II CZ 54/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 54/07

POSTANOWIENIE

Dnia 10 sierpnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący)

SSN Maria Grzelka (sprawozdawca)

SSN Iwona Koper

w sprawie z powództwa M.K. i Z.K.

przeciwko K.T.

o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 10 sierpnia 2007 r.,

zażalenia powodów

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt [...],

1. uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej

odrzucenia skargi kasacyjnej (pkt 2),

2. odrzuca zażalenie w pozostałej części (pkt 1).

Uzasadnienie

W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 7 września 2006

r. powodowie wnieśli o zwolnienie w całości od opłaty od skargi. Postanowieniem z

dnia 15 stycznia 2007 r. Sąd Apelacyjny uwzględnił wniosek ponad kwotę 1.500 zł, a w pozostałej części wniosek oddalił. Wezwał następnie powodów do

uiszczenia opłaty w kwocie 1.500, - zł w terminie tygodniowym pod rygorem

odrzucenia skargi. Przed upływem wymienionego terminu powodowie wnieśli o

zwolnienie od opłaty w kwocie 1.500, - złotych. Zaskarżonym postanowieniem Sąd

Apelacyjny oddalił wniosek oraz odrzucił skargę kasacyjną. Stwierdził, że w

ponownym wniosku o zwolnienie od kosztów powodowie powołali się na te same

okoliczności, co w swoim wniosku zawartym w skardze kasacyjnej, w związku z

czym ponowny wniosek podlegał oddaleniu na podstawie art. 102 ust. 1 i 2 ustawy

z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych oraz, że wniesienie ponownego

wniosku nie przerwało biegu terminu do opłacenia skargi kasacyjnej. Uznając, że

skarga kasacyjna nie została opłacona Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art.

3986 § 2 k.p.c. o jej odrzuceniu.

W zażaleniu powodowie zaskarżyli rozstrzygnięcie o oddaleniu wniosku

o zwolnienie od kosztów sądowych oraz orzeczenie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Zarzucili naruszenie art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych przez przyjęcie, że nie wystąpiły okoliczności

uzasadniające zwolnienie, oraz naruszenie art. 107 ust. 1 i 2 w/w ustawy w zw.

z art. 3986 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że skarga kasacyjna nie została opłacona.

Wskazali m.in., że złożenie przez nich wniosku o zwolnienie od opłaty w kwocie

1.500, - zł przerwało bieg terminu do uiszczenia w/w kwoty oraz, że po odmowie

zwolnienia od tej kwoty powodowie powinni zostać wezwani do jej uiszczenia

w zakreślonym terminie; dopiero bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu

uprawniałby Sąd do odrzucenia skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W części dotyczącej zaskarżenia postanowienia o oddaleniu wniosku

o zwolnienie

od

opłaty

sądowej

zażalenie

podlegało

odrzuceniu,

jako

niedopuszczalne (art. 373 w zw. z art. 397 § 2, art. 398 21 i art. 3941 § 3 k.p.c.).

Odmowa zwolnienia od kosztów sądowych nie może być przedmiotem zażalenia,

gdy pochodzi od sądu drugiej instancji (art. 394 § 1 pkt 2, art. 394 1 § 1 k.p.c.). Brak

było również podstaw do rozpoznania w tej części zaskarżonego orzeczenia na

podstawie art. 380 w zw. z art. 39821 k.p.c. w związku z rozpoznaniem przez Sąd

Najwyższy zażalenia w części dotyczącej odrzucenia skargi kasacyjnej; skarżący

o to nie wnieśli, ani nie powołali się na art. 380 k.p.c., a było to niezbędne w świetle

brzmienia w/w art. 380 k.p.c. (por. postanowienia SN z dnia 3 marca 2005 r. II CZ

197/04 nie publ., z dnia 23 września 2004 r. III CZ 71/04 – nie publ. oraz

uzasadnienie postanowienia SN z dnia 4 października 2006 r. I CZ 81/06 – OSNC

2007, nr 2, poz. 36).

Zasadne

było

natomiast

zażalenie

odnośnie

do

odrzucenia

skargi

kasacyjnej.

Sąd Apelacyjny trafnie powołał się na art. 107 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca

2005 r. (Dz.U. Nr 167, poz. 1398), ale uszło jego uwagi, że wymieniony przepis

(omyłkowo, jak należy przyjąć – oznaczony w zaskarżonym orzeczeniu liczbą

„102”) przewiduje odrzucenie wniosku, nie zaś oddalenie. Gdyby ponowny wniosek

powodów został odrzucony uprawnione byłoby stanowisko Sądu Apelacyjnego, że

bieg terminu wyznaczonego do uiszczenia opłaty w kwocie 1.500, - złotych nie

zostałby przerwany; tego rodzaju skutek prawny nie jest bowiem związany

z wnioskiem niedopuszczalnym. Skoro jednak ponowny wniosek powodów został

oddalony, to wraz z doręczeniem zaskarżonego postanowienia powinien był Sąd

Apelacyjny wezwać powodów ponownie do uiszczenia kwoty 1.500, - złotych

w terminie tygodniowym i dopiero gdyby ten ponowny termin nie został zachowany

zaistniałaby podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej (patrz uchwała SN z dnia

28 listopada 2006 r. III CZP 98/06 – OSNC 2007, nr 9, poz. 131).

Wobec tego, że skarżący nie zostali wezwani ponownie do uiszczenia kwoty

1.500, - zł w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej

zaskarżone postanowienie w pkt 2 było przedwczesne i podlegało uchyleniu (art.

386 w zw. z art. 3941 i 39821 k.p.c.). Wymaga podkreślenia, że – mając na

względzie

art.

k.p.c.

–

Sąd

Najwyższy

nie

był

władny

przyjąć,

iż w rozpoznawanej sprawie znajdował zastosowanie art. 107 ust. 2 ustawy z dnia

28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ze skutkiem w postaci

przyjęcia, iż ponowny wniosek powodów o zwolnienie od kosztów został w rzeczy

samej odrzucony.