego skutku zarzut żalącej, że wniesiona przez nią

apelacja okazała się uzasadniona.

Sprzeczność interesów w rozumieniu art. 520 § 2 k.p.c. zależy od przedmiotu

rozpoznawanej sprawy, w poszczególnych rodzajach spraw przedstawia się różnie, a w

niektórych w ogóle nie występuje (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia

1959 r., II CR 859/58). W uchwale z dnia 15 stycznia 1973 r., III CZP 96/72 (OSNCP

1973, nr 9, poz. 146) Sąd Najwyższy stwierdził, że ustanowienie hipoteki przymusowej

leży wyłącznie w interesie wnioskodawcy i dlatego w postępowaniu o wpis tej hipoteki

brak podstaw do odstąpienia od zasady wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c. Stanowisko takie

Sąd Najwyższy zajął również w postanowieniach z dnia 27 lipca 2010 r., II CZ 54/10

i II CZ 56/10 (nie publ.).

Skład

w powołanych

orzekający

Sądu

orzeczeniach

oraz

Najwyższego

wspierającą

podziela

je

stanowisko

argumentację.

wyrażone

Skoro

zatem

ustanowienie hipoteki przymusowej leżało jedynie w interesie żalącej, to nie może być

mowy o sprzeczności interesów w rozumieniu art. 520 § 2 k.p.c., a tym samym o

zastosowaniu przewidzianej w tym przepisie regulacji szczególnej.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3

k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.